Ἐπίκαιροι Σχολιασμοί: Σημεῖο Ἀντιλεγόμενο

του Πρωτ. π. Θωμά Βαμβίνη

Το πρόσωπο του Χριστού συνεχίζει να είναι και στις μέρες μας σημείο αντιλεγόμενο και να κείται εις πτώσιν και εις ανάστασιν πολλών. Η Μ. Τεσσακοστή, ως εντατικότερος αγώνας να Τον ακολουθήσουμε, αλλά και η γιορτή του Ευαγγελισμού μας δίνουν την δυνατότητα να δούμε κάποιες πτυχές του χριστολογικού δόγματος.

Κανείς, βέβαια, Ορθόδοξος Χριστιανός δεν αμφισβητεί ότι ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, το Δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος και ταυτόχρονα πλήρης άνθρωπος, με ψυχή νοερή και λογική που ζωοποιεί πραγματικό σώμα. Κανείς Ορθόδοξος δεν αμφισβητεί τα δόγματα των Οικουμενικών Συνόδων, που διατύπωσαν την πίστη των Αποστόλων και Προφητών για το πρόσωπο του Χριστού. Βέβαια, μέσα στο κλίμα του διαλόγου με τους αντιχαλκηδονίους εμφανίσθηκαν ορισμένες ερμηνείες του χριστολογικού δόγματος που απέβλεπαν στο να καλύψουν μέσα σε ορθόδοξες διατυπώσεις τις θέσεις των συγχρόνων μονοφυσιτών. Όμως ο σημαντικότερος σύγχρονος πειρασμός για την χριστολογία της Εκκλησίας μας δεν προέρχεται από εκεί. Προέρχεται από την λογοτεχνία και μια “λογοτεχνική δογματική θεολογία”, που προσεγγίζει τον “άνθρωπο Ιησού” προβάλλοντας στο πρόσωπό του τον αγώνα του πεπτωκότος ανθρώπου εναντίον των πειρασμών της σαρκός και του διαβόλου. Βλέπει στον Χριστό μια τελειωτική πορεία, υπερτονίζοντας και αυτονομώντας την ανθρώπινη φύση του, φθάνοντας έτσι σε μια μορφή νεστοριανισμού.

Αυτό είναι το πρόβλημα του Καζαντζάκη, αλλά και ορισμένων θεολόγων, που θέλουν να φέρουν τον Χριστό κοντύτερα στον άνθρωπο που παλεύει με την αμαρτία. Θέλουν τον Χριστό υποκείμενο στον πειρασμό, άνθρωπο που μετά από σκληρή πάλη κατάφερε να νικήση. Δεν αρνούνται την θεότητα του Χριστού, αλλά παρανοούν την ύπαρξη πλήρους ανθρωπίνης φύσεως στο Χριστό, με δική της ενέργεια και θέληση, η οποία θεωρούν ότι πάλεψε και σταδιακά τελειώθηκε. Το προβλημά τους είναι ότι θεωρούν την αμαρτία υπόθεση της φύσεως και όχι της υποστάσεως. Δεν αμαρτάνει όμως η φύση μας. Εμείς ως ελεύθερα πρόσωπα, ως ιδιαίτερες υποστάσεις αμαρτάνουμε. Και η αμαρτία μας συνίσταται στον χωρισμό μας με έργα και λόγια από τον Θεό.

Στον Χριστό η ανθρώπινη φύση δεν έχει δική της υπόσταση. Υπόστασή της είναι το Δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο Υιός και Λόγος του Θεού, οπότε ο Χριστός δεν ήταν ποτέ δυνατό να αμαρτήση ή έστω να αμφιταλαντευθή.

Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια του χριστολογικού δόγματος, που εξηγεί πολλά δυσκολοερμήνευτα σημεία της Καινής Διαθήκης, όπως είναι η δειλία προ του θανάτου, που εκφράζει η προσευχή στην Γεθσημανή και το “Θεέ μου Θεέ μου, ινατί με εγκατέλειπες;” του Γολγοθά. Επίσης, αυτή η λεπτομέρεια δίνει νόημα στην προτροπή του Χριστού “όστις θέλει οπίσω μου ελθείν απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθήτω μοι”. Θα ήταν παράλογο να απαιτή ο Θεός από τους ανθρώπους - ο Άκτιστος από τους κτιστούς και πεπερασμένους- να τον ακολουθήσουν. Όμως ο Χριστός δεν μας ζητεί να τον ακολουθήσουμε σε αυτά που έκανε ως Θεός, αλλά σε αυτά που έκανε ως άνθρωπος. Πήρε την φύση μας με όλα τα αποτελέσματα της πτώσεως, χωρίς, βέβαια, αμαρτία. Πήρε θνητή και παθητή σάρκα, για να μπορέση να πεθάνη και να νικήση τον θάνατο. Έτσι - ο μόνος αναμάρτητος - πέρασε μέσα σε όλες τις ταλαιπωρίες και τους πόνους μας. Έζησε την πείνα και την δίψα, τον σωματικό και ψυχικό πόνο, τον κοινωνικό αποκλεισμό, τον διωγμό, τα βασανιστήρια, τον θάνατο. Ως Θεός δεν μπορούσε να αμαρτήση, όμως άφησε αβοήθητη από την θεία ενίσχυση την ανθρώπινη φύση του να ενεργή τα δικά της ιδιώματα. Γι’ αυτό γεύθηκε όλη την πικρία της εγκαταλελειμμένης από το Θεό φύσεώς μας. Χωρίς να πάψη να είναι ως Θεός μαζί με τον Πατέρα μπορούσε να πη πραγματικά με την ανθρώπινη φύση του “Θεέ μου Θεέ μου, ινατί με εγκατέλειπες”.

Ο Χριστός εκουσίως άφησε την ανθρώπινη φύση του χωρίς την ενίσχυση της θεϊκής του δύναμης. Ο μακαριστός γέροντας Παΐσιος γράφει σε ένα κείμενό του κάτι πολύ σημαντικό: “Οι ανθρώπινοι σταυροί είναι απλώς σταυρουδάκια, που μας βοηθάνε για την σωτηρία της ψυχής μας, ενώ του Χριστού ήταν βαρύς, διότι δεν χρησιμοποίησε την θεϊκή Του δύναμη για τον εαυτό Του”.

Ο Χριστός δεν χρησιμοποίησε την θεϊκή του δύναμη για τον εαυτό Του. Αυτή η λεπτομέρεια απαντά στην αγωνία αυτών που θέλουν τον Χριστό κοντά στους πειρασμούς και τους αγώνες των ανθρώπων.

Ετικέτες: Ἐπίκαιροι Σχολιασμοὶ

  • Προβολές: 1059

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance