Στιγμιότυπα από την επίσκεψη στην Πόλη

Σταυροδρόμι

Είναι μεγάλη ευλογία να συμμετέχη κανείς σε θεία Λειτουργία, αφού προσφέρεται πάντα το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Όμως, η Πατριαρχική θεία Λειτουργία στις συγκεκριμένες, μάλιστα, συνθήκες της Πόλης είναι μοναδική.

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδος Σταυροδρομίου είναι μεγαλοπρεπής και επιβλητικός. Ωστόσο η πρώτη εντύπωση του επισκέπτη το χειμωνιάτικο εκείνο πρωϊνό ήταν αποκαρδιωτική: η πρωϊνή παγωνιά, η πεζοπορία από το κατάλυμα μέχρι τον Ναό μέσα σε ένα άγνωστο περιβάλλον αλλοθρήσκων που δεν έχουν συνηθίσει να βλέπουν ράσο, η ερημιά στον περίβολο του Ναού, οι ελάχιστοι Ρωμηοί που έχουν απομείνει στην Πόλη, οι ελάχιστοι πρωΐ-πρωΐ εκκλησιαζόμενοι που χάνονταν μέσα στον τεράστιο Ναό, η ψυχρή αίσθηση του μαρμάρου, που σε άλλες περιπτώσεις δίδει μια μεγαλοπρέπεια, τώρα όμως θύμιζε κάτι από ταφόπλακα –την οποία, δυστυχώς, πολλοί χαιρέκακοι εχθροί της Ρωμηοσύνης βιάζονται να τοποθετήσουν… Μόνον τα γνωστά πλέον πρόσωπα των Ιερέων που περίμεναν τον Πατριάρχη και οι φιγούρες των ανθρώπων, που με μεγάλο μεράκι και αγάπη φροντίζουν τον Ιερό Ναό, άλλαζαν την διάθεση προς το καλύτερο.

Έπειτα, η καμπάνα σήμανε μέσα στην πολύβοη αλλόθρησκη πολιτεία· έφθασε ο Οικουμενικός Πατριάρχης. Εισήλθε στον Ιερό Ναό, ενδύθηκε τον μανδύα και συνοδευόμενος από τους Ιερείς και τους Διακόνους στάθηκε στο μέσον. Ο άρχων Πρωτοψάλτης Λεωνίδας Αστέρης και ο άρχων Λαμπαδάριος Ιωάννης Χαριτιάδης –η γραφική αυτή προσωποποίηση του Ρωμηού ιεροψάλτη– με τους χορούς τους είχαν κατέβη από τα αναλόγιά τους, ένθεν και ένθεν της Ωραίας Πύλης, ενώ ο αναγνώστης ανέγνωσε το συναξάριο της ημέρας. Αμέσως μετά το Συναξάριο, από την ίδια θέση, άρχισαν να ψάλουν τις θαυμάσιες καταβασίες των Χριστουγέννων: «Χριστός γεννάται δοξάσατε…»· τις ακούσαμε για πρώτη φορά φέτος από τους Ιεροψάλτες του Πατριαρχείου και τον Πατριάρχη!

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, οι Συνοδικοί Αρχιερείς, ο μεγαλοπρεπής Ιερός Ναός, το βυζαντινό μέλος, το πατριαρχικό τυπικό, η θεία Λειτουργία, οι γέροντες ρωμηοί της Πόλης συνέθεταν ένα μοναδικό σύνολο με παράδοση αιώνων… Κατά την διάρκεια της θείας Λειτουργίας εισήλθαν και οι μαθητές του Ζωγραφείου, η ελπίδα της Πόλης.

Παιδιά, όπως και τα άλλα, ανέμελα και φωτεινά, που ίσως δεν κατανοούν ποιά βαρειά κληρονομιά καλούνται να σηκώσουν στους νεανικούς τους τώρα ώμους, καθώς μέρα με την ημέρα μεγαλώνουν μέσα στην Πόλη των πόλεων...

Ως «όρνις τα νοσσία εαυτής»

Μέσα στην έρημο της ξένης θρησκείας και της αφιλόξενης πολιτικής, έχουν απομείνει στην Πόλη ελάχιστοι προσκυνητές της Αγίας Τριάδος. Κατά την σύντομη παραμονή μας άνοιξαν στα μάτια μας νέοι ορίζοντες γνώσης, η καλύτερα, πήραμε μια γεύση μερικών αληθειών που απλώς τις ακούγαμε, όπως: την σύνεση και την μέριμνα του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τις ανά τον κόσμο Εκκλησίες, την αγωνία του για την Ρωμηοσύνη, το ήθος και την ευγένεια των λεγομένων Πατριαρχικών, την σταυρική ζωή τους μέσα σε ένα καχύποπτο, αν μη τι άλλο, περιβάλλον, την κοσμοπολίτικη νοοτροπία τους, την αγάπη τους για την παιδεία, το άψογο λατρευτικό τυπικό τους, την εργατικότητά τους κλπ. κλπ.

Μία από τις βαθειά χαραγμένες εντυπώσεις μας είναι και η μέριμνα του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου για την Ρωμηοσύνη της Πόλης, που μοιάζει με μέριμνα μάνας προς τα παιδιά. Είναι έντονη η επιθυμία του και το ενδιαφέρον του και οι προσπάθειές του να ενθαρρύνη όσους έχουν εναπομείνει, να τους προστατεύση από τις αυθαιρεσίες ενός ανασφαλούς καθεστώτος, να τους δείξη την αγάπη και το ενδιαφέρον του, να προσκαλέση βοηθούς στο έργο της διαποίμανσης των εναπομεινάντων από άλλα μέρη της δικαιοδοσίας του, που τελούν κάτω από άλλες πιο φιλελεύθερες συνθήκες, να στηρίξη τους πλησίον του, να δείξη την αγάπη του και το ενδιαφέρον του για τα παιδιά και τους νέους. Και όλα αυτά δίχως καμμιά κίνηση αφέλειας η ενδοτικότητας. Η συνεχής αυτή αγωνία παραμένει σχεδόν πάντα μέσα στο βλέμμα του Πατριάρχου. Πιθανόν να κάνουμε λάθος, αλλά αν μας ζητούσαν να χαρακτηρίσουμε με μια λέξη τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη, θα διαλέγαμε την εκκλησιαστική λέξη «μέριμνα».

Ο Πνευματικός του Πατριαρχείου

Υπάρχει ένας Αρχιερεύς στην Πόλη, ζωντανή αγιογραφία, άκακος, πολιός, με παιδικά καθαρά μάτια, λεπτή κρυστάλλινη φωνή, κυρτωμένος από τον χρόνο, από τους καϋμούς των Ρωμηών που τους έζησε σε όλη την έντασή τους, από τα βάρη του πετραχηλιού που σηκώνει ως Πνευματικός.

Πριν από χρόνια είχα ακούσει για κάποιον άκακο Αρχιερέα της Πόλης, που όταν ξέσπασαν οι αθλιότητες των τουρκομάνων εναντίον των Ρωμηών το '55, εξέστη, έμεινε έκπληκτος, γιατί δεν περίμενε τέτοια επιθετικότητα από τους Τούρκους που θεωρούσε αδέλφια του, αφού είχαν μεγαλώσει στην ίδια Πόλη. Και ήθελε να βγη έξω να τους σταματήση, να τους ζητήση να ησυχάσουν, να τους φωνάξη να αναλογιστούν τι αμαρτία κάνουν… Ευτυχώς, κάποιοι τον φυγάδευσαν και γλίτωσε από την μανία του τυφλού από το πάθος όχλου. Όταν άλλη φορά του έκλεψαν το πορτοφόλι που περιείχε ολόκληρο τον μισθό του, είπε απλά: «Ε, κάποιος φτωχός είχε ανάγκη και το πήρε»!

Άλλες λεπτομέρειες δεν γνωρίζω εγώ προσωπικά για την ζωή του. Όσοι τον έζησαν και τον ζουν γνωρίζουν ασφαλώς πολύ περισσότερα. Ο Γέροντας Σωφρόνιος έλεγε ότι στο τέλος της ζωής κάθε ανθρώπου θα φανή με μια ματιά τι έχει πράξει, όπως φαίνεται με μια ματιά αν εισήλθε μέσα στο νερό που υπάρχει στο ποτήρι κάποια ακαθαρσία η αν είναι διαυγές. Και το πρόσωπο του Γέροντα Αρχιερέως είναι διαυγέστατο, επιεικές, χαρούμενο, ιλαρό, καθάριο, με μια ελαφρή έκφραση πόνου η και απορίας, που όμως δεν σκιάζει το πρόσωπο, αλλά επισφραγίζει την ιλαρότητα, μαρτυρά σύνεση και αποδιώχνει παντελώς κάθε επιπολαιότητα. Μέσα στο πανωκαλύμαυχό του φαντάζει ως άγγελος και μέσα στα ρούχα, που το καθεστώς αναγκάζει τους Ιερείς να φορούν, μοιάζει ως μαθητής φρόνιμος και συνετός...

Πόσες τέτοιες μορφές –μοναδικές ως πρόσωπα– δεν έζησαν στην Πόλη; Πιστεύω αμέτρητες. Και ελπίζω αμέτρητες να είναι και οι μελλοντικές…

«Εφέντη μ', μπαχτσίσι…»

Εισήλθαμε στο καθολικό της πάλαι ποτέ Ιεράς Μονής Παντοκράτορος Κωνσταντινουπόλεως. Μια φιγούρα νέας κοπής ανατολίτη με ένα ανοικτοπράσινο πλεκτό σκουφάκι πετάχτηκε από το εν είδει γραφείου παράπηγμά του και μας πρόσταξε να σταθούμε στον νάρθηκα· έπρεπε να βγάλουμε τα υποδήματά μας πριν ανασηκώση το βαρύ υφασμάτινο παραπέτασμα που έκρυβε την είσοδο του κυρίως Ναού.

Εισήλθαμε, λοιπόν, ανυπόδητοι Ιερείς στο πάλαι ποτέ Ιερό των Ορθοδόξων που το 'στρωσαν οι όψιμοι καταπατητές του με ένα χαλί χάλι –τα υποδήματα τους πείραζαν!–, όπως χάλι και παντελώς αφρόντιστο και ανοικοκύρευτο ήταν και το όλο περιβάλλον. Τι να πη κανείς; Να καταφρονούν τόσο τα «ιερά» τους, η απλώς κατανοούν ότι δεν τους ανήκουν;

Η συνεννόηση με τον Ιμάμη γινόταν δια νοημάτων. Όταν τον ρωτήσαμε τι σήμαινε ο σκούφος που φορούσε και μας είπε ότι είναι «Ιμάμ», κάποιος από την ομάδα του απήντησε «Ιμάμ μπαϊλντί». Ε, τότε ο Ιμάμης «έσκασε» στα γέλια. Ήξερε και κάτι αγγλικά· yes, no, normal, problem (ελληνικό αυτό) να μετράη μέχρι το 3… Είχε τρομερό ενδιαφέρον η σχεδόν θεατρική αναπαράσταση εκ μέρους του Ιμάμη της κατάρρευσης των ιδρυμάτων της Μονής από τον σεισμό (;)…

Δεν είχαμε όρεξη να καθίσουμε περισσότερο· το θέαμα ήταν αποκαρδιωτικό. Κινήσαμε προς την έξοδο. Ο νέας κοπής Ιμάμης πλησίασε ένα μέλος της ομάδας μας και του ψιθύρισε:

–Εφέντη μ', μπαχτσίσι!

Μπαχτσίσι, Ιμάμη μου, για την …γλωσσομάθειά σου και για να μας δείχνης πως τα καταντήσατε!

Αγια-Σοφιά

Αγια-ΣοφιάΟ Ναός της του Θεού Σοφίας δεσπόζει στην Πόλη, παρ' όλες τις προσπάθειες των αλλοθρήσκων να ξεπεράσουν το πρωτότυπο κτίζοντας ένθεν και ένθεν της χερσονήσου της παλαιάς Πόλης τζαμιά τεραστίων διαστάσεων.

Και ενώ το πρωτότυπο, η Αγια-Σοφιά, παραμένει αφρόντιστη και αφώτιστη τις νύχτες –φωτίζονται μόνον τα σημάδια της καταπάτησης, οι μιναρέδες–, όλα τα τζαμιά τους, αντίγραφα της Μεγάλης Εκκλησιάς, και φροντίζονται εξωτερικά και φωτίζονται και αναδεικνύονται για να ξεπεράσουν το πρωτότυπο! Μάταια όμως.

Γιατί, άραγε, ο Ναός της του Θεού Σοφίας, του Λόγου του Θεού, του Κυρίου Ιησού Χριστού, να παραμένη «μουσείο», αλειτούργητος και νεκρωμένος; Γιατί να επιτραπή αυτή η εγκατάλειψη του πλέον ζηλευτού ναού της χριστιανοσύνης; Γιατί αυτή η ασέβεια; Άβυσσος οι βουλές του Θεού.

Πιθανόν για να μας θυμίζη ότι, τίποτε γήϊνο, ούτε η βασιλεία, ούτε η δύναμη, ούτε η εξωτερική-πολιτική ελευθερία, ούτε… ούτε ακόμη οι ιερές αναμνήσεις, ούτε ακόμη-ακόμη και αυτές οι πέτρες και τα μάρμαρα ενός Ναού, περιορίζουν την προσκύνηση της Αγίας Τριάδος.

Πιθανόν ακόμη να μας θυμίζη ότι όπως είναι εγκαταλελειμμένος, σχεδόν ερειπωμένος, αφρόντιστος και παραθεωρημένος ο Ναός της του Θεού Σοφίας, έτσι παραμένουν εγκαταλειμμένοι και ερειπωμένοι χιλιάδες, εκατομμύρια Ναοί του Θεού: οι καρδιές των ανθρώπων-εικόνων της Εικόνος, των καθ' ομοίωση Θεού πλασμένων, καρδιές που παραμένουν ψυχρές, φίλαυτες, φιλάργυρες, φιλήδονες, άφιλες, αλειτούργητες, δίχως θυσιαστήριο και προσευχή, μακράν, κατά προαίρεση, από τον λόγο του Θεού. Και όπως παραμελείται συστηματικώς το πρωτότυπο, η Αγια-Σοφιά, και εγείρονται επαιρόμενα τα αντίγραφα της πλάνης, έτσι συστηματικώς παραμελείται ο αληθινός Θεός, η καθαρή διδασκαλία, η μοναδική Εκκλησία του Χριστού, και ανεγείρονται σε όλη την γη, αλλά δυστυχώς και μέσα στην Ορθοδοξία, κακοδοξίες και πλάνες και βδελύγματα και σχίσματα και εγκοσμιοκρατικά σχήματα που προσπαθούν φθονερά να ξεπεράσουν την Εκκλησία και να κυριεύσουν και να τυραννήσουν τις συνειδήσεις των ανθρώπων.

Βαρειά η ερείπωση της Αγια-Σοφιάς, του θαύματος αυτού της ναοδομίας, του ναού της του Θεού Σοφίας, βαρειά και η ερείπωση του ναού του σώματός μας, του εσωτέρου θυσιαστηρίου, δίχως ευχή, δίχως λιβάνι, δίχως ύμνους και χαρά.

  • Προβολές: 1160

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance