Οι Γερμανοί στο Άγιον Όρος

Το καλοκαίρι του 1941 συνέβη ένα σημαντικό γεγονός που αφορά την πρόσφατη ιστορία του Αγίου Όρους. Πρόκειται για την απόπειρα των Γερμανικών δυνάμεων κατοχής να απαγάγουν τους θησαυρούς του Αγίου Όρους, για τους οποίους εκδηλώθηκε το ενδιαφέρον τους από την πρώτη περίοδο, που εισέβαλαν στα ελληνικά έδάφη.

Πρωτᾶτον, Καρυές Ἁγίου ὍρουςΤον Ιούνιο του 1941, με εντολή των Ανωτάτων Αρχών της Γερμανίας, φτάνει στο Όρος ο διαπρεπής Βυζαντινολόγος, καθηγητής του πανεπιστημίου του Μονάχου, Dr. Franz Dölger, πλαισιωμένος από ομάδα επιστημόνων και τεχνικών και με την έγκριση πάντοτε της Ανωτάτης Αρχής της Γερμανικής Στρατιάς. Φαινομενικός στόχος της επιστημονικής ομάδας ήταν ο μελέτη των χειρογράφων και η φωτογράφιση των θησαυρών του Αγίου Όρους, ώστε να πραγματοποιηθούν ειδικές έρευνες στα γερμανικά Πανεπιστήμια.

Για να δουλέψη απρόσκοπτα η επιστημονική ομάδα, οι γερμανικες αρχές ζήτησαν από την ελληνική Κυβέρνηση, όπως επίσης και από διάφορες προσωπικότητες, ανάμεσα στις οποίες και ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Γεννάδιος, να εφοδιάσουν τον Dölger και την ομάδα του με συστατικές επιστολές, που θα απευθύνονταν στην Ιερά Κοινότητα. Οι επιστολές αυτές ανακοινώθηκαν στην ΛΖ’ τακτική συνεδρίαση της Ιεράς Κοινότητος, στις 11 Ιουλίου 1941.

Τη συστατική επιστολή των γερμανικών αρχών προς την Κοινότητα υπέγραψε ο Γερμανός Στρατιωτικός διοικητής Θεσσαλονίκης-Αιγαίου αντιστράτηγος Χάαρντε με ημερομηνία 29 Ιουνίου 1941. Η επιστολή αυτή συγκάλυπτε έντεχνα τους πραγματικούς λόγους της επιστημονικής ομάδας, δηλαδή την κλοπή των κειμηλίων, που με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα αγνοούσε και η ίδια ομάδα με τον επικεφαλής της Dr. Franz Dölger. Η αλήθεια καλύπτεται στην επιστολή πίσω από την επιστημονική εργασία του φημισμένου Βυζαντινολόγου, που ήταν γνωστός στους Πατέρες του Όρους πριν από τον πόλεμο.

Η αλήθεια είναι ότι η αποστολή διοργανώθηκε από την γερμανική υπηρεσία Einsatztab Reichleiter fur die besetzten Gebiete, η οποία το φθινόπωρο του 1943 θα προσπαθήση να απαγάγη τα κειμήλια του Άθω. Η υπηρεσία αυτή λειτουργούσε δύο επιτελεία. Το πρώτο με την επωνυμία Religionswis-senschaften (Θρησκευτικές επιστήμες) με επικεφαλής τον Γενικό Επιθεωρητή του Γ΄ Ράϊχ Α. Ντάιλντ είχε στόχο τη συγκέντρωση πληροφοριών, ώστε να πραγματοποιηθούν μελέτες που αφορούν την Ορθόδοξη Εκκλησία, τις σχέσεις της με το Βατικανό και τη μελέτη του Ορθόδοξου Μοναχισμού. Το δεύτερο επιτελείο με την προσωνυμία “Άθως” είχε επικεφαλής τον Dölger και αντικείμενο τη μελέτη των θησαυρών του Αγίου Όρους.

Ο καθηγητής και οι συνεργάτες του επισκέπτονται τον Άθω στις 15 Ιουλίου 1941, και πραγματοποιούν τις φωτογραφίσεις που επιθυμούσαν. Αυτή η ενέργεια απετέλεσε το κύριο μέρος του γενικότερου σχεδίου σχετικά με την μεταφορά των κειμηλίων στη Γερμανία. Η κινητικότητα των Γερμανών κίνησε τις υποψίες της κυβέρνησης Τσολάκογλου, ο οποίος με απόρρητο έγγραφό του (12/12/1941) ζήτησε από τον Γενικό Διοικητή Μακεδονίας την επιμελέστερη φύλαξη των κειμηλίων.

Τελικά η Einsatztab Reichleiter Rosenberg, όπως αναφέραμε ήδη, προσπάθησε να απαγάγη τους θησαυρούς του Όρους, το φθινόπωρο του 1943, αλλά η Γερμανική Στρατιωτική Αστυνομία δεν επέτρεψε στον υπεύθυνό της να εισέλθη στο Άγιον Όρος και το σχέδιο ματαιώθηκε. Μάλιστα ο Προϊστάμενος της Γερμανικής Διοικήσεως Μέρτεν ισχυρίστηκε ότι αυτός έδωσε τη διαταγή να ενεργήση η Αστυνομία κατ’ αυτόν τον τρόπο.

Βέβαια, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον ένας απλός αξιωματούχος μπορούσε να μην πειθαρχήση στις εντολές του Βερολίνου. Προφανώς άλλα δεδομένα θα ματαίωσαν το εγχείρημα και τα οποία μέχρι στιγμής μας είναι άγνωστα. Ο καθηγητής Δ. Τσάμης πιθανολογεί ότι η ματαίωση του σχεδίου συνδυάζεται με τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Γερμανοί στην Ν.Α Ευρώπη μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας.

Όποιος λόγος και να συντρέχη, η ουσία είναι οτι η Οικονόμος του Όρους, η Παναγία, έσωσε για ακόμα μια φορά το Περιβόλι Της.-

  • Προβολές: 977

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance