Κύριο ἄρθρο: Ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος κ. Χριστόδουλος

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Μετά την κοίμηση του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κυρού Σεραφείμ, εξελέγη από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος νέος Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος εκλήθη να πηδαλιουχήση το σκάφος της Εκκλησίας της Ελλάδος σε ήρεμους, αλλά και τρικυμιώδεις καιρούς. Σε μια σημαντική Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος αναδείχθηκε, με ψήφους 49 στην τελική τρίτη ψηφοφορία, ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Χριστόδουλος σε νέο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, ο οποίος φυσικά από την θέση που κατέχει, ως Ποιμενάρχης του θρόνου των Αθηνών, θα είναι και πρόεδρος τόσο της Συνόδου της Ιεραρχίας της Εκκλησίας όσο και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου.

Κατά την περίοδο προ της εκλογής φάνηκε ότι θα υπήρχαν ικανοί υποψήφιοι για τον αρχιεπισκοπικό θρόνο, αν καί, όπως είναι γνωστό, δεν προβλέπεται από τον Καταστατικό Χάρτη ούτε από την Παράδοση της Εκκλησίας η υποβολή υποψηφιοτήτων. Είναι χαρακτηριστική η δήλωση, που έγινε μετά τις εκλογές, από τον Σεβ. Μητροπολίτη Ιωαννίνων σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι η στάση του ήταν αξιοπρεπής: “Θα επιτρέψετε να καμαρώνω, γιατί είχα μια αξιοπρεπή στάση σ’ όλο το διάστημα, η οποία δεν απορρέει από υπολογισμούς, αλλά από εκκλησιολογική αντιμετώπιση πώς πρέπει να είναι τα πράγματα στην Εκκλησία. Θέλησα να καταθέσω μια πρόταση στην Ιεραρχία, ότι αρχιεπίσκοπος γίνεται όχι αυτός που θέλει, αλλά αυτόν που θέλει η Ιεραρχία. Γι’ αυτό και η στάση μου ήταν αυτή που ήταν...”

Πάντως γεγονός είναι ότι υπήρξαν ικανοί Ιεράρχες, οι οποίοι αμέσως ή εμμέσως επιθυμούσαν την ανάδειξή τους στον κορυφαίο αυτό θρόνο της Ελλαδικής Εκκλησίας, καθώς επίσης και πολλοί άλλοι πρεσβύτεροι Αρχιερείς, οι οποίοι διαπνέονταν από το σκεπτικό του Σεβ. Μητροπολίτου Ιωαννίνων και δεν θέλησαν να προβληθούν. Πρέπει να γίνη φανερό ότι η Ιεραρχία της Εκκλησίας μας διαθέτει ικανά στελέχη, πεπειραμένα, με γνώση των εκκλησιαστικών πραγμάτων και με δυνατότητα να αντιμετωπίσουν κρίσιμα εκκλησιαστικά ζητήματα με αποτελεσματικότητα.

Ο νεοεκλεγείς Αρχιεπίσκοπος, ο από Δημητριάδος Χριστόδουλος, είναι ικανός Ιεράρχης, με πολλά και ποικίλα φυσικά και επίκτητα προσόντα, αρκετά νέος και εύρωστος, δυναμικός, και ανήσυχο πνεύμα, από την άποψη ότι ενδιαφέρεται για την γνώση των κοινωνικών προβλημάτων και την αντιμετώπισή τους και, βέβαια, διακρίθηκε σε πολλούς τομείς της εκκλησιαστικής ζωής. Εργάσθηκε αποδοτικά στην Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος, η οποία θα είναι πολύ δύσκολο να αποκτήση ξανά έναν Ιεράρχη του δικού του εκκλησιαστικού αναστήματος.

Από τις συνεντεύξεις και δηλώσεις που έδωσε ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Χριστόδουλος τόσο προ της εκλογής, όσο κυρίως μετά την εκλογή του, και από τον ενθρονιστήριο λόγο του μπορώ να υπογραμμίσω τρεις λέξεις - κλειδιά, οι οποίες δείχνουν τον τρόπο με τον οποίο πρόκειται να διακονήση την Εκκλησία από τον υψηλό αυτό θρόνο. Πρόκειται για τις λέξεις “εκσυγχρονισμός”, “αξιοκρατία” και “συνοδικό σύστημα”.

Ο “εκσυγχρονισμός” που χρησιμοποιείται από εκκλησιαστικούς άνδρας δεν έχει καμμιά σχέση με ανάλογες πρακτικές που παρατηρούνται σε κοινωνικούς και πολιτικούς χώρους. Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος επανειλημμένως έχει δηλώσει ότι με αυτόν τον όρο εννοεί την προσπάθεια να δη η Εκκλησία τα σύγχρονα προβλήματα και να τα αντιμετωπίση μέσα από την δική της παράδοση. Έγραφε πρόσφατα: “Ο ποθητός εκσυγχρονισμός στην Εκκλησία δεν μπορεί ποτέ να είναι ταυτόσημος με την αλλοτρίωση του σωτηριώδους μηνύματός της. Κάτι τέτοιο θα εσήμαινε επικίνδυνη εκκοσμίκευση που θα εκόστιζε αναξιοπιστία και ευτέλεια. Ο εκσυγχρονισμός οφείλει να γίνει στις μεθόδους προσέγγισης του σύγχρονου ανθρώπου, στη γλώσσα της κατανόησης, στην προβολή της ευαγγελικής αλήθειας ακαινοτόμητης και γνησίας. Τα άλλα που αποτολμούν μερικοί δεν είναι εκσυγχρονισμός. Είναι αθλιότης και εξαχρίωση” Άλλωστε, πάντοτε η Εκκλησία δια των μεγάλων Πατέρων της έκανε ένα τέτοιο σοβαρό και δημιουργικό έργο, δηλαδή απαντούσε στα οντολογικά, κοσμολογικά, υπαρξιακά προβλήματα των ανθρώπων μέσα από τον λόγο της θείας Αποκαλύψεως. Έτσι, δεν εκκοσμικεύεται ο εκκλησιαστικός λόγος, αλλά εκκλησιοποιείται ο κόσμος.

Η άλλη λέξη “κλειδί” είναι η λέξη “αξιοκρατία”, ότι δηλαδή θα επικρατήση αξιοκρατία μέσα στον χώρο της Εκκλησίας, πιθανώς εννοείται στο διοικητικό σύστημα της Εκκλησίας. Η σημειολογία, όμως, του όρου αυτού περιλαμβάνει πάντοτε διαφορετικές διαστάσεις, ανάλογα με το νόημα που δίδεται από διαφόρους, και ανάλογα με τις υποκειμενικές προδιαγραφές. Σαφώς ο νέος Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Ελλάδος το εννοεί μέσα από την άποψη ότι θα χρησιμοποιηθούν, όπως το έχει δηλώσει, όλοι εκείνοι που μπορούν να αρθρώσουν σοβαρό εκκλησιαστικό λόγο, πέρα από πρόσκαιρα και επιφανειακά συνθήματα, και να βοηθήσουν στον διάλογο της Εκκλησίας με τον σύγχρονο μεταβαλλόμενο κόσμο. Πράγματι, χρειάζεται ένας καινούριος λόγος, μια νέα σύγχρονη έκφραση του λόγου της Εκκλησίας, γι’ αυτό και θα χρησιμοποιηθούν, όπως ελπίζω, κληρικοί που μπορούν να κάνουν αυτό το έργο, που διαθέτουν γνώση, πείρα, ευαισθησία, θεολογική κατάρτιση, ειλικρίνεια και ιεραποστολικό ζήλο. Η αξιοκρατία μόνο μέσα από αυτές τις προϋποθέσεις έχει ουσιαστικό περιεχόμενο, διαφορετικά δεν συντελεί στην ειρήνη και την ενότητα της Εκκλησίας. Αν η Εκκλησία δεν μπορέση να προσφέρη σήμερα ζωντανό θεολογικό λόγο, θα προκαλέση μεγαλύτερη απογοήτευση, θα είναι μια προδοσία της πίστεως.

Το “συνοδικό σύστημα” διοικήσεως της Εκκλησίας είναι από τις βασικότερες “αρχές” του νέου Αρχιεπισκόπου, πράγμα το οποίο υποστήριζε και πριν πολλά χρόνια. Πράγματι, αυτό είναι πολύ απαραίτητο για την εποχή μας και δείχνει πώς η παράδοση μπορεί να λειτουργή στην σύγχρονη πραγματικότητα για να λύνωνται τα ποικίλα προβλήματα. Όταν κάνουμε λόγο για συνοδικό σύστημα διοικήσεως δεν εννοούμε απλώς τον δημοκρατικό θεσμό με την συνηθισμένη έννοια του όρου, αλλά το συνοδικό και ιεραρχικό πολίτευμα της Εκκλησίας.

Είναι χαρακτηριστικός ο λδ’ αποστολικός κανόνας: “Τους Επισκόπους εκάστου έθνους, ειδέναι χρή τον εν αυτοίς πρώτον και ηγείσθαι αυτόν ως κεφαλήν, και μηδέν τι πράττειν περιττόν άνευ της εκείνου γνώμης... Αλλά μηδέ εκείνος άνευ της πάντων γνώμης ποιείτω τι. Ούτω γαρ ομόνοια έσται και δοξασθήσεται ο Θεός”.

Κατά τον ιερό αυτόν Κανόνα που εκφράζει το συνοδικό σύστημα διοικήσεως της Εκκλησίας φαίνεται ότι στις κατά τόπους Εκκλησίες πρέπει να επικρατή η ομόνοια και η ειρήνη, ώστε να δοξάζεται ο Θεός. Η ομόνοια αυτή προϋποθέτει συναντίληψη όλων των Επισκόπων που διοικούν τις Εκκλησίες, και την ανάθεση διαφόρων αρμοδιοτήτων σε ανθρώπους που έχουν ιδιαίτερα χαρίσματα. Ο “Πρώτος” ο οποίος κατά τους Κανόνες λέγεται “Επίσκοπος της Μητροπόλεως”, “έξαρχος της επαρχίας”, “πρωτεύων”, “επίσκοπος της πρώτης καθέδρας”, “έξαρχος της διοικήσεως” (άγιος Νικόδημος Αγιορείτης), πρέπει να διοική την Εκκλησία μετά της γνώμης των άλλων Επισκόπων. Ούτε ο “Πρώτος” πρέπει να κάνη κάτι που αναφέρεται σε όλη την Εκκλησία, άνευ της γνώμης των άλλων Επισκόπων, ούτε οι Επίσκοποι μπορούν να πράττουν κάτι από τα “περιττά” άνευ της γνώμης του “Πρώτου”. Όταν οι κανόνες κάνουν λόγο για “περιττά”, εννοούν εκείνα τα οποία βρίσκονται πέρα από τις δικαιοδοσίες κάθε Επισκόπου (Βαλσαμών), δηλαδή “ό εις κοινήν αφορά τας εκκλησίας κατάστασιν, οίον ζητήσεις δογματικάς, οικονομίας περί σφαλμάτων κοινών, καταστάσεις αρχιερέων, και όσα τοιαύτα” (Ζωναράς), και κατ’ άλλην ερμηνεία: “οίον επισκόπους ψηφίζεσθαι, περί δογμάτων νέων ζητείν, ή εκποιήσεις εκκλησιαστικών τινών ποιείσθαι” (Αριστηνός). Κατά τους ιερούς, λοιπόν, κανόνες κάθε Επίσκοπος πρέπει να ασχολήται με “τάς της οικείας εκκλησίας διοικήσεις” στις οποίες δεν μπορεί να εισέρχεται ο “Πρώτος” καταχρώμενος της τιμής. Όμως για τα λεγόμενα “περιττά” ζητήματα που αφορούν όλη την Εκκλησία “περί τούτων εκείνω (τώ πρώτω) συνιόντας συνδιασκέπτεσθαι, και το πάσιν άριστον δόξαν ψηφίζεσθαι” (Ζωναράς).

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλος είναι ικανός περί τα νομικά και κανονικά ζητήματα και γνώστης όλων αυτών των προϋποθέσεων του συνοδικού πολιτεύματος, γι’ αυτό και ελπίζω ότι θα βοηθήση στο να επικρατήση ομόνοια και ειρήνη στην Εκκλησία, μέσα από την προοπτική της κανονικής τάξεως.

Άλλωστε, είναι γνωστόν ότι στην Εκκλησία δεν πρέπει να υπάρχη συμπολίτευση και αντιπολίτευση. Η επικράτηση τέτοιων νοοτροπιών συνιστά απομάκρυνση από το εκκλησιαστικό φρόνημα. Υπάρχει, βέβαια, ελευθερία γνώμης, ευπρεπής έκφραση αυτής της προσωπικής γνώμης, και σαφής τοποθέτηση, με πνεύμα αγάπης, μόνο για την δόξα του Θεού και τον έπαινο της Εκκλησίας.

Διακατεχόμουν από τον φόβο, μήπως η ατμόσφαιρα που επικράτησε την περίοδο προ της ψηφοφορίας θα τραυμάτιζε την ενότητα της Εκκλησίας, με άμεσες συνέπειες κατά την περίοδο μετά την εκλογή. Όλοι όμως οι Ιεράρχες πρέπει να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων και να μη δώσουμε αφορμές για τον τραυματισμό της ενότητος της Εκκλησίας. Βεβαίως, σε κάποιες στιγμές υπήρξαν εντάσεις, διατυπώθηκαν διαφορετικές απόψεις, αλλά τελικά μέσα από τις ζυμώσεις ενεργεί το Άγιον Πνεύμα, είτε κατά ευδοκία είτε κατά παραχώρηση. Η άποψη ότι αναμένουμε την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος για την εκλογή Αρχιεπισκόπου ή των Επισκόπων κατά την ώρα της ψηφοφορίας είναι μονοφυσιτίζουσα. Άλλωστε, σε όλα τα μυστήρια, στην θεία Λειτουργία, στον γάμο, την χειροτονία διακόνων ή πρεσβυτέρων κλπ. προϋποτίθεται η σχετική προετοιμασία και οι ανάλογες ζυμώσεις.

Με αυτές τις απλές σκέψεις συγχαίρουμε και από της θέσεως αυτής τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστόδουλο, για την εκλογή του και είμαστε έτοιμοι να τον βοηθήσουμε στο δύσκολο έργο του, για την δόξα της Εκκλησίας και του Ονόματος του Θεού.

Ετικέτες: ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

  • Προβολές: 1209

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance