Χαράλαμπου Χαραλαμπόπουλου: Ο Κλῆρος τῆς Ναυπακτίας στὸν Ἀγώνα τοῦ '21 (Α)

Ναυπακτιακὰ Σημειώματα

του Χαράλαμπου Χαραλαμπόπουλου

Αναδημοσίευση από τα Ναυπακτιακά Μελετήματα Γ΄, Ιστοριολαογραφικά Ναυπακτίας, έκδ. Συλλόγου Δορβιτσιωτών Ναυπακτίας “Η Αναγέννηση”, Αθήνα 1985

Με την ευκαιρία της εθνικής μας εορτής θα (ανα)δημοσιεύσουμε σε δύο συνέχειες ένα ιστοριογραφικό κείμενο του κ. Χαράλαμπου Χαραλαμποπούλου, Προέδρου της Εταιρείας Ναυπακτιακών Μελετών, σχετικό με την συμμετοχή Ιερέων από την Ναυπακτία στον απελευθερωτικό αγώνα.

Χαράλαμπου Χαραλαμπόπουλου: Ο Κλῆρος τῆς Ναυπακτίας στὸν Ἀγώνα τοῦ '21 (Α)Στο κείμενο αυτό καταγράφεται η ιστορική, επιστημονική αλήθεια σχετικά με εθνικά μας θέματα, που αποτελεί και έναν αντίλογο στα όσα απίθανα ακούγονται μερικές φορές από τα ΜΜΕ από διαφόρους, ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό που είναι εύκολο ο οιοσδήποτε αντικείμενος προς τον Κλήρο να ισοκρατήση σε όσα αρνητικά –αληθή, αληθοφανή και ψευδή– εκστομίζονται.

ΓΕΝΙΚΑ

Σ’ όλα τα χρόνια της σκλαβιάς δεν έπαψε να θερμοκαίη στις καρδιές των ραγιάδων η ελπίδα ότι θ’ ανάψη πάλι και θα φωτίση της λευτεριάς η δάδα.

Σημαντική η προσφορά του κλήρου σ’ όλο το διάστημα της σκλαβιάς, που βοήθησε να μείνη ακοίμητη η ελπίδα στην ποθητή ανάσταση του έθνους.

Μα και σαν άναψε το ντουφεκίδι πολλοί κληρικοί μας κρατώντας στο ‘να χέρι τον Σταυρό και στ’ άλλο το ντουφέκι μάχονταν για Χριστό και Πατρίδα.

Την αγωνιστική φλόγα τους την μετέφεραν στα πεδία των μαχών, όπου με το φωτεινό παράδειγμά τους τόνωναν και φρονημάτιζαν το αγωνιζόμενο Γένος.

Ρασοφόροι απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδος καθαγίασαν με το αίμα τους τον αγώνα για μια λεύτερη και ανεξάρτητη εθνική ζωή. Σημαντική είναι και η προσφορά των κληρικών της κακοτράχαλης Ναυπακτίας στον Αγώνα.

Ο Ηγούμενος Δαμιανός, που ανατινάχθηκε στο Μεσολόγγι, οι Μοναχοί Αγαθάγγελος και Πολύκαρπος, που κατακρεουργήθηκαν από τους εχθρούς, ο Μοναχός Ζωσιμάς, ο Ιερομόναχος Άνθιμος, ο Παπαγιώργης, ο Παπαδημήτρης, ο Κυπριανός, η επώνυμη χορεία και άλλοι, που τους σκέπασε της λησμονιάς η βαριά ταφόπετρα.

Κατωτέρω θα παραθέσουμε έγγραφα παραστατικά της δράσης αγωνιστών ιερέων της Ναυπακτίας, τα οποία βρήκαμε στα Αρχεία Αγωνιστών Εθνικής Βιβλιοθήκης, τα Γ.Α.Κ. και διάφορες εφημερίδες και συμπληρώνουν τον πίνακα των γνωστών αγωνιστών Κληρικών της Επαρχίας Ναυπακτίας.

ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ

Παππαγγελής, Ιερεύς εκ Ναυπάκτου (Χ.Α.Ε.Β.)

α) Προς την Σεβ. επί των αγώνων και θυσιών επιτροπήν

Αιτησις περί πατραγαθιών

Ο υποφαινόμενος κάτοικος Πατρών καθυποβάλλων προς την Σεβ. ταύτην επιτροπήν, δια της Β. Νομαρχίας Αχαϊοήλιδος, το εσώκλειστον παλαιόν πιστοποιητικόν του συνταγματάρχου Ν. Τζαβέλα και των αντισυνταγματαρχών Τρ. Αποκορίτου και Χρ. Φωτομάρα, περί των στρατιωτικών αγώνων και θυσιών του αποβιώσαντος πατρός μου Παππά Αγγελή, εκ της Ναυπάκτου, εξαιτούμαι παρ’ αυτής να παραδεχθή το πιστοποιητικόν τούτο, ως αναφέρον γεγονότα αληθή και ουχί ψευδή και δυνάμει αυτού αποφασίσει να χορηγηθή και προς εμέ, το επιζών τέκνον του, αμοιβή τοιαύτη, οία θελει είναι ικανή, δια να αντισταθμίση τας εκδουλεύσεις και θυσίας αυτού.

Εν Πάτραις τη 24 Ιουνίου 1865

Ο ευπειθέστατος κάτοικος Πατρών

Αθ. Παππαγγελίδης

Παπανδρέας Καλλιαμπάκος Λομποτινά (Άνω Χώρα) Ναυπακτίας

α) Αίτηση (Χ.Α.Ε.Β.)

Προς

Την επί των θυσιών και αγώνων Σην εξεταστικήν επιτροπήν των Ελλήνων

Δια του κ. Επάρχου Ναυπακτίας

Ο εκ Μεγάλης Λομποτινάς των Κραβάρων του Δήμου Αποδοτίας της

Ναυπακτίας Παπανδρέας Καλλιαμπάκος

Εν Ναυπάκτω 7 Ιουνίου 1865

Μεταξύ των πράγματι εχόντων εκδουλεύσεις και θυσίας υπέρ του Ιερού αγώνος Ελλήνων καυχώμαι και ο υποφαινόμενος προς απόδειξιν των οποίων επισυνάπτω ώδε 1) το υπ’ αριθμ. 44/5 Ιανουαρίου 1846 πιστοποιητικόν του Δημάρχου Αποδοτίας και 2) Το από 5 Ιουνίου 1865 πιστοποιητικόν των οπλαρχηγών Τζαβέλα, Φασίτζα και Πράπα και παρακαλώ την επιτροπήν ταύτην να εκτιμήση και εύρη τα δίκαιά μου. Ο κύριος Έπαρχος Ναυπακτίας παρακαλείται να διευθύνη την παρούσαν μετά των λοιπών τριών εξομολογητικών εγγράφων προς την επιτροπήν συμφώνως με την 6 της από 20/2/1865 επιτροπής.

Ο Δικαιούχος

Παπανδρέας Καλλιαμπάκος

β) Πιστοποιητικό Δημοτικού Συμβουλίου (Χ.Α.Ε.Β.)

Αριθμ. 44

Το Δημοτικό Συμβούλιον Αποδοτίας

Πιστοποιεί ότι:

Ο επιφέρων το παρόν μας Παπανδρέας Καλλιαμπάκος ετών 60 κάτοικος Μ. Λομποτινάς του Δήμου Αποδοτίας, ότε ήχησεν η Σάλπιγξ του αγώνος της ανεξαρτήτου ελευθερίας μας επί το 1821 έτος, ύψωσε και ούτος εις τον ανεγερθέντα υψηλόν σταυρόν την κατά των Τούρκων χείρα του και βοήσας μετά των λοιπών γιγαντιαία τη φωνή εξέφρασε τας ακολούθους φράσεις “Ελευθερία ή θάνατος” ή τάν ή επί τας και πάραυτα αδράξας τα όπλα μετά του πατρός του Γεωργίου Καλιαμπάκου ζώντος έτι, φέρων συνάμα και στρατιώτας περίπου 33 δεν έλειψεν από πάσαν κατά των Τούρκων καταδίωξιν και ακολουθών τους ακολούθους οπλαρχηγούς και συνευρισκόμενος μετ’ αυτού εις τας ακολούθους μάχας.

Α. Εις τον του Αντιρρίου της Ναυπάκτου πολιορκισμόν, όπου ο πατήρ του επληγώθη.

Β. Είς το Ανομερλάρι της Τουρκίας κατά το 1822 κατά των Οθωμανών μάχην επληγώθη ωσαύτως ο πατήρ του, ακολουθούντες τους οπλαρχηγούς Παναγιώτην Σωτηρόπουλον, Γιαννάκην Γιολδάσην κλπ.

Γ. Επί το 1823 εφονεύθη ο πατήρ του εις την εις Τζακαλάκι της Παπαδιάς των Κραβάρων μάχην, διατελών υπό την οδηγίαν του Δήμου Τζέλιου, Γεωργάκη Κόρακα, Ιωάννου Φαρμάκη και Ανδρέα Σαφάκα και τούτου φονευθέντος ο υιός αυτού Παπανδρέας Καλιαμπάκος το αυτό έτος 1823 ακολουθών τους οπλαρχηγούς Μάρκον Βότσαρην, Παν. Σωτηρόπουλον και Ανδρ. Σαφάκαν ηγωνίζετο πολεμών και πολιορκών τους Οθωμανούς, ήτοι τον Ομέρ Πασά εις τας θέσεις Αγρίνιον και Πόρταν αυτού μ’ όλον τον προς την πατρίδα απαιτούμενον ένθερμον και διακαή ζήλον προς καταδίωξιν των Τούρκων.

Ως πολίτης δε δεν έλειψε υπηρετών και ως τοιούτου υπάρχοντος τους κατέκαυσαν δύο οικίας κειμένας εντός της Λομποτινάς και από την αρχήν της Επαναστάσεως και έκτοτε μέχρι σήμερον, Δημογέρων Διαγγελεύς της Επαρχίας μας, Επαρχιακός Σύμβουλος κλπ., όστις διαγγελεύς ών και εισπράκτωρ του εβδόμου τμήματος της επαρχίας μας το 1835 καταδιώκων αείποτε την ληστρικήν συμμορίαν, ως υπάλληλος της κυβερνήσεως εληστεύθη παρ’ αυτών, ήτοι του αρχιληστού Τόγγα Νάγκα και λοιπούς οπαδούς αυτού φονευθέντων εις τρόπον ώστε του κατέσφαξαν την νύκτα της 5 8βρίου 1835 δύο υιούς ονομαζομένους Δημήτριον και Νικόλαον, ο μεν ετών 10, ο δε 8. Μη υποφέρων ο πιστοποιούμενος Καλιαμπάκος τον φρικωδέστατον και αξιοθρήνητον αποκεφαλισμόν των ως είρηται υιών του, έσπευσε φεύγων, όπως αποφύγη και ούτος τον αποκεφαλισμόν τούτου. Επυροβολήθη υπό τρεις πυροβολισμούς υπό τριών ληστών και του συνέθλιψεν την αριστεράν χείρα, ήτις ως εκ τούτου εστάθη ανίατος και επροξένησεν και προξενεί τόσην ανικανότητα της υπηρεσίας του. Μη αρκεσθέντες οι ειρημένοι λησταί εις τούτο του αφήρεσαν προς τούτοις και άρπασαν την κινητήν περιουσίαν την συνισταμένην εκ δρχ. 10.000. Διό θεωρούντες τα συμβάντα του ειρημένου Παπανδρέα Καλιαμπάκου τόσον στρατιωτικώς όσον πολιτικώς υπηρετήσαντα αγωνιζόμενος, καθ’ όσον και ληστρικώς αξιοθρήνητα δοκιμάσας συμβάντα, παραχωρούμεν αυτώ το παρόν, ίνα του χρησιμεύση, όπου δεί.

Εν Μ. Λομποτινά 5 Ιανουαρίου 1846

ο Πρόεδρος, τα Μέλη.

γ) Πιστοποιητικό Δημάρχου (Χ.Α.Ε.Β.)

Αριθμ.910

Ο Δήμαρχος Αποδοτίας

Πιστοποιεί ότι

Ο φέρων το παρόν Παπανδρέας Καλλιαμπάκος ετών 75 κάτοικος του χωρίου Μ. Λομποτινάς του Δήμου τούτου είναι είς εκ των παλαιών αγωνιστών υπέρ του ιερού αγώνος και υιός και νόμιμος κληρονόμος του φονευθέντος Γεωργίου Καλλιαμπάκου.

Τη αιτήσει του εφοδιάζεται με το παρόν προς χρήσιν του

Λομποτινά 30 Μαΐου 1865

Ο Δημαρχιακός πάρεδρος

(υπογραφή δυσανάγνωστη)

δ) Πιστοποιητικό οπλαρχηγών (Χ.Α.Ε.Β.)

Επί τη έπιβαλλομένη παρά του Νόμου Ποινή και εν τη υποχρεώσει της πολιτικής αποζημιώσεως πιστοποιούμε οι υποφαινόμενοι ότι ο Παπαντρέας Καλλιαμπάκος εκ του χωρίου Μεγ. Λομποτινάς υπηρέτησε στρατιωτικώς την πατρίδα υπέρ της ανεξαρτησίας αυτής από το 1821 υπό τον Παναγιωτάκην Σωτηρόπουλον και Γεώργ. Πιλάλαν εις την μάχην Ναυπάκτου και Αντιρρίου κατά του Ισλάμπεη Πασά ομού μετά του πατρός του Γεωργίου Καλλιαμπάκου, όστις επληγώθη εις Αντίρριον. Από 1823-1827 υπηρέτησεν υπό τον Ανδρ. Σαφάκαν και Παναγιώτην Σωτηρόπουλον υπό τους αρχηγούς Καραϊσκάκη και Κίτζον Τζαβέλα εις τας μάχας Κεφαλόβρυσον έξωθεν του Αντελικού, εις Μουσαγίκη, εις το χωρίον Αμαρελάρο και Πόρτες, εις Ξηρόμερον, υπό την αρχηγίαν του Μάρκου Μπότσαρη κατά του Ομέρ Πασά.

Εις δε το έτος 1823 εφονεύθη ο πατήρ του εις θέσιν Τζακαλάκι ή Παπαδιά υπό των εχθρών Οθωμανών Μπανούση Σέβρανη και ότι εν τω διαστήματι της Ιεράς επαναστάσεως, δεν έλειψε από μάχας κατά των εχθρών Οθωμανών.

Όθεν κατ’ αίτησιν αυτού και χάριν της αληθείας επαφίεται το παρόν, ίνα του χρησιμεύση όθεν ανήκει.

Εν Ναυπάκτω 5/6/1865

Οι πιστοποιούντες

Ν. Τζαβέλας, Α. Φασίτζας Αν/ρχης, Γ. Πράπας Τ/ρχης

Κυρούται το γνήσιον των ανωτέρω υπογραφών

Ναύπακτος 6/6/1865 ο Δήμαρχος Ν. Παπαχρίστου

ε) Πιστοποιητικό Οπλαρχηγών (π. ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΚΑ, τ.Α, 1983, σ. 309)

Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο Παπανδρέας Καλιαμπάκου ετών 48 εκ Λομποτινάς Κραβάρων υπηρέτησεν στρατιωτικώς απαρχής του υπέρ ελευθερίας πολέμου υπό τους οπλαρχηγούς Γεώργιον Πιλάλαν, Ανδρέαν Σαφάκαν, Παναγ. Σωτηρόπουλον και Α. Καναβόν και παρευρέθη εις διαφόρους μάχας· εις οκτώ περί την Ναύπακτον πολιουρκουμένην, Βλοχόν κατά Ιμερπασά, Τσακαλάκι Κραβάρων κατά Μπανούση Σέρβανη του Κιουταχή, έξωθεν του Μεσολογγίου, εις Σύλιανη, εις Καλιακούδα και λοιπές συγκροτηθείσες μάχες διατελών πάντοτε επικεφαλής μαγκατζής (υπαξιωματικός). Υπηρέτει δε πάντα με ζήλον και ανδρείαν. Εις την μάχην Τσακαλάκι εφονεύθη ο πατήρ του. Μετά δε την άφιξιν της Α.Μ. Διαγγελεύς ών εις το τμήμα των Κραβάρων και ενεργηθείς εις την σύλληψιν της ληστρικής συμμορίας του Καμπέρη. Ένεκα τούτου τον επρόσβαλον άλλοι ληστές φονεύσαντες τους υιούς του και επλήγωσαν αυτόν εις την χείραν.

Όθεν του δίδεται η παρούσα πιστοποίησις να τω χρησιμεύση.

Εν τη 8 10βρίου 1841

Ν. Τζαβέλας αντισυνταγματάρχης

Γ(ιαννούσης) Πανομάρας αντισυνταγματάρχης

Χρ. Φωτομάρας Αντισυνταγματάρχης

 

  • Προβολές: 1267

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance