Ο διχασμός της νεοελληνικής κοινωνίας

Τελευταία διάβασα το βιβλίο του κ. Φώτη Δημητρακόπουλου “Βυζάντιο και νεοελληνική διανόηση”, που διακρίνεται για ένα βαθύτατο προβληματισμό, και όποιος το διαβάσει προσεκτικά μπορεί να καταλήξη σε πολλά συμπεράσματα για την σύγχρονη ιστορία μας, αλλά και τις κατευθύνσεις που υπάρχουν στην κοινωνία και την πολιτική.

Με τον κ. Φώτη Δημητρακόπουλο, που είναι Επίκουρος Καθηγητής της Μεταβυζαντινής και νεότερης Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, γνωρίστηκα πριν μερικά χρόνια σε ένα Συνέδριο στην Κρήτη, όπου και οι δυο μας εισηγηθήκαμε πτυχές θέματος σχετικά με την Ορθόδοξη και ελληνική παράδοση, και τότε με είχε εντυπωσιάσει με τις γνώσεις του, τις πεποιθήσεις του, αλλά και την ζωντάνια και μαχητικότητα με την οποία ανέπτυξε τις θέσεις του.

Το βιβλίο του “Βυζάντιο και Νεοελληνική διανόηση” είναι αποκαλυπτικό και καταπληκτικό. Πέρα από την ανάλυση του θέματος, κατά τρόπο επιστημονικό, ανθολογεί και γνώμες πολλών προσώπων από τα μέσα μέχρι το τέλος του δεκάτου ενάτου αιώνος, που σηματοδοτούν την πορεία του Νεοελληνισμού.

Διάβασα με προσοχή ολόκληρο το βιβλίο και πρέπει να παρατηρήσω ότι το είδα μέσα από την προοπτική της Ρωμηοσύνης, γιατί έτσι νομίζω εισέδυσα καλύτερα στην σκέψη του συγγραφέα, δηλαδή αντικατέστησα το όνομα Βυζάντιο με το όνομα Ρωμανία ή Ρωμηοσύνη. Άλλωστε, κάπως έτσι θα το ήθελε και ο ίδιος ο συγγραφέας.

Κεντρική θέση του βιβλίου είναι ότι μετά την απελευθέρωση της Ελλάδος από τον τουρκικό ζυγό, κυρίως από το 1830, υπάρχει ένας διχασμός στην νεοελληνική κοινωνία, που φθάνει μέχρι τις ημέρες μας. Επικράτησαν και επικρατούν δύο κατευθύνσεις.

Στην πρώτη σαφώς συγκαταλέγονται η νεοελληνική λογιωσύνη, εκτός από ελαχίστους λογίους, όπως τους Κωνσταντίνο Οικονόμο, Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο, Γρηγόριο Παπαδόπουλο, Σκαρλάτο Βυζάντιο, Σπυρίδωνα Ζαμπέλειο, η οποία λογιωσύνη εκφράζει τον ελληνικό διαφωτισμό που ξεκίνησε από τον Αδαμάντιο Κοραή, καθώς επίσης και η σύνολη σχεδόν πολιτική που στέκεται κριτικά απέναντι στους μεσαίους χρόνους του ελληνισμού, της περιόδου που χαρακτηρίζουμε Βυζάντιο ή Ρωμηοσύνη, αφού τους αγνοούν, τους περιφρονούν και στέκονται απέναντί τους με προκατάληψη. Οι κύκλοι αυτοί στρέφονται ολοκληρωτικά προς την Δύση και την δυτική παράδοση.

Στην δεύτερη κατεύθυνση περιλαμβάνονται οι αγωνιστές της επανάστασης του 1821 και σχεδόν όλοι οι λογοτέχνες, οι οποίοι εκφράζουν αυθεντικά τα λαϊκά στρώματα και διασώζουν την ιδιαίτερη πολιτιστική παράδοση της χώρας. Μνημονεύονται μεγάλα ονόματα, που συνεχίζουν κατά διαφόρους τρόπους την ζωή του Βυζαντίου και της Ρωμηοσύνης μέχρι τις ημέρες μας, όπως του Κάλβου, του Μακρυγιάννη, του Βαλαωρίτη, του Αχιλλέα Παράσχου, του Παπαδιαμάντη, του Καρκαβίτσα, του Κωστή Παλαμά, του Καβάφη, του Κόντογλου, του Ρίτσου, του Ελύτη, του Σεφέρη, του Εγγονόπουλου.

Δυστυχώς, αυτή η διαφοροποίηση και ο διχασμός υπάρχει και στις ήμέρες μας, σε λιγότερο βαθμό από ό,τι παληότερα. Πιστεύω ότι αυτό είναι το βαθύτερο και ουσιαστικότερο πρόβλημα των ημερών μας, και όχι τόσο το οικονομικό και το πολιτικό.

Τελειώνοντας αυτό το σύντομο σχόλιο και την συνοπτική παρουσίαση του κατατοπιστικού αυτού βιβλίου, θα παραθέσω μια χαρακτηριστική παράγραφο του συγγραφέως από τον επίλογο: “Οι λογοτέχνες μας διαρκώς καταγγέλλουν το νεοελληνικό πλέγμα του μιμητισμού και υποστηρίζουν την συγκριτική αφομοίωση. Οι λογοτέχνες μας διαρκώς τιμούν την ελληνική καρδιά μας, ενώ οι ψευδολόγιοι και οι ανεπαρκείς πολιτικοί μας το μόνο που αντιλαμβάνονται είναι πώς να προσδέσουν την Ελλάδα στο άρμα της δύσης”.

Ν.Ι.

  • Προβολές: 828

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance