Γραπτὸ Κήρυγμα: “Αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού”

Κυριακή 21 Αυγούστου

Οι πειρασμοί που είδαμε στο προηγούμενο αίτημα της Κυριακής προσευχής προκλήθησαν και προκαλούνται από τον διάβολο, ο οποίος εδώ χαρακτηρίζεται από τον Χριστό πονηρός και με το αίτημα αυτό μας ζητά ο Χριστός να παρακαλούμε τον Θεό Πατέρα να μας λυτρώση από τον πονηρό.

Ο διάβολος δεν είναι μια αφηρημένη δύναμη, δεν είναι μια προσωποποίηση του κακού, όπως διδάσκει η ουμανιστική φιλοσοφία και ηθική, αλλά είναι ένα ιδιαίτερο πρόσωπο, που ήταν άγγελος και έχασε την κοινωνία με τον Θεό, οπότε έγινε σκοτεινό πνεύμα. Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο για να λύση τα έργα του διαβόλου (Α΄ Ιωάν. γ΄ 8). Ο διάβολος εμφανίσθηκε στην έρημο για να πειράξη τον Χριστό, αυτός δημιουργεί πολλά προσκόμματα, αυτόν είδαν οι άγιοι και τον αντιμετώπισαν με την δύναμη του Χριστού.

Στο αίτημα αυτό της Κυριακής προσευχής ο διάβολος χαρακτηρίζεται πονηρός. Η λέξη αυτή δηλώνει πολλές έννοιες. Στην αρχική έννοια πονηρός είναι εκείνος που ταλαιπωρείται στο σώμα από τους κόπους, γιατί το επίθετο αυτό προέρχεται από το ρήμα πονέω - πονώ. Αργότερα η λέξη πονηρός δήλωνε και δηλώνει τον ελεεινό, τον άθλιο, τον κακό, τον ανάξιο, τον ποταπό, τον πανούργο. Με την σημασία αυτή χαρακτηρίζεται ο διάβολος πονηρός, και ιδιαιτέρως με την έννοια του πανούργου που μηχανεύεται τα πάντα για να κάνη τον άνθρωπο να απομακρυνθή από τον Θεό. Και αλλού ο Χριστός αποκαλεί τον διάβολο πονηρό, όπως στην Παραβολή του καλού σπορέως γράφεται: “έρχεται ο πονηρός και αρπάζει το εσπαρμένον εν τη καρδία αυτού” ( Ματθ. ιγ΄, 19). Και οι Απόστολοι αναφέρονται στον διάβολο ως πονηρό. “νενικήκατε τον πονηρόν” ( Α΄ Ιω. β΄ 13) και “ο πονηρός ουχ άπτεται αυτού” ( Α’ Ιωάν. ε΄,18).

Το ότι αποκαλείται ο διάβολος πονηρός δείχνει ότι η πονηρία δεν είναι συστατικό στοιχείο της φύσεώς μας, αλλά είναι αποτέλεσμα της προαιρέσεώς μας. Ο άνθρωπος δεν πλάσθηκε από τον Θεό να είναι κακός, αλλά η κακία ήλθε ως αποτέλεσμα της αμαρτίας, της παρακοής στον αγαθό Θεό και της υπακοής στον πονηρό διάβολο. Η πονηρία είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα του διαβόλου, επειδή έχει υπερβολική κακία και χωρίς να τον έχουμε αδικήσει μας πολεμά συνεχώς. Επειδή ο διάβολος είναι πονηρός από την φύση του γι’ αυτό και δεν μπορεί να μετανοήση, ενώ ο άνθρωπος μετανοεί και δέχεται την αγάπη του Θεού.

Έπειτα ο Χριστός, με αυτόν τον χαρακτηρισμό του διαβόλου ως πονηρού, μας διδάσκει ότι δεν πρέπει να δυσανασχετούμε με τους ανθρώπους για ό,τι μας προξενούν, αφού δεν είναι αυτοί που μας επιτίθενται, αλλά αίτιος των κακών είναι ο διάβολος. Αυτός παρακινεί τους ανθρώπους να μας βλάπτουν και γι’ αυτό και εμείς θα πρέπη να μεταθέτουμε την έχθρα μας προς τον διάβολο.

Η πονηρία του διαβόλου είναι μεγάλη. Είναι και πανούργος και πολυμήχανος στο να μας κάνη να αμαρτάνουμε και να απομακρυνώμαστε από τον Θεό. Ήδη από ό,τι γνωρίζουμε από την Παλαιά Διαθήκη τους πρωτοπλάστους τους έρριξε στην αμαρτία με καλό λογισμό, με την προοπτική της θεώσεως. Δηλαδή, προφασίσθηκε ότι ενδιαφέρεται για την θέωσή τους και τους έδειξε έναν άλλο δρόμο, διαφορετικό από εκείνον που τους υπέδειξε ο Θεός. Ο διάβολος είναι και θεολόγος, αλλά όμως διαστρέφει τα πράγματα, άρα είναι κακός θεολόγος. Πριν την διάπραξη της αμαρτίας υποδεικνύει στον άνθρωπο ότι ο Θεός είναι φιλάνθρωπος και θα τον συγχωρήση για την αμαρτία που θα διαπράξη, αλλά μετά την διάπραξη της αμαρτίας του υποβάλλει την σκέψη ότι ο Θεός είναι σκληρός και δεν πρόκειται να τον συγχωρήση, και με τον τρόπο αυτόν προσπαθεί να τον ρίψη στην απελπισία και την απόγνωση. Επίσης, πολεμά τον άνθρωπο μέσα από τα πάθη, με τους λογισμούς, με τις φαντασίες, με τις επιθυμίες, με τα γεγονότα της ζωής, και όλες τις καταστάσεις που διέρχεται ο άνθρωπος. Σε κάθε περίσταση προσαρμόζει και την κατάλληλη μέθοδο για να ρίψη άνθρωπο είτε στην αδιαφορία είτε στην απόγνωση.

Ο μεγαλύτερος πόλεμος του διαβόλου εναντίον του ανθρώπου, στον οποίο φαίνεται η πονηρία του, είναι ο πόλεμος των λογισμών. Ακριβώς για τον λόγο αυτόν ο άνθρωπος μαθαίνει μέσα στην Εκκλησία την μέθοδο της αντιμετωπίσεως των λογισμών και σε αυτό το σημείο συνίσταται η άσκηση. Μέσα στα ασκητικά βιβλία της Εκκλησίας, όπως την “Φιλοκαλία”, το “Γεροντικό” και τα έργα των αγίων Πατέρων μπορεί ο άνθρωπος να βρη τους τρόπους με τους οποίους θα πολεμήση τον διάβολο. Βέβαια, στο σημείο αυτό σημαντικό ρόλο θα έχη ο έμπειρος πνευματικός πατέρας. Γενικά, οι λογισμοί αντιμετωπίζονται είτε με την περιφρόνηση, που γίνεται με την πίστη στον Θεό, είτε με την καταδίωξή τους και αυτό γίνεται με την προσευχή, ιδίως την προσευχή “Κύριε Ιησού Χριστέ Υιέ του Θεού ελεησόν με τον αμαρτωλόν” και την ανάπτυξη των καλών λογισμών για κάθε ζήτημα και κάθε άνθρωπο.

Με το αίτημα αυτό της Κυριακής προσευχής ο Χριστός μας δίδαξε να ζητούμε από τον Θεό να μας λυτρώση από τον πονηρό. Και αυτό γίνεται γιατί ο διάβολος έχει μεγάλη δύναμη και πολλή πείρα, είναι θα λέγαμε στρατηγός αιώνων, ενώ ο άνθρωπος είναι αδύναμος και ανίσχυρος. Οπότε, μόνον ο Θεός μπορεί να μας βοηθήση στον πόλεμο αυτόν, αφού ο Χριστός νίκησε τον διάβολο και έδωσε την δυνατότητα σε κάθε άνθρωπο, με την δύναμη του Χριστού, να τον νικά. Η πονηρία του πονηρού αντιμετωπίζεται με την σοφία του σοφού και δυνατού Θεού.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Ετικέτες: Γραπτὰ Κηρύγματα

  • Προβολές: 864

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance