Βιβλιοπαρουσίαση: “Kάλλος το άγιον”, Χρυσόστομου Σταμούλη

του Στυλιανού Γερασίμου

Ο Χρυσόστομος Σταμούλης γεννήθηκε το 1964 στο Άφυτο Χαλκιδικής. Σπούδασε θεολογία στα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, του Βελιγραδίου και του Ντράαμ της Αγγλίας. Το 1989 αναγορεύτηκε διδάκτωρ Θεολογίας στο τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. Σήμερα είναι αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα Θεολογίας του Α.Π.Θ. και διδάκτωρ στα μαθήματα Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας και της Φιλόκαλης Αισθητικής της Ορθοδοξίας.

Δεν πρέπει όμως να παραλείψουμε και την πολυδιάστατη προσφορά του στον χώρο της μουσικής. Έκανε μουσικές σπουδές στο Μακεδονικό και στο Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης. Το 1988 παρουσίασε την πρώτη του δισκογραφική εργασία με τίτλο Λιταία Πύλη. Ένδεκα τραγούδια σε πεζά κείμενα, ποίηση και στίχους των Ν. Γ. Πεντζίκη, Α. Σικελιανού, Μ. Φισκέτι, Β. Βαρβαρέσου, Π. Λάϊου. Πρόσφατα, ολοκλήρωσε την μουσική για την ταινία “Τα βήματα του Αποστόλου Παύλου στην Ελλάδα 2000” και το ντοκιμαντέρ “Καππαδοκία”.

Ο Χρ. Σταμούλης, στον θεολογικό χώρο έχει συγγράψει σειρά βιβλίων και άρθρων. Ανάμεσά τους: 1) Θεοτόκος και Ορθόδοξο δόγμα. Σπουδή στην διδασκαλία του αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας. 2) Περί Φωτός. Προσωπικές ή φυσικές ενέργειες; Συμβολή στην σύγχρονη περί Αγίας Τριάδος προβληματική στον Ορθόδοξο χώρο. 3) Φύση και αγάπη και άλλα μελετήματα. 4) Άσκηση αυτοσυνειδησίας. Μελετήματα δογματικής Θεολογίας. 5) Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Κατά Ανθρωπομορφιτών. 6) Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Περί της ενανθρωπήσεως του μονογενούς και τελευταίο έργο του, το οποίο με ελάχιστες σκέψεις θα παρουσιάσουμε, ΚΑΛΛΟΣ ΤΟ ΑΓΙΟΝ.

Πρόκειται για ένα έργο, το οποίο πιστεύουμε ότι πρωτοτυπεί όχι μόνον στον χώρο της Θεολογίας, αλλά και του πολιτισμού. Ο συγγραφέας χρησιμοποιώντας τον όρο Αισθητική, τον οποίο εντάσσει στα ορθόδοξα πλαίσια, ουσιαστικά συνδυάζει την Ορθοδοξία με τον πολιτισμό. Γιατί δεν πρέπει να παραλείπουμε το γεγονός ότι ο κατ' εξοχήν πολιτισμένος άνθρωπος είναι Ορθόδοξος και ο κατ' εξοχήν Ορθόδοξος άνθρωπος είναι ο φιλόκαλος άνθρωπος, ο οποίος ζη και αισθάνεται την γεύση του Θεού στην ζωή του.

Ας μας προβληματίσουν όμως λίγο οι τίτλοι των περιεχομένων του βιβλίου:

Κεφ. Α) ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ Ή ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ;

Το “ΔΙΛΗΜΜΑ” ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ.

  • “Η καθ' ημάς Φιλοκαλία δεν είναι δυτική καλαισθησία”. Το παράδειγμα του Κώστα Ζουράρη.
  • “Δεν μπορείς να πετάξης τις αισθήσεις”. Το παράδειγμα του π. Αλεξάνδρου Σμέμαν.
  • “Η αισθητική είναι μια διαρκής νίκη κατά του μετεωρισμού και του κατακερματισμού”. Το παράδειγμα του Νίκου Ματσούκα.

Κεφ. Β) ΦΙΛΟΚΑΛΗ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. ΤΟ “ΣΥΝΑΜΦΟΤΕΡΟΝ” ΤΗΣ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ.

  • “Καλόν υπερούσιον”. Η διδασκαλία των Πατέρων της Εκκλησίας για την Αγία Τριάδα.
  • Το παράδειγμα του Διονυσίου Αρεοπαγίτη.
  • “Πού έδυ σου το κάλλος”; Ανθρωπολογικές επισημάνσεις για την χαμένη ωραιότητα ή το κάλλος το άγιον και το ακαλές της πτώσεως.
    • α) Η πτώση του ανθρώπου ως απώλεια του κάλλους.
    • β) Περί αισθήσεων ή περί της του ανθρώπου φύσεως.
    • γ) Αισθητική αλήθεια και θάνατος.
  • “Οι ουρανοί διηγούνται δόξαν Θεού”. Η Ορθόδοξη κτισιολογία και το οικολογικό πρόβλημα.
    • α) “... και εσεβάσθησαν και ελάτρευσαν τη κτίσει παρά τον κτίσαντα”. Ιστορικά παραδείγματα υποτίμησης της κτίσης.
    • β) “Σήμερον των υδάτων αγιάζεται η φύσις”.
    • γ) Το πορτραίτο μιας κυρίας του τόμου Έλιοτ και ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης. Από την παθολογική συναισθηματικότητα στον οικολογικό ρεαλισμό της ευθύνης.

Κεφ. Γ) “ΚΑΛΛΟΣ ΑΜΗΧΑΝΟΝ” ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΦΙΛΟΚΑΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ.

  • Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης. Περίπατος “παρά θίν αλός” και τα όρια της Εκκλησίας.
  • Γέρων Σωφρόνιος του Έσσεξ. Η μνήμη του θανάτου και η “σύγκρουση με το πάθος της ζωγραφικής”.
  • Γέρων Πορφύριος, το αηδόνι και σύγχρονος αισθητικός προβληματισμός. Παράλληλες αναγνώσεις των Λόγων του Καυσοκαλυβίτη με την Αισθητική Θεωρία του Trodor W. Adorno.

ΕΠΙΜΕΤΡΟ

Οι άγιοι και οι ποιητές ίσως...

*

Από τους τίτλους των περιεχομένων αντιλαμβανόμαστε όχι μόνον την αρτιότητα, αλλά και την πρωτοτυπία του έργου, το οποίο αποτελεί θετική πρόκληση στα σύγχρονα θεολογικά δρώμενα, τα οποία κλυδωνίζονται από τις “παραδοσιακές” προκλήσεις και αυτό γιατί η αναζήτηση, αλλά και η βιωματική αίσθηση του κάλλους, αποτελεί μια διαρκή αναζήτηση της ανθρώπινης ψυχής.

Νομίζω πώς το συγκεκριμένο έργο ακολουθεί τα βήματα της πατερικής Παράδοσης, η οποία φτάνει έως τις μέρες μας με τον Γέροντα Σωφρόνιο, τον Γέροντα Πορφύριο. Ο συγγραφέας, με πολλή ειλικρίνεια αναζητεί στο έργο του κάλλος, το οποίο, βεβαίως, εκφράζεται με την αισθητική των ανθρώπων που αποτελούν παραδείγματα γι’ αυτόν. Κατά τον συγγραφέα, η εικόνα της Εκκλησίας εκφράζει μια άλλη αισθητική, την φιλόκαλη αισθητική του “ωραίου κάλλει”, του σαρκωμένου Λόγου. Η αισθητική, όπως την διαγράφει με ορθόδοξα κριτήρια ο συγγραφέας, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένας ξεχασμένος δρόμος της δογματικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Ουσιαστικά, η μελέτη προσπαθεί να φανερώση μέσα από τα παραδείγματα την εικόνα της Ορθοδοξίας σε όλη της την διάσταση, που απαιτεί την ανάγκη του σύγχρονου θεολογικού διαλόγου και προβληματισμού και στόχο θα έχη πάντοτε την βεβαιότητα της Ανάστασης στο σύγχρονο θεολογικό “γίγνεσθαι”. Είναι μια μελέτη, που επιζητά την ανανέωση μέσα από την παράδοση, ερευνώντας λόγους των Σεφέρη, Λορεντζάτου, Ν. Γ. Πεντζίκη, Ν. Ματσούκα, π. Αλεξάνδρου Σμέμαν Γέροντα Σωφρονίου και Γέροντα Πορφυρίου.-

Ετικέτες: Βιβλιοπαρουσίαση

  • Προβολές: 931

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance