Κοσμά Λαμπρόπουλου: Καρναβαλικὰ ἔθιμα καὶ ἐκδηλώσεις

του Κοσμά Λαμπρόπουλου δ.Φ. - Γυμνασιάρχου

Για τα ποικίλα έθιμα και τις καρναβαλικές εκδηλώσεις που οργανώνονται σε πολλές περιοχές της χώρας μας κάθε χρόνο μέχρι και την Καθαρά Δευτέρα διατυπώνονται απόψεις, κρίσεις, τοποθετήσεις θετικές ή αρνητικές, όσον αφορά στη σκοπιμότητα και χρησιμότητα της διατήρησης των εθίμων και οργάνωσης ανάλογων εκδηλώσεων.

Στο σύντομο άρθρο θα καταγραφούν οι τρέχουσες αντιλήψεις για το θέμα, θα αναφερθούν οι θέσεις και τα γενικά επιχειρήματα, που υποστηρίζουν τα καρναβαλικά δρώμενα και θα ασκηθή κριτική με βάση τη διδασκαλία της Εκκλησίας μας.

Τα έθιμα του καρναβάλου, υποστηρίζεται, αποτελούν στοιχεία της παράδοσης, του λαϊκού πολιτισμού, πολύτιμη κληρονομιά του παρελθόντος, που έχουμε υποχρέωση να τη συντηρήσουμε, να τη διαφυλάξουμε και να την παραδώσουμε στις επόμενες γενιές. Κάθε λαός έχει υποχρέωση να καλλιεργήση τα φολκλορικά στοιχεία της παράδοσής του.

Με τις καρναβαλικές εκδηλώσεις συνδέονται ποικίλες οικονομικές δραστηριότητες των τοπικών κοινωνιών, των επαγγελματιών που ασχολούνται με την προετοιμασία, την προμήθεια υλικών και απασχόληση εργαζομένων σε εποχή μάλιστα που υπάρχει έντονο το πρόβλημα της ανεργίας. Αυξάνονται οι πωλήσεις προϊόντων στα καταστήματα, ενισχύονται οικονομικά οι ιδιοκτήτες καταστημάτων με την αύξηση των πελατών, μεγαλώνει η τουριστική κίνηση με αυτονόητες θετικές οικονομικές επιπτώσεις στις τοπικές αγορές. Με την αύξηση του τουρισμού ευνοείται όχι μόνο η οικονομία, αλλά και η πολιτιστική ανάπτυξη μιας περιοχής.

Εξ άλλου, υποστηρίζουν οι θιασώτες του καρναβάλου, με τις ανάλογες εκδηλώσεις προσφέρεται ψυχαγωγία στο λαό, άφθονο γέλιο, στοιχεία απαραίτητα στους ανθρώπους της σημερινής ιδιαίτερα εποχής με αυξημένα προβλήματα, που επιτείνουν το καθημερινό άγχος.

Είναι γεγονός ότι τα ανάλογα έθιμα έχουν μεταφερθή από το απώτατο ιστορικό παρελθόν και συνδέονται με ειδωλολατρικές γιορτές της προχριστιανικής εποχής, που τελούνταν στην αρχαία Ελλάδα προς τιμήν του Διονύσου με μεταμφιέσεις και άλλα ηθικά έκτροπα που προσέλαβαν κατά την ειδωλολατρική εποχή θρησκευτικό και λατρευτικό χαρακτήρα.

Η Εκκλησία μας σε όλες τις εποχές έχει καταδικάσει τα ειδωλολατρικά έθιμα. Κανόνες Συνόδων και κείμενα Πατέρων της Εκκλησίας μας επισημαίνουν τους κινδύνους, που διατρέχουν οι Χριστιανοί από τα παγανιστικά δρώμενα. Οπωσδήποτε πάντως πρόκειται για νοσηρά στοιχεία της λαϊκής μας παράδοσης, που βρίσκονται έξω από το πνεύμα και το νόημα της Εκκλησίας μας. Η ηθική καταδίκη των καρναβαλικών εκδηλώσεων από την Ορθόδοξη Εκκλησία μας είναι δικαιολογημένη, δεδομένου ότι με αυτές ευνοούνται και ευκολύνονται ηθικές παρεκτροπές, ιδιαίτερα της νεολαίας, όσο και αν υποστηρίζεται ότι ψυχαγωγούν απλά χωρίς να παρασύρουν σε ανήθικη ζωή.

Για την Εκκλησία μας το ζητούμενο για τον ορθόδοξο Χριστιανό είναι η εντιμότητα, ο καλός χαρακτήρας, ο αγιασμός των ψυχών, η αποφυγή παγίδων που εξωθούν στην ανηθικότητα. Η ζωή των ορθοδόξων Χριστιανών καταξιώνεται με την προοπτική της αιωνιότητος. Όλη η ανθρώπινη ύπαρξη υποτάσσεται στο θέλημα του Θεού. Ο αγώνας κατά της αμαρτίας για την χαλιναγώγηση των ενστίκτων με στόχο τον αγιασμό των πιστών είναι η βασική εντολή του Χριστού, όπως εκφράζεται στην Αγία Γραφή και στα συγγράμματα των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας μας.

Μέτρο αξιολόγησης κάθε ανθρώπινης δραστηριότητος είναι ο νόμος του Θεού. Αν παραβιάζονται ή κινδυνεύουν να παραβιασθούν οι εντολές του Θεού, για ψυχική καθαρότητα, σωματική αγνότητα και γενικά ορθόδοξο ήθος, κανένα πρόσχημα, ή δικαιολογία, ή λογικοφανές επιχείρημα για στήριξη των “καρναβαλικών” δεν γίνεται δεκτό από την Εκκλησία.

Δεν είναι υπερβολή να υποστηριχθή ότι οργανωμένες καρναβαλικές εκδηλώσεις, όπως αυτές στην πόλη των Πατρών, εγκυμονούν πολύ σοβαρούς ηθικούς κινδύνους για νεαρά ιδιαίτερα άτομα με τις παράξενες μεταμφιέσεις και τις τολμηρές, άσεμνες, ανήθικες σκηνές, που προσβάλλουν το κοινό αίσθημα καλαισθησίας και ηθικής ευαισθησίας. Είναι γεγονός άλλωστε ότι δημιουργούνται πολλές προστριβές και συγκρούσεις μεταξύ γονιών και παιδιών, που απαιτούν να συμμετέχουν στα καρναβάλια.

Φαίνεται δε ότι συντεχνίες επαγγελματιών, ή δημοτικές αρχές οργανώνουν παρόμοιες εκδηλώσεις, που ενδεχομένως εξυπηρετούν τα οικονομικά τους συμφέροντα με την αύξηση της τουριστικής κίνησης. Είναι ωστόσο απαράδεκτο να διατίθενται τεράστια ποσά από δημοτικές αρχές για τα “καρναβαλικά”, που θα μπορούσαν να καλύψουν άλλες επείγουσες ανάγκες, π.χ. τη βελτίωση των δρόμων και πεζοδρομίων στην Πάτρα, που βρίσκονται σε κακή κατάσταση.

  • Προβολές: 1235

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance