Γεωργίου Αναστ. Γαλανοπούλου: Τὸ Μοναστῆρι τοῦ Προφήτου Ἠλιοῦ στὴν Ἀράχωβα (Γ)

του Γεωργίου Αναστ. Γαλανοπούλου, Δικηγόρου στον Άρειο Πάγο

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Ως τελευταίος του ηγούμενος αναφέρεται ο Γρηγόριος (επιλήψιμης ηθικής) και πριν από αυτόν στον Αη-Νικόλα με τόνομά του, χωρίς όμως χρονολογία), που μετά τη διάλυση του Μοναστηριού έγινε Εφημέριος του Νεοχωρίου. Τα κειμήλιά του μετά τη διάλυσή του μεταφέρθηκαν στο μοναστήρι του Προυσσού (Ευαγγέλιο και η κάρα σε αργυρό ορθογώνιο κουτί του αγίου Ιωάννου του Ελεήμονος, Επισκόπου Αλεξανδρείας, που η μνήμη του τιμάται στις 12 Νοεμβρίου). Στην αγία κάρα αναφέρεται ως δωρητής ο ιερομόναχος Νεόφυτος και καθηγούμενος ο Νικηφόρος. Στους τέσσερις τελευταίους του μοναχούς αναφέρεται και ο Διονύσιος, 55 χρόνων, που κατέφυγε στην Κόνισκα.

Και στην εκκλησία της Παναγιάς στο Νεοχώρι δωρήθηκε επίχρυσος Σταυρός απ’ το μοναστήρι μας του Προφήτου Ηλιού με χρονολογία 1817, στο κέντρο του οποίου υπήρχε ξυλόγλυπτος σταυρός ωραίας μικροτεχνικής εργασίας, ενιαύσιο βιβλίο έκδοσης Λειψίας 1761, δερματόδετο Ευαγγέλιο έκδοσης Ενετίας 1793 και ορειχάλκινη λειψανοθήκη με 12 άγια λείψανα. Το αξιολογώτερό του όμως κειμήλιο (ένας ξύλινος Σταυρός με χρονολογία 1110, όπως μου είχε πει κάποτε ο αείμνηστος Ιερέας Παπα-Δημήτρης Παπαδημητρίου), χάθηκε τα τελευταία χρόνια, καθώς και ένα Ευαγγέλιο του 1619 και η Αχειροποίητη εικόνα του αγίου Μανδηλίου (1624), που είχαν μεταφερθή στον Αη-Νικόλα. Τις χρονολογίες αυτές τις θυμάμαι καλά, γιατί τις είχα γράψει κατά την ζωντανή συζήτηση που είχα, έφηβος τότε, με έντονο ζήλο με τον προαναφερόμενο άγιο Παππούλη, που με υπεραγαπούσε και όσο ζούσε επικοινωνούσαμε πολύ συχνά. Το χειροποίητο ξύλινο σκαλιστό τέμπλο του μοναστηριού, ανεκτίμητης αξίας, κοσμεί σήμερα τον ενοριακό ναό του Αγίου Νικολάου, πολιούχου της Αράχωβας.

Όπως αναφέρεται σε έγγραφα της Ι. Μ. Κοζίτσας με ημερομηνίες 20-2-1863 και 2-3-1872, που υπογράφουν οι ηγούμενοι Νικόδημος Δημητρίου και Κύριλλος Κομνηνός, δόθηκαν στη Μονή Προυσσού αντί της Κοζίτσας από το διαλυμένο Μοναστήρι του Προφήτου Ηλιού Αράχωβας, εκτός από τα ανωτέρω και τα ακόλουθα ιερά λείψανα και σκεύη : Αργυρούν κιβώτιο με τεμάχια της Αγίας Κάρας του Αγίου Πολυκάρπου με αργυρό Σταυρό. Όμοιο κιβώτιο με λείψανα του Αγίου Θεοδώρου και άλλο όμοιο με λείψανα του Αγίου Τρύφωνα. Αργυρό Θυμιατό και Δισκοπότηρο, χρυσοί σταυροί, 4 αργυρές ζώνες και 4 ζεύγη χρυσοΰφαντα άμφια. Πάντως στην καταγραφή των κειμηλίων του (8-6-1834) τα υπάρχοντα μαρτυρούν την ιστορική του παρουσία και σημασία του μοναστηριού μας. Υπήρχαν γιατί δεν ξέρουμε σήμερα που βρίσκονται, αργυρός σταυρός με Τίμιο Ξύλο, 8 αργυρά κανδήλια, ένα φαιλόνι μποχασένιο και δύο επιτραχήλια παλαιότατα, 69 εκκλησιαστικά βιβλία και άλλα σημαντικά κειμήλια.

Οι Αραχωβίτες τα ζήτησαν με έγγραφό τους για να μείνουν στον ενοριακό τους ναό, επειδή τα τιμούσαν με πατροπαράδοτο σέβας, αλλά δεν εισακούστηκαν.

Ο αφανισμός των μοναστηριών, συμπεριλαμβανομένου και του δικού μας, ήταν έργο της Βαυαροκρατίας, των πολιτικών μας, των Αρχιερέων και του τουρκοπιασμένου Κωνσταντινουπολίτη Κων/νου Σχοινά, για να ρημάξουν τους ναούς τους και να πλιατσικολογήσουν πουλώντας τα ιερά τους και κάθε άλλο περιουσιακό στοιχείο (βλ. Απομνημονεύματα Στρατηγού Μακρυγιάννη, σελ. 364-365).

Η αρχική θέση του μοναστηριακού συγκροτήματος επεκτεινόταν 300 μ. πιο κάτω από αυτήν που είναι σήμερα, δηλ. ήταν και κάτω από τον αμαξητό δρόμο το βουρδουναριό και άλλα κτίσματα.

Για το κύριο οίκημα του Μοναστηριού (αρχονταρίκι), που ήταν ΒΔ. του εξωκκλησιού και τα κελλιά των μοναχών, ΒΑ πάνω από το μοναστήρι δεν υπήρχαν ίχνη. Κατά την ανακαίνιση του Προφήτου Ηλιού, όταν αφαιρέθηκε ο πρόναος και μίκρυνε ο ναός, βρέθηκαν μάντρες από τα κτίσματά του καθώς και τάφος πίσω από το Ιερό του που χαλάστηκε.

Σήμερα στη θέση του Καθολικού του μοναστηριού, που είναι ιστορικό και εκκλησιαστικό μνημείο, έχει απομείνει το ανακαινισμένο ξωκκλήσι του Αη-Λια από τον αείμνηστο Σούλα Σισμάνη και τον ομώνυμο αδελφό Σύλλογο των Αραχωβιτών της Λαμίας μετά τον θάνατό του, που λειτουργείται στη μνήμη του στις 20 Ιουλίου κάθε χρόνο.

Η ιστορική οικογένεια Σισμάνη πάντοτε προστάτευε το μοναστήρι, έκανε δωρεές και ανακαινίσεις, το έχτισε πάλι μετά την πυρπόληση και την καταστροφή του στα Ορλωφικά και το βοηθούσε σε κάθε δυσκολία του. Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας όταν πέρασε από αυτό το έτος 1890, το βρήκε ερειπωμένο με την κτητορική εικόνα του άρχοντα Σισμάνη μισοκατεστραμμένη και τα κελλιά του μισογκρεμισμένα. Παρά τις προσπάθειες του Νικολάκη Σισμάνη προς τον βασιλιά Όθωνα στα 1838 για την επανασύσταση της ιστορικής Μονής δεν εισακούστηκε το δίκαιο αίτημά του και η προαναφερθείσα αναφορά του Νομάρχη Ν. Σουΐδα αδικεί τον Νικόλαο Σισμάνη και την ιστορική φιλόθρησκη οικογένεια.–

  • Προβολές: 926

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance