Ο Επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας

 

Έπεσε στα χέρια μας η έκδοση του Δημητρίου Ι. Παπακωνσταντίνου και του Συλλόγου Δεσφινιωτών “Ο Ησαΐας”, η οποία αναφέρεται στον εθνεγέρτη και εθνομάρτυρα Επίσκοπο Σαλώνων Ησαΐα. Ο συγγραφέας καταβάλει προσπάθεια, στην μνήμη του Επισκόπου Σαλώνων, ώστε ο ήρωας αυτός της Επανάστασης του ’21 να αναδειχθή στο ύψος που του ταιριάζει. Πράγματι, η Ρούμελη πρέπει να το έχει τιμή και καμάρι που ανάμεσα σε τόσους ακόμα ήρωες αξιώθηκε να γεννήση και τον δεσπότη Ησαΐα, ο οποίος, όχι μόνο βοήθησε από την θέση του την Επανάσταση, αλλά και έπεσε μαχόμενος στο πεδίο της μάχης, στην ίδια μάχη που θυσιάστηκε και ο Αθανάσιος Διάκος.

Από το βιβλίο του κ. Παπακωνσταντίνου, ο οποίος βλέπει τον Επίσκοπο Ησαΐα από την σκοπιά του και μέσα στην προοπτική που αναφέραμε, υπογραμμίζουμε μερικά σημεία που δείχνουν τον προσανατολισμό και τα “εφόδια” των ηρώων του ’21.

Από τα πρώτα βιογραφικά του στοιχεία που παρατίθενται φαίνεται η δίψα του Ρωμηού Ησαΐα για την παιδεία. Έτσι, ζητά από τον Αλή Πασά, που χρωστούσε χάρη στην οικογένειά τους, να του εξασφαλίση, αντί άλλων δώρων, τις σπουδές του. Να του δώση αυτό που ονειρεύονταν τα Ρωμηόπουλα και που κρατούσε τα χρόνια εκείνα ο Άγιος Βασίλειος: χαρτί και καλαμάρι.

Η ευμένεια του Αλή Τεπελενλή –την οποία κληρονόμησε ο Ησαΐας από τον “καλό Σαμαρείτη” παπα-Στάθη, τον πατέρα του– δεν έγινε αιτία να θελχθή από την εξουσία ή τον πλούτο του αλλοθρήσκου, αλλά εκμεταλλεύτηκε την σχέση αυτή, ώστε να σκεπάζει τους Έλληνες.

Αργότερα, όταν αναδείχθηκε ο Ησαΐας Επίσκοπος Σαλώνων, αλληλογραφούσε με τον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε’, και όχι μόνο για εκκλησιαστικά θέματα, αλλά και για εθνικά. Αυτό δείχνει τον προσανατολισμό του Επισκόπου Σαλώνων προς την Ρωμηοσύνη, αλλά και το έργο του Πατριάρχη. Στο βιβλίο παρουσιάζεται μια επιστολή του Πατριάρχη στην οποία φαίνεται και η στάση που κρατούσε και ο ίδιος ο Πατριάρχης απέναντι στους Τούρκους και τον Σουλτάνο. Φαίνεται καθαρά η δύσκολη θέση των ηγετών της Ρωμηοσύνης την εποχή εκείνη, κατά την οποία δέχονταν τρομερές πιέσεις από την τουρκική ηγεσία, της οποίας την εύνοια προσπαθούσαν να διατηρήσουν, όχι για προσωπικούς λόγους, αλλά για να ευεργετήσουν το Γένος. Συμβουλεύει ο Πατριάρχης τον Επίσκοπο Σαλώνων: “...Κρύφα υπερασπίζου αυτόν (τόν Παπα-Ανδρέα Μόρη, που είχε πάρει τα όπλα εναντίον των Τούρκων), εν φανερώ δ’ άγνοιαν υποκρίνου (στόν Αλή Πασά)... ιδία πράϋνον τον Βεζύρην λόγοις και υποσχέσεσιν, αλλά μη παραδοθήτω εις λέοντος στόμα.” Και σημειώνει ο κ. Παπακωνσταντίνου: “Ένας παπάς επικεφαλής οπλισμένων να οργώνη την περιφέρεια ήταν καρφί στα μάτια των Τούρκων, αλλά και σπαζοκεφαλιά για τον Ησαΐα φοβερή. Κι’ όμως το χειρίστηκε με μεγάλη δεξιοτεχνία το θέμα έτσι που ούτε να παραδοθή στού λέοντος το στόμα, αλλά και ν’ αποτελέση τον πρώτο πυρήνα του επαναστατικού στρατού της Ρωμηοσύνης στην αναμέρτηση της Αλαμάνας”. Σε άλλο σημείο υπογραμμίζει ο συγγραφέας την σύνεση του Επισκόπου, ο οποίος “κατάφερε να περάση την προεπαναστατική του Αργώ από λογής-λογής Συμπληγάδες, δίχως καμμιά αβαρία ... που αυτό είναι σίγουρο κριτήριο της θετικότητός του”.

Από το βιβλίο δεν λείπουν και οι συγκλονιστικές στιγμές της κήρυξης της Επανάστασης στην Ρούμελη, καθώς και οι τελευταίες στιγμές του δεσπότη, ο οποίος ξεψυχώντας έδειξε το όραμα και τον θησαυρό που κρατούσε μέσα του κάθε Ρωμηός: “Παναγιά μου, σώσον τουλάχιστον την Πατρίδα”. Ποιό είναι το όραμα; Η ελευθερία της Πατρίδας. Και ο θησαυρός; Η αγάπη στην Παναγία. Και πιστεύουμε ότι αυτή η ευχή του δεσπότη, αυτές οι κραυγές-ευχές των αγνών αυτών μορφών, μαζί με την θυσία τους, έδωσαν τελικά την λευτεριά σε ένα κομμάτι έστω της Πατρίδας μας.

Ν.Γ.

  • Προβολές: 888

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance