Ἀπὸ τὸ Ἁγιολόγιο τοῦ μηνός: Ἅγιος μάρτυς Ἀρδαλίων ὁ μῖμος 14 Ἀπριλίου

Πρωτ. π. Γεωργίου Παπαβαρνάβα

Ο άγιος Αρδαλίων έζησε στά τέλη τού 3ου αιώνα μ.Χ. καί εξασκούσε τό επάγγελμα τού μίμου, δηλαδή τού ηθοποιού. Ήταν στ’ αλήθεια μεγάλο «ταλέντο», καί γι’ αυτό η παρουσία του στό θέατρο δημιουργούσε τό αδιαχώρητο. Μιά επίσημη ημέρα, πού τό θέατρο ήταν κατάμεστο καί ήταν παρών καί ο Έπαρχος, καθώς καί διάφοροι άλλοι αξιωματούχοι τού Κράτους, ο Αρδαλίων «ανέβασε» μιά δική του παράσταση, η οποία αναφερόταν στούς Χριστιανούς καί τόνιζε έντονα τό θάρρος μέ τό οποίο ομολογούσαν τήν πίστη τους μπροστά στά όργανα τής Κρατικής εξουσίας, τήν υπομονή πού είχαν κατά τήν διάρκεια τών φρικτών βασανιστηρίων, αλλά καί τήν αγάπη πού έδειχναν καί σέ αυτούς ακόμη τούς δημίους τους. Ο ίδιος υποδυόταν τόν Χριστιανό, ο οποίος βασανιζόταν σκληρά, καί παρά τό ότι υπέφερε, εν τούτοις ήταν ήρεμος καί ειρηνικός. Κρεμάστηκε, λοιπόν, ψηλά καί έδειχνε νά βασανίζεται καί νά υποφέρη, αφού υποτίθεται ότι ξεσκίζονταν οι σάρκες του καί τό αίμα του έτρεχε σάν ποτάμι. Η παράσταση ήταν τόσο ζωντανή καί καταπληκτική, ώστε οι θεατές από κάτω άρχισαν νά χειροκροτούν θερμά τήν επιδεξιότητα τού καλλιτέχνη, ο οποίος κατάφερε νά εμπνεύση στούς θεατές του τήν συμπάθεια καί τόν θαυμασμό γιά τούς Χριστιανούς.

Ἅγιος μάρτυς Ἀρδαλίων ὁ μῖμος 14 ἈπριλίουΌταν τελείωσε η παράσταση, ο Αρδαλίων φώναξε δυνατά, αφού πρώτα έκανε νόημα στούς θεατές νά ησυχάσουν, ότι είναι στ’ αλήθεια Χριστιανός καί ότι ο Χριστός είναι ο μόνος αληθινός Θεός. Τό ακροατήριο μέ μιάς πάγωσε καί ο Έπαρχος φανερά αναστατωμένος διέταξε νά τόν φέρουν μπροστά του. Τότε προσπάθησε νά τού αλλάξη γνώμη, πρώτα μέ κολακείες καί στήν συνέχεια μέ σκληρά καί απάνθρωπα βασανιστήρια, αλλά εκείνος έμεινε «πιστός άχρι θανάτου καί έλαβε τόν στέφανον τής ζωής», αφού, ο τύραννος, στό τέλος, διέταξε καί τόν έριξαν στήν φωτιά.

Ο βίος καί η πολιτεία του μάς δίνουν τήν αφορμή νά τονίσουμε τά ακόλουθα:

Πρώτον. Ο ηθοποιός, όπως καί ο συγγραφέας, επιτελούν σημαντικό κοινωνικό έργο, αφού απευθύνονται στούς συνανθρώπους τους, καί σίγουρα ως ένα βαθμό επηρεάζουν τόν τρόπο σκέψης καί ζωής τους. Γι’ αυτό καί απαιτείται εκ μέρους τους υπευθυνότητα, σοβαρότητα καί πάνω απ' όλα ήθος, επειδή, συνήθως, προσφέρει κανείς αυτό πού έχει καί κυρίως αυτό πού ο ίδιος είναι. Επομένως, ο στόχος τους καί ο σκοπός τους πρέπει νά είναι κατά πρώτο καί κύριο λόγο τό νά εμπνεύσουν τόν θεατή ή τόν αναγνώστη καί νά τόν βοηθήσουν νά ανέβη σέ υψηλότερο επίπεδο σκέψης καί ζωής. Μέ άλλα λόγια, ο εμπνευσμένος ηθοποιός καί ο σωστός συγγραφέας πρέπει νά λένε στούς ανθρώπους τήν αλήθεια «χωρίς φόβο καί πάθος». Νά υπηρετούν ενσυνείδητα αυτό πού κάνουν χωρίς συμβιβασμούς καί χωρίς νά σκύβουν δουλικά τό κεφάλι στήν κάθε εφήμερη εξουσία.
Η τέχνη, όμως, καί η συγγραφή, γιά τόν καλλιτέχνη καί τόν συγγραφέα, δέν πρέπει νά είναι αυτοσκοπός, αλλά τό μέσον γιά τήν επίτευξη τού σκοπού του, ο οποίος θά πρέπει νά είναι η προσφορά ποιοτικού έργου. Αυτό, αλλωστε, αποτελεί τό χαρακτηριστικό γνώρισμα τού μεγάλου καλλιτέχνη καί τού καταξιωμένου συγγραφέα. Δηλαδή, τό «νά μπορή νά σκάβη μέσα βαθειά στήν ψυχή τών συνανθρώπων του καί νά τήν ανυψώνη έστω καί διαβατικά τήν ανθρωπιά τους», όπως λέγει χαρακτηριστικά ο μεγάλος μας ποιητής Κωστής Παλαμάς, αναφερόμενος στόν εξ ίσου μεγάλο ποιητή καί λογοτέχνη, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Τό ήθος καί τών δύο αυτών καταξιωμένων καλλιτεχνών καί συγγραφέων είναι αξιοθαύμαστο καί αξιομίμητο, καθώς επίσης καί τό έργο τους, τό οποίο εμψυχώνει, ευφραίνει καί εμπνέει εκείνους πού αγαπούν κάθε γνήσιο καί ωραίο. Μάλιστα ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης υποδεικνύει καί προσφέρει υγιή πρότυπα ζωής, κάτι πού είναι απολύτως απαραίτητο, ιδιαίτερα στίς μέρες μας, πού καί η πατρίδα μας μαστίζεται από τήν κρίση αξιών καί προτύπων.

Πρίν από αρκετά χρόνια, εδώ στήν Ναύπακτο, ένας καταξιωμένος ηθοποιός ενσάρκωσε σέ έναν υπέροχο μονόλογο τόν μεγάλο αγωνιστή τού 1821 Γιάννη Μακρυγιάννη. Στήν πραγματικότητα μάς παρουσίασε τά απομνημονεύματα τού Μακρυγιάννη μέ έναν απαράμιλλο τρόπο. Καθήλωσε τούς θεατές γιά δύο περίπου ώρες καί στό τέλος αυτό πού αισθάνθηκα προσωπικά –καί πιστεύω πώς καί πολλοί άλλοι- ήταν, εκτός από τήν χαρά καί τήν λύπη πού εναλλάσσονταν, μιά θεσπέσια ευωδία ορθοδόξου ήθους, ρωμαίϊκης λεβεντιάς καί αγνής καί ανόθευτης πίστης. Καί θυμήθηκα τά παραπάνω λόγια τού Κωστή Παλαμά, γιατί είμαι βέβαιος ότι τό έργο αυτό καί η θαυμάσια ερμηνεία του, βοήθησαν στό νά ανυψωθή «έστω καί διαβατικά η ανθρωπιά μας».

Δεύτερον. Δέν μπορείς νά σταθής μέ αξιώσεις μπροστά στούς ανθρώπους καί νά πιστεύης ότι μπορείς μέ τήν παρουσία σου καί τό έργο σου –συγγραφικό, καλλιτεχνικό ή οτιδήποτε άλλο- νά αγγίξης τίς ευαίσθητες χορδές τής ψυχής τους, άν η συνείδησή σου δέν σού επιτρέπη νά τούς κοιτάξης κατάματα ή άν φοβάσαι τόν θάνατο. Επειδή, εκείνος ο οποίος δέν έχει αγαθή συνείδηση, αλλά καί δέν είναι αποφασισμένος ανά πάσαν στιγμή νά θυσιασθή γιά ό,τι αγαπά αληθινά, είναι καταδικασμένος νά αποτύχη. Καί ο λόγος είναι ότι δέν είναι σέ θέση νά καταλάβη τούς άλλους, αλλά ούτε καί μπορεί νά αισθανθή τήν χαρά, τόν πόνο καί τήν αγωνία τους. Δέν είναι δυνατόν νά καταλάβης καί νά νοιώσης τόν άλλο, άν δέν τόν αγαπήσης ή τουλάχιστον άν δέν είσαι σέ θέση νά μοιραστής μαζί του τήν χαρά του καί τήν λύπη του. Καί στήν περίπτωση αυτή είσαι αληθινά μόνος έστω κι άν γύρω σου υπάρχουν χιλιάδες ανθρωποι. Προσπάθησε νά καταλάβης τόν άλλο, νά συμμεριστής τόν πόνο του, νά χαρής καί νά κλάψης μαζί του καί τότε θά αισθανθής ότι η μοναξιά είναι ανύπαρκτη. Επειδή, όποιος αγαπά αληθινά έχει εσωτερική πληρότητα καί είναι ενωμένος μέ τούς ανθρώπους καί μέ όλη τήν κτίση. Καί όπως γράφει ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, κανείς δέν μπορεί νά αγαπά χωρίς Άγιο Πνεύμα.

Ο άγιος Αρδαλίων αποτελεί πρότυπο γνησίου καλλιτέχνη καί αληθινού ανθρώπου, ο οποίος «έργω καί λόγω» στηρίζει, χαροποιεί, καί εμπνέει τόν θαυμασμό καί τήν μίμηση κάθε τί τού ωραίου καί αληθινού, τό οποίο σχετίζεται μέ τήν ζωή, τήν αιώνια καί αληθινή ζωή «εν τώ Φωτί».–

Ετικέτες: ΑΓΙΟΛΟΓΙΟ

  • Προβολές: 1311

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance