Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου: «Συνάντηση στην Πόλη: το παρόν και το μέλλον»

Ομιλία (απόσπασμα) του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου κατά την έναρξη του Συνεδρίου Κωνσταντινουπολιτών (30 Ιουνίου 2006)

Έχομεν την πεποίθησιν, ότι συνήλθαμε εις κατάλληλον χρόνον και τόπον, δια να διαλεχθούμε επί θεμάτων υπαρξιακής επικαιρότητος και σπουδαιότητος.

Είναι κρίσιμος δια πολλά η παρούσα χρονική συγκυρία. Κρίσιμος δια τούς Ρωμηούς της Πολεως. Κρίσιμος δια τας μειονότητας γενικώς. Κρίσιμος όμως επίσης δια τε την Πολιν και δια την χώραν μας. Μεταξύ άλλων, και εν συσχετισμώ προς την ευρωπαϊκήν προοπτικήν της. Η προοπτική αυτή συναρτάται ευθέως προς δεσμεύσεις και υποχρεώσεις, μεταξύ των οποίων προέχουσαν θέσιν κατέχει η διασφάλισις του απαραβιάστου των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των μειονοτήτων.

Είναι γνωστόν, ότι το Οικουμενικόν Πατριαρχείον και ημείς προσωπικώς έχομεν εξ αρχής τοποθετηθή ευθαρσώς και απεριφράστως, σαφώς και ειλικρινώς, υπέρ της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας. Έχομεν υποστή κριτικήν δια τούτο. Εμμένομεν. Και αναμένομεν!

Γνωστόν είναι επίσης, η, πάντως, οφείλει να είναι γνωστόν και σεβαστόν, ότι το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, ως εκ της φύσεως και της αποστολής αυτού, έχει αρμοδιότητας και ευθύνας, πολύ πέραν των ορίων της πόλεως ταύτης και της χώρας εκτεινομένας. Η οικουμενικότης του καθ ημας Πατριαρχείου δεν είναι απότοκος συμβατικών τινων ρυθμίσεων των υστέρων τούτων χρόνων, ούτε τίτλος ψιλός και κενός περιεχομένου. Είναι υπόθεσις εκκλησιολογικής ουσίας και τάξεως, επέκεινα των απλώς ανθρωπίνων μέτρων και σταθμών ευρισκομένη. Ακριβώς, δια τον λόγον αυτόν, η άρνησις της οικουμενικότητος του Πατριαρχείου μας ισοδυναμεί προς άρνησιν και παραβίασιν ουσιωδεστάτου συστατικού στοιχείου της θρησκευτικής ελευθερίας μας. Ως Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, της Νεας Ρωμης, ο εκάστοτε κατέχων το αξίωμα του ομιλούντος, είναι βεβαίως εν πρώτοις ο προεστώς της τοπικής Εκκλησίας. Έκαστος Επίσκοπος όμως είναι ταυτοχρόνως και της καθολικής Εκκλησίας Επίσκοπος, δηλαδή της όλης Εκκλησίας. Και μόνον δια τον λόγον αυτόν, συνάπτονται αναποσπάστως η τοπικότης και η οικουμενικότης. Περαν αυτού όμως, όπως είναι εις όλους γνωστόν, η οφείλει να είναι, ως είπομεν, το Οικουμενικόν Πατριαρχείον, και μόνον εκ του λόγου ότι συγκροτείται υπό των ανά την οικουμένην διεσπαρμένων κοινοτήτων του, υπέρ των οποίων ασκεί την εις αυτό ανήκουσαν ποιμαντικήν μέριμναν και διακονίαν, ουδεμίαν αναλογίαν δύναται να έχη προς τοπικούς θρησκευτικούς ηγέτας, σεβαστούς μεν κατά πάντα, πλην ετέρας τάξεως και αρμοδιότητος. Επί πλέον: Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ως ο Πρώτος τη τάξει Επίσκοπος της όλης Ορθοδόξου Εκκλησίας, έχει και κατά τούτο δεδομένας αρμοδιότητας και ευθύνας, ου τας τυχούσας. Και αγωνίζεται νυχθημερόν το καθ ημας Οικουμενικόν Πατριαρχείον, προκειμένου να ανταποκρίνεται εις τας συνεχώς αυξανομένας ανάγκας και προσδοκίας.

Τούτο ουδόλως σημαίνει, βεβαίως, ότι παραθεωρούμεν τα προβλήματα των Ρωμηών της Πολεως. Και όχι μόνον των Ρωμηών, αλλά και όλων των ομοθρήσκων. Και όχι μόνον αυτών τα προβλήματα. Υπό την προοπτικήν των πέραν τόπου και χρόνου, ήτοι υπό την προοπτικήν της αιωνιότητος, πάντες οι άνθρωποι είμεθα βεβαίως «ξένοι και πάροικοι» εις τον κόσμον τούτον. Υπό την προοπτικήν των δικαιωμάτων όμως και των υποχρεώσεων, ούτε ξένοι η φιλοξενούμενοι είμεθα οι Ρωμηοί εις την Πολιν, ούτε πάροικοι βεβαίως. Γνωρίζομεν καλώς πόθεν ερχόμεθα. Γνωρίζομεν οποίων αρχών και αξιών και οποίας ιστορικής παρακαταθήκης φορείς είμεθα. Γνωρίζομεν που ευρισκόμεθα, πως διάγομεν. Το μέλλον είναι μεν ανθρωπίνως αόρατον, όχι όμως και απαλλακτικόν των ευθυνών μας δια τα παρόντα και τα ερχόμενα. Και εδώ ακριβώς ευρίσκεται, νομίζομεν, τόσον η δικαίωσις, όσον και η ιδιαιτέρα επικαιρότης και σημασία του Συνεδρίου, όπως το είπαμε ήδη.

Χαίρομεν διαπιστούντες, ότι εν όψει του παρόντος Συνεδρίου διεξήχθησαν επιστημονικαί έρευναι επί ζωτικής σημασίας θεμάτων, τόσον εις Πανεπιστήμια της Τουρκίας και της Ελλάδος, όσον και από κοινού. Ιδίως το τελευταίον τούτο γεγονός εξαίρομεν και επαινούμεν, θεωρούντες αυτό άξιον ενθαρρύνσεως και δια το μέλλον. Η παρουσίασις των πορισμάτων της ερευνητικής αυτής εργασίας και συνεργασίας, καθώς και των λοιπών αξιολόγων εισηγήσεων, θα αποτελέσουν αναμφιβόλως σταθερόν βάθρον, επί του οποίου θα είναι δυνατή η διεξαγωγή αντικειμενικού διαλόγου αληθείας, ευθύνης και προοπτικής.

Συνέδρια υψηλών επιστημονικών αξιώσεων ως το παρόν, δεν έχουν λόγον αποκρύψεως της αληθείας και μη ομολογίας των προβλημάτων εις την πραγματικήν φύσιν και έκτασίν των. Άλλωστε, ακόμη και αν σιωπούν οι άνθρωποι, οι λίθοι κράζουν και από των τάφων αναπέμπεται στεναγμός.

Παρακαλούμεν, πάντως, να τηρήσουμε εν προκειμένω την όχι μεν εύκολον, πλην αναγκαίαν συμπεριφοράν και συμβουλήν του Αποστόλου των Εθνών Παύλου, την ιεράν μνήμην του οποίου μόλις χθες εωρτάσαμεν: Συνεχίζω, γράφει, τον αγώνα, «τα μεν οπίσω επιλανθανόμενος τοις δε έμπροσθεν επεκτεινόμενος» (Φιλιπ. 3, 13).

Τούτο λέγομεν, απευθυνόμενοι ειδικώτερον προς τούς άλλοτε κατοίκους της Πολεως, τα ηγαπημένα τέκνα της Μητρός Μεγάλης Εκκλησίας, τα προσελθόντα από τούς τόπους της διασποράς αυτών ανά την υφήλιον. Ως και εις άλλην ανάλογον περίπτωσιν είπομεν, η Μητηρ Εκκλησία υποδέχεται και κατασπάζεται υμάς τούς «εκ δυσμών και βορρά και θαλάσσης και εώας» ελθόντας εδώ εις την πνευματικήν σας εστίαν, ως προς άλλην Σιών.

Κοινά τα συναισθήματα. Το μαρτύριον. Η μαρτυρία. Και η διαμαρτυρία! Πλην όμως, ας συνομιλήσουμε και ας αγωνισθούμε «εν λόγω αληθείας, εν δυνάμει Θεού, δια των όπλων της δικαιοσύνης» (Β Κορ. 6, 7). Στόχος είναι το μέλλον. Και το μέλλον μόνον κοινόν δύναται να είναι. Κοινόν και μετά του συνόλου των κατοικούντων εις την χώραν ταύτην. Κοινόν, δι ολοκληρον την ανθρωπότητα. Άλλως, δεν υπάρχει μέλλον. Ζητούμενον πρώτον και κύριον είναι, επομένως, η από κοινού οικοδομή του μέλλοντος τούτου.

Οι εδώ εναπομένοντες Ρωμηοί, ως και πάντες οι των λοιπών μειονοτήτων, έχομεν δικαίωμα εις το μέλλον τούτο. Και ευελπιστούμεν, ότι πάσα Πολιτεία, σχεδιάζουσα το μέλλον της με νηφαλιότητα και ορθοφροσύνην, πέραν των φανατισμών και των προκαταλήψεων και των προσκαίρων και ματαίων σκοπιμοτήτων, θα θέτη τούς προγραμματισμούς της υπό το φως, καρπός του οποίου είναι η αγαθωσύνη, η δικαιοσύνη και η αλήθεια (Εφεσ. 5, 9).

Καλώς ήλθατε, λοιπόν, εις την Πολιν των πόλεων, την πόλιν σας, τον τόπον μας -εδώ όπου όλα σιωπηλά μαρτυρούν κατά τρόπον υποβλητικόν την παρουσίαν δια μέσου των αιώνων αναριθμήτων Ρωμηών, οι οποίοι έζησαν, εμεγαλούργησαν, εδοξάσθησαν και εταπεινώθησαν. Και οι οποίοι, πέραν των ανθρώπων, εναποθέτουν το μέλλον των εις τας χείρας του Θεού. Αλλά και εργάζονται δια το μέλλον αυτό ήδη από του παρόντος, με ελπίδα και πίστιν και αισιοδοξίαν. Αυτό θα κάνη και το Συνέδριόν μας. Καλήν επιτυχίαν και πάλιν, και σας ασπαζόμεθα όλους πατρικώς και σας μεταφέρομεν την στοργήν και την ευλογίαν της Μητέρας σας Εκκλησίας, της Εκκλησίας των του Χριστού πενήτων.

  • Προβολές: 793

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance