Παραλειπόμενα ἀπὸ τὸ προσκύνημα στὸ Ἰάσιο

Στήν συνέχεια σημειώνονται μερικά αξιόλογα στιγμιότυπα από τό πρόσφατο ταξίδι-προσκύνημά μας στό Ιάσιο τής Ρουμανίας (βλ. σχετική αναφορά στό προηγούμενο τεύχος).

*

Ταξίδι μέ έναν άγιο!

Τά αεροπορικά εισιτήρια τά είχε κλείσει η Μητρόπολη Μολδαβίας. Τέσσερα εισιτήρια Αθήνα – Βουκουρέστι, Βουκουρέστι - Ιάσιο, μετά επιστροφής. Γιά τόν Μητροπολίτη, τούς δύο Κληρικούς συνοδούς του καί τόν άγιο Πολύκαρπο –«Polykarpos» έγραφε τό εισιτήριο. Είχε τήν θέση του. Περάσαμε στήν λειψανοθήκη καί ζώνη ασφαλείας. Δέν ζήτησε κάτι. Χαιρέτησε όμως τίς ευλαβείς αεροσυνοδούς, επισκέφθηκε τό πιλοτήριο, ευλόγησε τά χέρια τών πιλότων καί όλη τήν χώρα, τήν ευσεβή χώρα τής Ρουμανίας, πάνω από τήν οποία πετούσε τό αεροπλάνο. Καί εξέφρασε τήν χαρά του καί έδωσε τήν ευλογία του μέ ένα λεπτό μύρο σάν από ροδόσταμα.

Η Εκκλησία στά Μέσα Ενημέρωσης τής Ρουμανίας.

Παρατηρώντας κανείς τήν θεματολογία τών Μέσων Ενημέρωσης τής χώρας μας, τής ορθόδοξης, αγιοτόκου Ελλάδος, τού 21ου αιώνα, διαπιστώνει τήν παντελή έλλειψη καί αναφορά σέ εκκλησιαστικά, θεολογικά θέματα. Η καθημερινή καί η κυριακάτικη θεματολογία, ταξινομημένη σέ ενότητες, αρχίζει από τήν πολιτική-οικονομία (τά δύο αυτά συγχέονται, ταυτίζονται, αλληοεπιχωρούνται, δίνει τό ένα τήν θέση στό άλλο) καί φθάνει μέχρι τήν αστρολογία καί τά μέντιουμ, γιά νά μήν πούμε γιά τά κάτω από αυτά. Πουθενά δέν υπάρχει αναφορά στήν Εκκλησία, στήν θεολογία. Όταν κατ' εξαίρεση γίνεται μιά τέτοια αναφορά, γίνεται γιά τά οικονομικά, γιά τά «πολιτικά» καί γιά τά «σκάνδαλα» τής Εκκλησίας. Δέν συμβαίνει αυτό σέ άλλες Ορθόδοξες Χώρες. Στήν Ρουμανία, π.χ., χωρίς νά είμαστε σέ θέση νά παρακολουθήσουμε τό πρόγραμμα τών δικών της Μέσων Ενημέρωσης, γνώριζαν όλοι στό αεροδρόμιο καί τού Ιασίου, βεβαίως, αλλά καί τού Βουκουρεστίου τήν άφιξη τού λειψάνου τού αγίου Πολυκάρπου. Τό είχαν μάθει από τήν τηλεόραση. Γνωρίζουμε, βέβαια, ότι τό Πατριαρχείο Ρουμανίας διαθέτει δικό του τηλεοπτικό κανάλι, δικό του ραδιόφωνο, δική του καθημερινή εφημερίδα, πού ανάλογα μέ τήν Μητρόπολη στήν οποία κυκλοφορεί (στήν Ρουμανία λειτουργεί τό Πατριαρχικό Μητροπολιτικό σύστημα, μέ Μητροπόλεις καί Επισκοπές, γι' αυτό καί υπάρχουν μόνον έξι Μητροπόλεις, μέ πολλές Επισκοπές η καθεμία) διαφοροποιείται σέ ένα μέρος τής ύλης. Όμως πέρα από τά εκκλησιαστικά μέσα ενημέρωσης, καί τά κρατικά καί τά ιδιωτικά δίνουν χώρο καί χρόνο γιά τά εκκλησιαστικά νέα.

Λιτανεία μέσα στό αεροδρόμιο!

Οι χώροι τών μεγάλων ευρωπαϊκών αεροδρομίων είναι άνετοι, γυαλιστεροί, εξυπηρετικοί, εντυπωσιακοί, αλλά ψυχροί. Κάθε «καρυδιάς καρύδι» κυκλοφορεί σέ αυτούς, κόσμος πού πηγαινοέρχεται, αλλά υπάρχει μιά ψυχρότητα. Καί τό τυχόν χαιρέτισμα γίνεται μέ κάποια επιφυλακτικότητα. Επιφυλακτικότητα πού γεννούν οι χίλιες δυό αιτίες διαφοροποίησης τών ανθρώπων επιφυλακτικότητα πού θεσμοποιούν καί τά πολλά μέτρα ασφαλείας, πού σέ μερικά αεροδρόμια (π.χ. τού Τέλ-Αβίβ) αρχίζουν πρίν τήν είσοδο σέ αυτά (!) ενώ η παρουσία τής αστυνομίας είναι κάτι παραπάνω από αισθητή. Καί μόνο τό καχύποπτο βλέμμα τών ελεγκτών διαβατηρίων φθάνει γιά νά ψυχράνη τήν ατμόσφαιρα.

Μέσα στόν ψυχρό ψυχικά χώρο τού αεροδρομίου, σπάνια συναντάς εκδηλώσεις ομαδικές πού νά ζεστάνουν τήν ατμόσφαιρα. Κάπου κάπου μπορεί νά περάση κάποια σχολική τάξη πού πηγαίνει εκπαιδευτική εκδρομή μέ τίς φωνές τών μαθητών νά διαχέωνται στό περιβάλλον, αλλά καί εκεί υπάρχει η επιτήρηση νά μή χαθή κανείς.

Στό αεροδρόμιο τού Βουκουρεστίου, στήν αίθουσα αναμονής, μιά ομάδα εκατό-εκατόν πενήντα ανθρώπων, περίμενε τήν άφιξη τού Μητροπολίτου κ. Ιεροθέου καί τού αγίου Πολυκάρπου. Άλλοι είχαν ακούσει γιά τήν άφιξη, τό πέρασμα τού αγίου Πολυκάρπου από τήν Αθήνα πρός τό Ιάσιο (πεντακόσια άτομα, όλο τό προσωπικό τού αεροδρομίου καί πολλοί ταξιδιώτες προσκύνησαν τό λείψανο, κατά τήν δίωρη παραμονή του στό εκκλησάκι τού αεροδρομίου), άλλοι γνώριζαν τόν Μητροπολίτη Ιερόθεο, διαβάζουν τά βιβλία του (έχουν μεταφρασθή στά Ρουμανικά δεκατέσσερα καί προστίθενται συνέχεια καινούρια), τόν έχουν ακούσει τίς προηγούμενες φορές πού πήγε στήν Ρουμανία γιά νά μιλήση σέ διάφορα Συνέδρια, τόν έχουν επισκεφθή ομαδικά στήν Ναύπακτο. Τό πλήθος αυτό, μέ τά παιδιά τους καί τά βρέφη στήν αγκαλιά, μέ λουλούδια στά χέρια, αφού υποδέχθηκε τούς επισκέπτες, σχημάτισε μιά «λιτανεία» πού μέσα από τούς λαμπερούς διαδρόμους τού αεροδρομίου μέ τίς φωτεινές επιγραφές, προπορευομένων τών Κληρικών μέ τό λείψανο τού αγίου Πολυκάρπου, έφθασε στό εκκλησάκι, πού λειτουργεί μέ ειδικό Εφημέριο (τόν π. Μπογδάν=Θεόδωρο). Εκεί, τοποθετήθηκε στήν κόγχη τού Ναού, καί αφού έγινε από τόν Μητροπολίτη μιά σύντομη ενημέρωση γιά τόν βίο τού Αγίου, άρχισε τό ευλαβικό προσκύνημα.

Μυροβλυσία

Τά ρινικά αισθητήριά μας δέν είναι τόσο ευαίσθητα καί σπάνια «ακούμε» λεπτά αρώματα. Σπάνια «ακούμε» καί αρώματα από τήν μυροβλυσία τών ιερών λειψάνων, παρ' όλες τίς διαβεβαιώσεις τών άλλων. Από τό αεροδρόμιο όμως τού Βουκουρεστίου, η λειψανοθήκη τού αγίου Πολυκάρπου ανέδιδε ένα ελαφρύ άρωμα, σάν από ευγενές ροδέλαιο. Τό ίδιο άρωμα έκανε αισθητή τήν παρουσία του καί αλλού. Είχαν περάσει πάνω από δέκα μέρες από τήν επιστροφή μας στήν Ελλάδα, καί προσκυνήσαμε τό τίμιο λείψανο στήν θέση του, στήν Ιερά Μονή Αμπελακιωτίσσης, όπου είχαμε πάει γιά κάποιες εργασίες. Πρώτη φορά μετά από δεκαπέντε χρόνια πού «γνωρίζουμε» τόν άγιο, δέν μπορέσαμε νά κρατήσουμε τήν ανάσα μας κοντά στό τίμιο λείψανό του ήταν τό ίδιο άρωμα πού είχε καί στό Βουκουρέστι καί στό Ιάσιο!

Η Παράδοση τού ησυχασμού

Μία ομάδα Ρουμάνων ομοδόξων εκτός από τήν ευλογία τού τιμίου λειψάνου ήθελαν νά ακούσουν καί γιά τήν παράδοση τών αγίων Πατέρων τήν οποία εκφράζει στά βιβλία του ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου. Είχαν ετοιμάσει στήν αυλή ενός σπιτιού δίπλα στό αεροδρόμιο συνθήκες «πίκ-νίκ», όπου θά φιλοξενούσαν τόν Σεβασμιώτατο καί τήν συνοδεία του μέ ένα ελαφρύ πρωϊνό, μέ αντάλλαγμα τήν πνευματική τροφή καί ομιλία σέ μιά ομάδα περίπου 150 ατόμων. Τελικά, λόγω τού κρύου, πού δέν τό ένιωθαν οι Ρουμάνοι, η ομιλία έγινε στό φιλόξενο καθιστικό τού σπιτιού, πού γέμισε μέχρι τά παράθυρα. Ιερή στιγμή, μέσα στήν απλότητά της, η διά τού λόγου μετάδοση τής φλόγας τής ιερής παραδόσεώς μας, τής νηπτικής καί θεραπευτικής καί σωστικής.

Παραλειπόμενα από τό προσκύνημα στό Ιάσιο: Η Παράδοση τού ησυχασμούΗ ίδια περίπου σύναξη επαναλήφθηκε τουλάχιστον άλλες δύο φορές, κατά τήν διάρκεια τής παραμονής μας στήν Ρουμανία. Μιά δεύτερη φορά, σέ μιά αίθουσα στό ξενοδοχείο τής Μητροπόλεως Μολδαβίας, όπου μιά ομάδα νέων ανθρώπων καί μιά πολυπληθής μοναστική Αδελφότητα μέ τόν Πνευματικό της ζήτησαν από τόν Σεβασμιώτατο νά τούς μιλήση γιά τήν νηπτική παράδοση. Καί μιά τρίτη «σύναξη» πραγματοποιήθηκε στούς διαδρόμους τού αεροδρομίου, έξω από τό εκκλησάκι, όπου όρθιοι, γιά μιάμιση περίπου ώρα, άκουγαν τίς απαντήσεις στά ερωτήματά τους.

Από τήν Ελλάδα

Έξω από τόν Καθεδρικό Ναό τού Ιασίου, περάσαμε, συνοδεύοντας τό τίμιο λείψανο, από έναν υπαίθριο διάδρομο πού σχημάτιζαν οι αμέτρητοι ιεροφορεμένοι Ιερείς πού κρατούσαν στά χέρια τους λαμπάδες. Σέ λίγο θά σχημάτιζαν τήν πομπή γιά τήν «οδό τών Αγίων», όπως ονομάζουν τήν λιτανεία τών δύο λειψάνων μέσα στήν πόλη τού Ιασίου. Ένας μάς χαμογέλασε εκφραστικά. Τόν χαιρετίσαμε ρουμανικά: «Doamne ajuta». «Ο Κύριος», μάς απάντησε «Καλώς ήλθατε». «Ελληνομαθής;». «Έλληνας! Είμαι από τήν Μητρόπολη Κ. Έρχομαι κάθε χρόνο στήν μνήμη τής αγίας Παρασκευής τήν ευλαβούμαστε πολύ»!

Η λειψανοθήκη

Στό Ιάσιο τό χέρι τού αγίου Πολυκάρπου μεταφέρθηκε μέσα στήν παλαιά φθαρμένη αργυρή λειψανοθήκη του, πού είναι όμως ένα κειμήλιο έργο τέχνης τού έτους 1792 μέ 36 πολυπρόσωπες σκαλισμένες παραστάσεις από τήν ζωή τού Χριστού καί τής Παναγίας καί πρόσωπα αγίων, μέ μιά αγιογραφία τής Αγίας Τριάδος, τού αγίου Πολυκάρπου καί τής αγίας Παρασκευής στό εσωτερικό του άνοιγμα μέ ζεστά χρώματα, πού έχουν γίνει ακόμα πιό ελκυστικά από τόν χρόνο, καί μέ ένα σκούρο πορφυρό πανί, πάνω στό οποίο ακουμπά τό πρόσφατα επιχρυσωμένο χέρι-λειψανοθήκη τού αγίου. Όμως, λόγω τής λαμπρότητος τής πανηγύρεως καί λόγω –σκέπτομαι– τού ιδιαιτέρου τρόπου πού προσκυνούν οι Ρουμάνοι τά λείψανα, ακουμβώντας χείλη, πρόσωπο, χέρια πάνω τους, τό χέρι τού αγίου τοποθετήθηκε σέ μεγαλύτερη, νεώτερη καί λαμπρότερη εξωτερική λειψανοθήκη, μέ ένα γυαλί νά καλύπτη τήν λειψανοθήκη, τό οποίο τελικά άλλαξε καί αυτό μέ άλλη λάρνακα ξύλινη μέ γυαλί από πάνω κομμένο κυκλικά, γιατί οι πιστοί ήθελαν νά φιλούν μέ τά χείλη τους τό λείψανο.

Τό ένδυμα τής οσίας Παρασκευής

Επίσης, εντύπωση έκανε η ένδυση τού λειψάνου τής οσίας Παρασκευής μέ χρυσοκέντητο ύφασμα. Κάποιοι Ιερείς εκεί μάς διαβεβαίωσαν ότι οι ίδιοι όταν αλλάζουν τό ένδυμα τού λειψάνου τό βλέπουν καί τό ασπάζονται. Καί εδώ η απάντηση στήν απορία μας δόθηκε όταν είδαμε πώς τό ασπαζόταν ο κόσμος –μετά από πολύωρη αναμονή στήν σειρά: έπεφτε πάνω του καί τό φιλούσε καί ακουμπούσε τό πρόσωπό του καί έβαζε διάφορα αντικείμενα –κομποσχοίνια, ρολόγια, μαντήλια κλπ.– πάνω του γιά νά ευλογηθούν, κάτι πού έκανε απαραίτητη τήν χρήση τού χρυσοκέντητου καλύμματος.

«Οδός τών Αγίων»

Η λιτανεία τής οσίας Παρασκευής τής Επιβατινής καί τού αγίου Πολυκάρπου στό Ιάσιο ήταν συμμετοχική. Δηλαδή ο λαός συμμετείχε, δέν ακολουθούσε απλώς. Μπροστά πήγαιναν οι Ιερόπαιδες καί οι Υποδιάκονοι κρατώντας δύο τεράστιες εικόνες τών δύο αγίων. Ιερόπαιδες κρατούσαν λάβαρα, λαμπάδες, φαναράκια, εξαπτέρυγα, υπερμεγέθη θυμιατά πού γέμιζαν τήν ατμόσφαιρα λιβάνι. Ήταν παιδιά τού Λυκείου καί μεγαλύτεροι. Οι Ιερείς, ομοιόμορφα ιεροφορεμένοι, πλαισίωναν τά ιερά Λείψανα σέ δύο μακρυές σειρές κρατώντας μεγάλες λαμπάδες στά χέρια τους. Δέν υπήρχαν φιλαρμονικές, αφού μιά πολυμελής νεανική χορωδία έψαλε τροπάρια σέ βυζαντινό μέλος καί συνέψαλε όλος ο λαός. Κάπου κάπου έψαλαν καί στά ελληνικά, τό «Τρισάγιο» καί τό «Σώσον, Κύριε, τόν λαόν σου». Έμοιαζε μέ μιά σεμνή «διαδήλωση» τής πίστης τους μέσα στόν κόσμο.

Doamne ajuta!

Ο τρόπος πού ζητούν, όντως ζητούν, ευλογία οι Ρουμάνοι ποικίλει. Όταν συναντήσουν έναν Κληρικό, σκύβουν τό κεφάλι καί περιμένουν νά τούς ευλογήση μέ τό χέρι του πάνω στό κεφάλι τους καί μετά τού τό ασπάζονται. Όταν ο Αρχιερέας βγαίνη από τήν Εκκλησία μετά τήν τέλεση κυρίως τής θείας Λειτουργίας, τότε τόν περιμένουν, σχηματίζουν έναν διάδρομο απ' όπου θά περάση καί προσπαθούν νά τόν ακουμπήσουν γιά νά λάβουν ευλογία. Όσοι είναι πιό υπομονετικοί, έχουν λάβει τήν πρώτη θέση καί προσπαθούν νά ασπασθούν τό χέρι του, τό εγκόλπιό του, τά άμφιά του. Ζητούν ευλογία όλες οι ηλικίες: μητέρες μέ τά παιδιά τους, ηλικιωμένοι, μεσήλικες, νέοι, παιδιά, καί όλες οι τάξεις: «Doamne ajuta!» (Ο Κύριος νά βοηθήση!).
Η φιλομάθεια καί παιδεία τών Ρουμάνων

Δέν γνωρίζω άν αυτό ισχύη γιά τό σύνολο τού λαού, αλλά τουλάχιστον τά πρόσωπα πού συναντήσαμε καί συντάμε άλλες φορές πού πηγαίνουμε στήν Ρουμανία, μάς πείθουν ότι οι Ρουμάνοι γενικά καί ειδικότερα οι Κληρικοί είναι ευπαίδευτοι καί φιλομαθείς. Αρχίζοντας από τόν Πατριάρχη Δανιήλ, τόν Μητροπολίτη Μολδαβίας Θεοφάνη, τούς άλλους Αρχιερείς, Κληρικούς πού συναντήσαμε κλπ., έχουν τελειώσει τουλάχιστον τήν Θεολογική Σχολή καί έχουν μεταπτυχιακές καί διδακτορικές σπουδές σέ άλλες Ορθόδοξες κυρίως χώρες, γι' αυτό καί γνωρίζουν άριστα τουλάχιστον μία καί δύο ξένες γλώσσες. Γνωρίζουν τήν εκκλησιαστική μουσική καί τό τελετουργικό τυπικό, πού έχει κάποιες διαφορές από τό δικό μας, δείχνουν σεβασμό στούς εκκλησιαστικούς θεσμούς, τηρούν τούς νόμους, πειθαρχούν στήν εξουσία τής Πατρίδος τους, καί γενικά δίνουν τήν εντύπωση ανθρώπων πού σέβονται τήν παράδοσή τους καί συγχρόνως αγαπούν τήν μάθηση καί έχουν ενδιαφέροντα. Μέ απλά λόγια, άν καί πιό πτωχοί, δείχνουν πιό συγκροτημένοι, φιλομαθείς καί σεβαστικοί.

Συνθήκες

Οι συνθήκες τής διαμονής μας ήταν άριστες, από τήν πλευρά τής προετοιμασίας καί φιλοξενίας πού παρείχε η Ιερά Μητρόπολη Μολδαβίας. Όμως τό όλο πρόγραμμα, η αλλαγή περιβάλλοντος, οι συναναστροφές μέ αδελφούς Ρουμάνους καί η θέλησή μας νά δούμε καί νά γευθούμε καλύτερα τίς εκδηλώσεις ευλάβειας τού λαού, είχαν ως αποτέλεσμα νά έχουμε λίγες ώρες γιά ύπνο, αλλά καί νά αντιμετωπίσουμε τό κρύο στούς εξωτερικούς χώρους, μάλιστα δέ στήν υπαίθρια θεία Λειτουργία, πού διήρκησε πάνω από τρείς ώρες σέ θερμοκρασία κοντά στό μηδέν. Τό δεχθήκαμε όμως καί αυτό ως απαραίτητο μέρος τού προσκυνήματος, μιά θυσία τού σώματος, πού θά έκανε ανεξίτηλες τίς νέες εμπειρίες.

«Ο Ών»

Πολύ συχνά βλέπει κανείς ελληνικές επιγραφές στίς ιερές εικόνες καί τίς τοιχογραφίες. Μερικές μάλιστα, όπως: Ο Ών, Μήτηρ Θεού, κ.ά. είναι γραμμένες μονίμως στά ελληνικά. Στήν όλη εκκλησιαστική ζωή βλέπει κανείς τίς επιρροές από τήν ελληνική Ορθοδοξία, από τήν πρώιμη βάπτιση τού ελληνισμού στόν Χριστιανισμό. Ακούει βυζαντινή μελωδία, μερικές φορές τροπάρια στά ελληνικά, ευλάβεια σέ αγίους πού γέννησε η ελληνική γή, ευλάβεια στήν Χριστιανική Κωνστατινούπολη καί τήν αγιοτόκο Μικρά Ασία. Συγχρόνως συγκρίνει τήν ευλάβεια τού ρουμανικού λαού μέ τήν νεοπλουτίστικη διάθεση καί αγνωμοσύνη τών Νεοελλήνων. Καί απ' όλα αυτά αισθάνεται: κρυφή υπερηφάνεια, γιά τήν δόξα τής Ρωμηοσύνης χαρά, γιατί βλέπει τήν δυναμική τής ορθοδόξου παραδόσεως νά θάλλη σέ άλλα μέρη τής γής λύπη γιά τήν σημερινή πνευματική ξηρασία τής αγιοτόκου ελληνικής γής.

Η ομιλία γιά τόν π. Ιωάννη Ρωμανίδη

Η ομιλία τού Σεβασμιωτάτου στήν Αίθουσα τού Πανεπιστημίου τού Ιασίου γιά τήν Θεολογία τού π. Ιωάννου Ρωμανίδη ήταν μιά μυσταγωγία. Ο π. Κωνσταντίνος Στούρζου, καθηγητής, σύμβουλος τής Ιεράς Μητροπόλεως Μολδαβίας στόν τομέα πολιτισμού καί ενημέρωσης, υπεύθυνος γιά τήν διοργάνωση τής διάλεξης, όταν ερωτήθηκε από τόν Σεβασμιώτατο πόση ώρα είχε στήν διάθεσή του νά ομιλήση στούς φοιτητές καί ακροατές, απάντησε: «Όσο θέλετε. Δέν υπάρχει όριο. Ο κόσμος διψά νά ακούση!». Η ομιλία περιελάμβανε σύντομο βίο καί πολιτεία τού π. Ιωάννου, ιστορία, ανακοινώσεις νέων άγνωστων μέχρι τότε στοιχείων, αναφορά σέ μεγάλες θεολογικές προσωπικότητες, συμπυκνωμένη θεολογική ανάλυση, νηπτική διδασκαλία κλπ. Απευθυνόταν στόν όλο άνθρωπο, τόσο στό μυαλό, όσο καί στήν καρδιά. Μπορούσες νά προσλαμβάνης στοιχεία, αλλά καί νά προσεύχεσαι. Ήταν θεολογική, μυσταγωγική αγρυπνία.

Αυτόγραφα

Δεκατέσσερα, μέχρι στιγμής, βιβλία τού Σεβασμιωτάτου έχουν μεταφρασθή στά ρουμανικά καί ετοιμάζονται ήδη δυό-τρία ακόμη από Ρουμάνους μεταφραστές. Μιά ολόκληρη προθήκη καταλαμβάνουν στά θρησκευτικά βιβλιοπωλεία, μάλιστα δέ στό βιβλιοπωλείο τής Ιεράς Μητροπόλεως Μολδαβίας, η οποία εξέφρασε τό ενδιαφέρον γιά τήν μετάφραση καί έκδοση όλων τών βιβλίων τού Σεβασμιωτάτου. Τρία βιβλία πού είχε εκδόσει η Ιερά Μητρόπολη εξαντλήθηκαν τό βράδυ εκείνο τής ομιλίας καί πέρασαν στά χέρια τών αναγνωστών, οι οποίοι γιά πάνω από μία ώρα περίμεναν υπομονετικά νά λάβουν αυτόγραφο από τόν συγγραφέα, τόν οποίον θεωρούν πλέον καί δικό τους διδάσκαλο. Πιστεύουμε ότι διαβάζουν καί ακούνε σέ αυτά τήν φωνή τών Πατέρων, πού είναι φωνή τού Ευαγγελίου, φωνή τού Χριστού, πού κτυπά σέ κάθε γενιά τίς θύρες τών καρδιών: «άν τις ακούση καί ανοίξη τήν θύραν» τής καρδιάς του καί εγγράψη καί εφαρμόση τούς σωστικούς καί πάντα νεανικούς τους λόγους.
Α.Κ.

  • Προβολές: 1074

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance