Συνέντευξη στήν δημοσιογράφο Σοφία Πακαλίδου: «Δέν είμαστε οι έχοντες, αλλά οι προσφέροντες»

Συνέντευξη στήν δημοσιογράφο Σοφία Πακαλίδου Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

(Δημοσιεύθηκε στήν Εφημερίδα «Αγγελιοφόρος», Κυριακή 21-3-2010)

1. Ερώτηση: Σεβασμιώτατε, τό θέμα τής φορολόγησης τής εκκλησιαστικής περιουσίας, όταν τίθεται φαίνεται νά «κεντρίζει» τήν κοινή γνώμη. Εκτιμάτε υπάρχει εσφαλμένη εντύπωση γύρω από τό μέγεθός της;

Απάντηση: Από τότε πού θυμάμαι τόν εαυτό μου ακούω γιά τήν εκκλησιαστική περιουσία. Ίσως είναι ένα σημείο γιά νά «κτυπιέται» η Εκκλησία. Τελικά βλέποντας από μέσα τά πράγματα διαπιστώνω ότι πρόκειται γιά έναν καλοστημένο μύθο η λεγόμενη αμύθητη περιουσία τής Εκκλησίας.

Πρίν λίγους μήνες πού εγκρίναμε στήν Ιερά Σύνοδο τόν προϋπολογισμό τής Εκκλησιαστικής Κεντρικής Υπηρεσίας Οικονομικών (Ε.Κ.Υ.Ο.), είδα ότι τά ετήσια έσοδά της από τά μισθώματα καί τά μερίσματα ανέρχονται περίπου σέ 20 εκατομ. ευρώ, δηλαδή όσο προϋπολογισμό έχει ένας μεσαίος επαρχιακός δήμος. Άν σκεφθή δέ κανείς ότι πέρυσι καί φέτος η Εθνική Τράπεζα δέν δίνει τίποτε από τά μερίσματα, καί επομένως μειώνονται περισσότερο τά έσοδα, τότε αντιλαμβάνεται τόν μύθο τής αμύθητης περιουσίας.

Καί μέ αυτά τά ποσά η Ιερά Σύνοδος πρέπει νά εξασκήση ένα σημαντικό έργο, ήτοι λειτουργία τών Συνοδικών Γραφείων, συμμετοχή τής Εκκλησίας σέ διορθόδοξες συναντήσεις, υποτροφίες σέ φοιτητές, προσφορά στήν Εξωτερική Ιεραποστολή κ.λ.π.

Επίσης, λυπάμαι πού όταν γίνεται λόγος γιά τήν εκκλησιαστική περιουσία συγχέεται η Εκκλησία τής Ελλάδος μέ άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες καί Ιερές Μονές καί κατηγορείται αδίκως.

Θέλω δέ νά σάς υπενθυμίσω ότι σύμφωνα μέ επίσημη ενημέρωση η εκκλησιαστική περιουσία είναι περίπου τό 4% τής αρχικής, αφού 96% δεσμεύθηκε κατά καιρούς από τό Κράτος ή δόθηκε σέ αυτό, καί από τό 4%, περίπου τό 60% είναι δεσμευμένο από τό Κράτος καί τίς Τοπικές Αυτοδιοικήσεις.

Τελικά, άς φροντίσει τό Κράτος νά αξιοποιήση τήν δική του δημόσια γή πού παραμένει αναξιοποίητη και θά λυθή ένα μεγάλο μέρος τών ελλειμμάτων του.

 

2. Ερώτηση: Έχει σχέση η στάση τής κοινής γνώμης μέ τίς συζητήσεις περί διαχωρισμού τών σχέσων Εκκλησίας – Πολιτείας;

Απάντηση: Κατ' αρχάς δέν θεωρώ ως δόκιμο όρο τόν «διαχωρισμό Εκκλησίας καί Πολιτείας», ούτε τόν όρο «διαχωρισμό Σχέσεων Εκκλησίας καί Πολιτείας». Ο πιό δόκιμος όρος είναι «η ορθή οριοθέτηση εκκλησιαστικής καί πολιτικής διοίκησης».

Εν πάση περιπτώσει απαντώντας στό ερώτημά σας, θέλω νά πώ ότι η στάση «τής κοινής γνώμης», καθορίζεται εν πολλοίς από τούς «διαμορφωτές» τής κοινής γνώμης, πού έχουν πάντα διαφόρους λόγους νά τό κάνουν αποσπασματικά. Είναι εύκολο σήμερα μέ τά σύγχρονα μέσα νά προκαλέση κανείς τόν λαό, νά αποπροσανατολίση τήν σκέψη του πρός μία κατεύθυνση. Αλλά όσοι συμμετέχουν στήν εκκλησιαστική ζωή, γνωρίζουν ότι ο εκκλησιαστικός χώρος είναι ένας χώρος ουσιαστικής προσφοράς, όπου οι άνθρωποι λύνουν τίς υπαρξιακές τους αγωνίες καί τά οντολογικά καί προσωπικά τους προβλήματα, πολλές δέ φορές βοηθούνται καί οικονομικά.

 

3. Ερώτηση: Η Εκκλησία τής Ελλάδος, όσες φορές τίθεται τό θέμα τής αύξησης τής φορολόγησης τής περιουσίας καί τών εσόδων της, αντιπαραθέτει τό φιλανθρωπικό της έργο. Πιστεύετε ότι αυτό τό έργο δέν εκτιμάται από τήν Πολιτεία;

Απάντηση: Δέν τό αντιπαραθέτουμε αυτό, ούτε απλώς τό προβάλλουμε, αλλά τό υπενθυμίζουμε, επειδή είναι μιά πραγματικότητα. Η Εκκλησία είναι ο μεγαλύτερος φιλανθρωπικός φορέας τής πατρίδος μας, μέ τά 750 φιλανθρωπικά Ιδρύματα καί μέ 100.000.000 ευρώ πού διαθέτει γιά τίς φιλανθρωπικές δραστηριότητες μέσα σέ ένα έτος (2009).

Η Πολιτεία τά γνωρίζει όλα αυτά καί μάλιστα πρόσφατα ο Πρωθυπουργός επήνεσε τήν Εκκλησία γιά τό έργο τό οποίο επιτελεί στίς πτωχότερες τάξεις τού λαού καί τούς μετανάστες.

Από τήν άλλη όμως μεριά, η Εκκλησία ασκεί φιλανθρωπικό έργο μέσα στήν όλη θεολογική καί εκκλησιαστική προοπτική της. Δέν είναι απλώς ένα φιλανθρωπικό σωματείο πού εργάζεται αυτόνομα, αλλά βλέπει τόν άνθρωπο ως ψυχή καί σώμα.

Οι Ενορίες, όταν υπάρχουν καλοί Ιερείς, λειτουργούν ως θεραπευτικές Κοινότητες πού θεραπεύουν τόν άνθρωπο ψυχοσωματικά. Τό κέντρο τής Εκκλησίας είναι η θεία Ευχαριστία καί βοηθείται ο άνθρωπος γιά νά βιώση τό μυστήριο τής αγάπης τού Θεού, νά αισθανθή τόν Θεό ως Πατέρα καί τούς άλλους ως αδελφούς του. Δέν είμαστε ορφανοί, αλλά έχουμε Πατέρα, καί δέν είμαστε μοναχοπαίδια, αλλά έχουμε καί άλλους αδελφούς. Μέσα σέ αυτό τό πλαίσιο η Εκκλησία ασκεί καί φιλανθρωπικό έργο.

 

4. Ερώτηση: Από τήν άλλη πλευρά, υπάρχουν εκείνοι πού υποστηρίζουν ότι στίς δύσκολες ώρες πού περνά η ελληνική οικονομία θά πρέπει νά συνεισφέρουν όλοι. Καί οι «έχοντες» καί «κατέχοντες» καί ο λαός πού ήδη υφίσταται τίς επιπτώσεις μέ άμεση συρρίκνωση τών εισοδημάτων του.

Απάντηση: Η πατρίδα μας πράγματι περνά κρίσιμες ώρες. Πρέπει όμως νά αναρωτηθούμε ποιοί ευθύνονται πού φθάσαμε εδώ καί κατά πόσον συμμετέχουν καί αυτοί στήν αντιμετώπιση τής καταστάσεως. Τελικά, τίς λιγότερες ευθύνες έχει ο λαός, ο οποίος όμως καλείται νά σηκώση τό μεγαλύτερο βάρος τής κρίσεως.

Βεβαίως, πρέπει νά βοηθήσουν «οι έχοντες» καί «κατέχοντες», αλλά εμείς δέν ανήκουμε στήν κατηγορία αυτή, γιατί είμαστε οι «προσφέροντες» καί «προσφερόμενοι». Καί αυτό τό γνωρίζει ο λαός.

Δέν αρνηθήκαμε τήν προσφορά καί σέ αυτήν τήν περίπτωση, αλλά πρέπει νά γίνη μέσα στήν αρχή τής ισονομίας, καί νά φορολογηθούμε από τό καθαρό υπόλοιπο, γιατί διαφορικά δέν θά μπορέσουμε νά ανταποκριθούμε στό φιλανθρωπικό έργο καί αυτό θά επιβαρύνη πιό πολύ τό Κράτος.

Η Πολιτεία δέν πρέπει νά μάς βλέπη «απέναντι», αλλά δίπλα της, γιατί μέ τά Ιδρύματά μας αναπληρώνουμε τίς δικές της ελλείψεις, καί βοηθούμε τούς αδυνάτους οικονομικά συνανθρώπους μας, πού θά έπρεπε νά κάνη εκείνη. Μακάρι η Πολιτεία νά αναλάβη όλο τό φιλανθρωπικό έργο καί εμείς νά ασχοληθούμε μέ τό θεολογικό καί εκκλησιαστικό, πού είναι η βασική μας αποστολή.

 

5. Ερώτηση: Πρίν από λίγους μήνες δημιουργήθηκε, επίσης, θέμα μέ τήν αύξηση τού ποσού πού θά έπρεπε νά καταβάλη η Εκκλησία στό πλαίσιο τού Ε.Τ.Α.Κ. Τότε η Δ.Ι.Σ. είχε ανακοινώσει ότι αποδέχεται τήν αύξηση μόνο γιά τό 2009, ενώ θά υπήρχε διάλογος μέ τήν Κυβέρνηση γιά τή φορολόγησή της. Αιφνιδίασαν οι προτάσεις πού έγιναν γνωστές στό προσχέδιο τού νέου φορολογικού νομοσχεδίου;

Απάντηση: Αυτό είναι αλήθεια εν μέρει, γιατί αυτό τό αποφασίσαμε ύστερα από προσωπική δέσμευση τού Υπουργού Οικονομικών. Σέ έγγραφό του πρός τόν Αρχιεπίσκοπο (αρ. Πρωτ. 2396/27-11-2009) μεταξύ τών άλλων διαβεβαίωνε: «Η διατήρηση τού Ε.Τ.Α.Κ. αφορά τό έτος 2009 καί μόνον καί θά καταργηθεί στή συνέχεια, όπως καί η έκτακτη εισφορά. Θεωρούμε συνεπώς αυτονόητο ότι ο διάλογος στό πλαίσιο τής Επιτροπής γιά τά ζητήματα αναφορικά μέ τήν φορολογία τής εκκλησιαστικής περιουσίας θά ξεκινήσει σέ μηδενική βάση. Γιά εμάς ο διάλογος καί η ευρεία δημόσια διαβούλευση αποτελούν ζήτημα αρχής καί προϋπόθεση φορολογικής μεταρρύθμισης».

Μέ βάση αυτήν τήν διαβεβαίωση καταρτίσθηκε η Συνοδική Επιτροπή καί ετοίμασε τίς προτάσεις της, αλλά δέν κλήθηκε ποτέ νά τίς εκφράση. Ελπίζω τώρα νά ξεκινήση αυτός ο διάλογος, πού αποτελεί «ζήτημα αρχής καί προϋπόθεση φορολογικής μεταρρύθμισης» καί εμείς έχουμε συγκεκριμένες προτάσεις. Γιατί τό πρόβλημα είναι νά βοηθήσουμε όλοι γιά τήν αντιμετώπιση τής κρίσης, καί όχι νά ανοίγουμε μέτωπα αντιπαραθέσεων.

 

6. Ερώτηση: Η Ιερά Σύνοδος, μέσω εγκυκλίου της πού θά διαβασθή σήμερα στούς Ναούς, πήρε θέση γύρω από τό θέμα τής οικονομικής κρίσης στήν Ελλάδα σημειώνοντας παράλληλα τίς ευθύνες εκείνων πού διαχειρίζονται τά κοινά. Ήταν αιχμή έναντι παραγόντων τής πολιτικής ζωής;

Απάντηση: Εκείνο πού παρατηρώ είναι ότι όταν η Ιερά Σύνοδος σιωπά γιά ένα γεγονός κατηγορείται. Τό ίδιο όμως γίνεται από μερικούς όταν ομιλή. Φυσικά δέν μπορεί νά ικανοποιηθούν όλοι, αλλά υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι κρίνουν επιπόλαια, ανεύθυνα καί υποκειμενικά. Εμείς οι Κληρικοί ασχολούμαστε καθημερινά μέ τίς κοινωνικές καί προσωπικές πληγές τών ανθρώπων καί πολλοί από μάς θυσίασαν «καριέρες», «θέσεις» καί πολλά άλλα γιά νά προσφερθούν ολοκληρωτικά στόν λαό, χωρίς οκτάωρα, χωρίς διακοπές καί χωρίς νά υπολογίζουν τήν υγεία τους.

Η Εγκύκλιος τής Ιεράς Συνόδου θίγει σημαντικά ζητήματα, μέ απλότητα, γιατί αναφέρεται σέ μιά ποικιλία ανθρώπων, από απόψεως γνώσεως καί κοινωνικής καταστάσεως, καί μέ τόλμη, αλλά κρίνεται από μερικούς αποσπασματικά χωρίς νά βλέπουν τό περιεχόμενο καί τόν ποιμαντικό στόχο της.

Βεβαίως, σέ ένα σημείο γίνεται κριτική «καί σέ όσους κατά καιρούς διαχειρίζονται τά κοινά πράγματα». Πώς μπορούμε νά αγνοήσουμε αυτήν τήν πραγματικότητα; Αλλά άν προσέξετε δέν αναφερόμαστε μόνον στούς πολιτικούς, γιατί μέ τήν φράση αυτή εννοούνται καί άλλοι δημόσιοι φορείς, οι οποίοι ευθύνονται γιά τήν κρίση ο καθένας τους αναλογικά.

Οφείλω όμως νά σάς ανακοινώσω ότι πρόσφατα επισκέφθηκα τήν Ρωσία, τήν Ρουμανία, τήν Γεωργία καί διεπίστωσα ότι τό Κράτος επιστρέφει περιουσίες στήν Εκκλησία, τίς οποίες είχε δεσμεύσει, γιατί αφ' ενός μέν αναγνώρισαν τό λάθος τους, αφ' ετέρου δέ βλέπουν τήν μεγάλη προσφορά τής Εκκλησίας στήν θεολογία, τόν άνθρωπο, τόν πολιτισμό, τήν κοινωνία, τήν φιλανθρωπία καί τήν Πατρίδα. Ελπίζω τά λάθη αυτά νά μήν επαναληφθούν εδώ στήν χώρα μας. Γιατί μαζί μέ τήν οικονομική κρίση ο κόσμος δέν θέλει ούτε μπορεί νά ανεχθή άλλες πνευματικές, κοινωνικές καί εθνικές κρίσεις.

 

Ετικέτες: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

  • Προβολές: 1053

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance