Παναγιώτη Μελικίδη: “Πεντηκοστιανοί” (Α) ή πώς να βρεθούμε στο Υπερώο, χωρίς τον Χριστό

“Πεντηκοστιανοί”

ή πώς να βρεθούμε στο Υπερώο, χωρίς τον Χριστό

του Παναγιώτη Μελικίδη, Θεολόγου

Φαίνεται λίγο άκαιρο χρονικά να μιλούμε για την Πεντηκοστή, ενώ βρισκόμαστε στην Μεγάλη Εβδομάδα ή την Διακαινίσιμο.

Ωστόσο αυτό το παράξενο ημερολογιακά σχήμα, μία θρησκευτική ομάδα το έχει αναγάγη σε διδασκαλία, αφού εξυψώνει την σημασία της Πεντηκοστής σε σχέση με τις άλλες Δεσποτικές Εορτές, μειώνοντας έτσι την σημασία του προσώπου του Χριστού και της θείας Οικονομίας.

Πρόκειται, λοιπόν, να δημοσιευθούν μία σειρά άρθρων με θέμα την αίρεση των Πεντηκοστιανών.

Η λέξη αίρεση και αιρετικός, δυστυχώς, έχει “ωραιοποιηθή” από μέρος της διανόησης, κυρίως λόγω της συμπεριφοράς των εκφραστών της Δυτικής Χριστιανοσύνης, κατά τον Μεσαίωνα.

Η λέξη χρησιμοποιείται στην Εκκλησία μας πάντα με την έννοια της έκπτωσης από την αλήθεια, της αποσπασματικότητας, της σχετικοποίησης της αποκαλυπτικής διδασκαλίας, της ιδιοποίησης της σωτηρίας.

Στην συγκεκριμένη αιρετική ομάδα δίδεται ιδιαίτερη έμφαση στην διδασκαλία για την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος, στην πραγματικότητα πρόκειται για προσπάθεια να βρεθούμε πανηγυρικά στο Υπερώο και να μας χαρισθή το πλήρωμα των δωρεών του Αγίου Πνεύματος, δίχως τις απαραίτητες προϋποθέσεις. Έχουμε, δηλαδή, την μονομερή προσπάθεια ανάδειξης της δωδέκατης Δεσποτικής εορτής, αυτή της Πεντηκοστής, η οποία είναι το τέλος και η επιστέγαση της θείας Οικονομίας, δίχως όμως την απαραίτητη εμβάνθυνση και θεολογία των υπολοίπων Δεσποτικών εορτών (δηλαδή εορτών που αναφέρονται στην ζωή του Χριστού), που είναι τα απαραίτητα στάδια για την έλευση της Πεντηκοστής. Άλλωστε οι Χριστιανοί οφείλουμε να διέλθουμε όλες τις ενηλικιώσεις του Χριστού, όλες οι εντολές Του να γίνουν αίμα μας. Ποιός θα ήταν ο σκοπός της εναθρωπήσεως, της ζωής, των Παθών, του Σταυρού, της Αναστάσεως και Αναλήψεως του Χριστού, εάν μπορούσαμε να λάβουμε κατ' ευθείαν το Άγιον Πνεύμα με την Πεντηκοστή;

Η σειρά των άρθρων που ακολουθούν προέρχεται από τον συνεργάτη της Εφημερίδας μας θεολόγο Παναγιώτη Μελικίδη.

* * *

Ἰστορικὴ Ἀναδρομή.

Όταν κάνουμε λόγο για την αίρεση των Πεντηκοστιανών, δεν πρέπει να εννοήσουμε ότι πρόκειται για μια χριστιανική ομάδα συγκροτημένη, η οποία θεμελιώνει την υπάρξή της πάνω σε συγκεκριμένα δόγματα ή “θεολογικές” θέσεις, όπως συμβαίνει επί παραδείγματι με τους Μονοφυσίτες ή τους Παπικούς. Αρχικά, λοιπόν, με τον όρο “Πεντηκοστιανοί” εννοούμε έναν μεγάλο αριθμό αφυπνιστικών και ενθουσιαστικών ομάδων, που σχηματίστηκαν τέλη του 19ου με αρχές του 20ου αιώνα στις Η.Π.Α.

Η προέλευση της αιρέσεως, συγκεκριμένα, μπορεί να εντοπιστή στην λεγόμενη “Κίνηση της Αγιότητος” που αναπτύχθηκε στα πλαίσια της προτεσταντικής παραφυάδος των “Μεθοδιστών” και τόνισε ιδιαιτέρως την διδασκαλία του John Wesley (1703- 1791) που μιλούσε για το βίωμα της λεγομένης “δευτέρας ευλογίας” που αποτελεί το κέντρο της διδασκαλίας των Πεντηκοστιανών. Πρόκειται για μια εμπειρία εκστατικού τύπου, η οποία συνδέεται με την Πεντηκοστή, συμβολίζει την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος και μεταδίδει το χάρισμα της γλωσσολαλιάς και της θαυματουργικής θεραπείας. Ας δούμε, όμως, στο σημείο αυτό, ποίο συγκεκριμένο γεγονός οδήγησε στην δημιουργία της αίρεσης.

Την 1 Ιανουαρίου 1905, στο Τοπέκα του Κάνσας, μια μαθήτρια βιβλικού κολλεγίου που είχε οργανώσει ο Charles Fox Parham (1873- 1929) άρχισε να μιλάει μια ακατάληπτη γλώσσα. Ο Perham διέδωσε το συμβάν και το περιστατικό επαναλήφθηκε στην συνάθροιση του μεθοδιστή William Seymour στο Λός Άντζελες, οπότε ο Seymour οργάνωσε αφυπνιστικό κέντρο στην οδό Αζούσα το οποίο λειτούργησε για μια οκταετία και συγκέντρωνε πολυφυλετικό και ενθουσιαστικό κοινό.

Παρόμοια περιστατικά “καθόδου του Αγίου Πνεύματος” έλαβαν χώρα την ίδια περίοδο στο Τένεση και στην Βόρεια Καρολίνα, οπότε το κίνημα απλώθηκε σε όλη σχεδόν την Αμερική. Οι ακραίες φονταμετανταλιστικές πεντηκοστιανές ομάδες υποστήριζαν την επιστροφή στους αποστολικούς χρόνους και έδιναν ιδιαίτερη έμφαση στην γλωσσολαλιά, τον οραματισμό, την προφητική ικανότητα και την θαυματουργική θεραπεία.

Όπως είπαμε προηγουμένως, οι Πεντηκοστιανοί δεν ενδιαφέρθηκαν για την δημιουργία συμπαγούς δογματικού πυρήνα, αλλά, ιδίως στην εσχατολογία τους, μπορούμε να προσδιορίσουμε χιλιαστικές απόψεις. Ανάμεσα στις ομάδες που επιβιώνουν μέχρι τις ημέρες μας μπορούμε να διακρίνουμε την “Διεθνή Ενωμένη Πεντηκοστιανή Εκκλησία”, την “Συντροφιά του Ελίμ”, την “Πεντηκοστιανή Βαπτιστική Εκκλησία της Ελευθέρης Βούλησης” κ.ά.

Στην χώρα μας οι πεντηκοστιανοί εμφανίσθηκαν το 1918 με την Εκκλησία του Θεού της Πεντηκοστής, η οποία απέκτησε παραρτήματα στην Θεσσαλονίκη, την Πιερία, τα Χανιά, την Θήβα, την Τρίπολη, την Δράμα και την Κόρινθο. Ακολούθησε η Αποστολική Εκκλησία της Πεντηκοστής, η οποία ιδρύθηκε το 1938 και εξαπλώθηκε σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Νάξο όπως επίσης και η Αγία Δωδεκαποστολική Εκκλησία.

Σε επόμενα άρθρα θα αντιπαραβάλουμε την διδασκαλία της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας με την αίρεση των Πεντηκοστιανών. Απλώς στο άρθρο αυτό δεν μπορούμε να αποφύγουμε μερικά από τα εύλογα ιστορικά ερωτήματα που προκύπτουν:

Οι Πεντηκοστιανοί ισχυρίζονται ότι έχουν ως κύριο σκοπός τους την αναβίωση του τρόπου ζωής των αποστολικών χρόνων εστιάζοντας στο χάρισμα της γλωσσολαλιάς που δόθηκε από το Άγιο Πνεύμα στους Αποστόλους. Αν δούμε στην ιστορική βάση τους τα πράγματα παρατηρούμε ότι οι ίδιοι οι Απόστολοι καλούσαν τον κόσμο στους κόλπους της Εκκλησίας, όχι για να αποκτήσουν κάποιο χάρισμα, αλλά για να επιτύχουν το “καθ' ομοίωσιν” ζώντας εν μετανοία στους κόλπους της. Στις Πράξεις των Αποστόλων βλέπουμε ότι το κεντρικός άξονας του κηρύγματος τους  ήταν η ανάσταση του Χριστού της οποίας υπήρξαν αυτόπτες μάρτυρες, ώστε ο κόσμος να πιστέψη ότι ο Ιησούς είναι ο Χριστός-Μεσσίας, να οικειωθή το λυτρωτικό του έργο και να γίνη μέτοχος της Βασιλείας Του. Παράδειγμα ο Απόστολος Πέτρος, ο οποίος υπέδειξε στο κήρυγμά του: “μετανοήσατε και βαπτισθήτω έκαστος υμών επί τω ονόματι Ιησού Χριστού εις άφεσιν αμαρτιών υμών και λήψεσθε την δωρεάν του αγίου Πνεύματος” (Πράξ. 2,38). Βλέπουμε λοιπόν ότι προηγείται το βάπτισμα, η ζωή της μετανοίας, η άφεση των αμαρτιών και έπονται τα χαρίσματα του αγίου Πνεύματος.

Ακόμη, εστιάζουν την διδασκαλία τους στο χάρισμα της γλωσσολαλιάς που δόθηκε την ημέρα της Πεντηκοστής. Έτσι παρατηρείται κάποιο “κενό” στην διδασκαλία τους, για το διάστημα από τον Ευαγγελισμό μέχρι την Πεντηκοστή. Ο Κύριος το διάστημα αυτό δεν δίδαξε με τους λόγους και τις πράξεις του; Δεν υπέστη μαρτύριο και σταυρικό θάνατο; Δεν αναστήθηκε και δεν αναλήφθηκε; Φαίνεται, λοιπόν, να παραθεωρούν βασικούς σταθμούς της ζωής του Θεανθρώπου και κάνουν ένα ιστορικό άλμα αναφερόμενοι στην Πεντηκοστή.

Ένα δεύτερο ιστορικό “κενό” “άλμα” που παρατηρείται είναι το εξής: Οι Πεντηκοστιανοί είναι μια χριστιανική ομάδα που εμφανίστηκε στα τέλη 19ου με αρχές του 20ου αι. Όλο αυτό το διάστημα οι άνθρωποι αγνοούσαν την αλήθεια σε σχέση με τον Χριστό και το έργο Του; Η επαγγελία της σωτηρίας πραγματοποιείται 19 αιώνες μετά την έλευση του Μεσσία στη γή;

Η ιστορική πραγματικότητα αποτελεί κριτήριο γνησιότητας. Έτσι με βάση τα ιστορικά δεδομένα παρατηρούμε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία παρουσιάζει μια αδιάσπαστη ιστορική συνέχεια που φθάνει δια των χειροτονιών και της παραδόσεως στους Αποστόλους και τον Χριστό. Ας δούμε, όμως, τις ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις  του F. Schaeffer στο βιβλίο του “Χορεύοντας μόνος”.

“Εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί ως Εκκλησία εννοούμε το Σώμα, με το οποίο ο Ιησούς είναι παρών στον κόσμο σήμερα. Αυτή, πιστεύουμε, θεμελιώθηκε από τον Χριστό δια των Αποστόλων και παρέμεινε ένας, ιστορικός σύνδεσμος με τους Αποστόλους μέσω της χειροτονίας των κληρικών. Το γεγονός ότι ο επίσκοπος, ο οποίος χειροτονεί σήμερα έναν Ορθόδοξο ιερέα, μπορεί να ανιχνεύση τη χειροτονία του ιστορικά μέχρι τους Αποστόλους. Τα κατ' εξοχήν διακριτικά γνωρίσματα της ιστορικής Εκκλησίας είναι το αναλλοίωτό της, η αδιάκοπη συνέχειά της, η πιστότητά της σε κάθε εποχή και η κατά κανονική της τάξη αποστολική της διαδοχή”.

(συνεχίζεται στο επόμενο: “Πεντηκοστιανοί” (Β))

* * *

“…Της αγίας Εκκλησίας των ορθοδόξων, των συνοδικών”

…Ζούσε κάποιος αββάς Ιάκωβος νεώτερος στα Κελλιά... Τα Κελλιά είχαν δύο Εκκλησίες· μία των ορθοδόξων, όπου και εκοινωνούσε ο αββάς, και μία των σχισματικών (μονοφυσιτών). Του έλεγαν λοιπόν οι ορθόδοξοι: "Πρόσεχε αββά Ιάκωβε να μη σε απατήσουν οι σχισματικοί και σε ελκύσουν σε κοινωνία μαζί τους". Ομοίως και οι σχισματικοί του έλεγαν: "Να γνωρίζης αββά Ιάκωβε ότι κοινωνώντας με τους διφυσίτες (όπως έλεγαν τους Ορθοδόξους), θα χάσης την ψυχή σου, γιατί είναι Νεστοριανοί και συκοφαντούν την αλήθεια".

Ο δε αββάς Ιάκωβος, όντας ακέραιος και στενοχωρούμενος από τα λεγόμενά τους, βρέθηκε σε απορία και κατέφυγε στον Θεό δια της παρακλητικής προσευχής. Έκρυψε, μάλιστα, τον εαυτό του σε ησυχαστικό κελλί έξω από την λαύρα, αφού ενδύθηκε τα εντάφιά του, ως μέλλων να αποθάνη... Αποτραβήχθηκε, λοιπόν, στο κελλί εκείνο, παρακαλώντας τον Θεό. Και εξασθενημένος από την νηστεία, έπεσε στο έδαφος και έμεινε κάτω κείμενος. Πολλά δε έλεγε ότι έπαθε εκείνες τις ημέρες από τους δαίμονες, μάλιστα κατά την διάνοια.

Αφού δε πέρασαν σαράντα ημέρες, βλέπει ένα Παιδί να έρχεται προς αυτόν χαρούμενο και να του λέγει: "Αββά Ιάκωβε τί κάνεις εδώ;" Αμέσως δε φωτισθείς και λαμβάνοντας δύναμη από την θέα Αυτού, απήντησε: "Δέσποτα, εσύ γνωρίζεις τί έχω· εκείνοι μου λένε: μη αφήσης την Εκκλησία· και οι άλλοι μου λένε: σε πλανούν οι δυφισίτες. Και εγώ ευρισκόμενος σε απορία και μη γνωρίζοντας τί να κάνω, ήλθα στην κατάσταση αυτή". Του αποκρίνεται ο Κύριος: "Εκεί που είσαι, καλά είσαι". Και αμέσως με τον λόγο αυτό, βρέθηκε μπροστά στις πύλες της αγίας Εκκλησίας των ορθοδόξων, των συνοδικών (από το Γεροντικό).

  • Προβολές: 878

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance