Επιχείρηση μεταφοράς των ορθοδόξων θησαυρών

Του Σταύρου Τζίμα, αναδημοσίευση από την “Καθημερινή” 20/6/99

Εικόνες, εκκλησιαστικά είδη, σκεύη βιβλία, χειρόγραφα, περγαμηνές και άλλα θρησκευτικά κειμήλια μεταφέρουν οι Σέρβοι από το Κοσσυφοπέδιο μυστικά στο Βελιγράδι

Ένα κομβόι φορτηγών αυτοκινήτων διαφορετικό από τα συνηθισμένα έφτανε πριν από λίγες ημέρες στο Βελιγράδι από το Κοσσυφοπέδιο. Η φάλαγγα εκινείτο με χίλιες δυο προφυλάξεις, για να αποφύγη τις βόμβες των Νατοϊκών αεροσκαφών και ήταν μετρημένοι στα δάχτυλα αυτοί που γνώριζαν τί ακριβώς μετέφερε. Για τους Σέρβους αυτό το φορτίο ήταν ό,τι πολύτιμο είχε το έθνος και πάση θυσία έπρεπε να φτάση σώο.

Επρόκειτο για χιλιάδες εικόνες, εκκλησιαστικά βιβλία και σκεύη, χειρόγραφα, περγαμηνές και άλλα θρησκευτικά κειμήλια, τα οποία μεταφέρθηκαν με μια καλά οργανωμένη επιχείρηση από τα μοναστήρια και τις εκκλησίες του Κοσσυφοπεδίου στο Βελιγράδι...

Η όλη επιχείρηση οργανώθηκε σε άκρα μυστικότητα από τον στρατό και το Πατριαρχείο της Σερβίας, σε συνεργασία με τον Μητροπολίτη Κοσσυφοπεδίου Αρτέμιο.

Οι Σέρβοι προβλέποντας την ήττα και την επερχομένη γι’ αυτούς καταστροφή δεν θέλησαν ν’ αφήσουν στο έλεος των Αλβανών και του UCK τα “άγια των αγίων” τους και σήκωσαν ό,τι μπορούσαν να το σηκώσουν.

Μετέφεραν στο Βελιγράδι κειμήλια ανυπολόγιστης θρησκευτικής αξίας, πολλά απά τα οποία είναι καταχωρημένα σε καταλόγους διεθνών οργανισμών όπου καταγράφονται σπάνιοι θησαυροί της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Οι εξελίξεις φαίνεται ότι τους δικαιώνουν, καθώς οι ένοπλοι του εάά επιδίδονται μετά μανίας σε καταστροφές και λεηλασίες ορθοδόξων μοναστηριών και εκκλησιών, αν και αυτός ο πόλεμος δεν είχε κατ’ εξοχήν θρησκευτικό υπόβαθρο. Ο Μητροπολίτης Αρτέμιος σώθηκε μόλις την τελευταία στιγμή με την βοήθεια των ανδρών της ειρηνευτικής δύναμης, όταν ομάδες του εάά εισέβαλαν στο μοναστήρι του Πρίζρεν κάνοντας πλιάτσικο. Πληροφορίες ότι εδάρησαν αγρίως από ενόπλους Αλβανούς και ένας απ’ αυτούς πυροβολήθηκε εν ψυχρώ, είδαν το φως διεθνώς. Η τύχη της ορθόδοξης πολιτιστικής κληρονομιάς στο Κοσσυφοπέδιο δοκιμάζεται. Τριακόσια βυζαντινά μοναστήρια και χίλιες περίπου εκκλησίες βρίσκονται διάσπαρτα στο Ντετσάνι, Πρίζρεν, Γκράτσανι, Σέρβιτσα, Κόσοβσκα, Μητρόβιτσα, ενώ στο Πέτς παραμένει συμβολικά η έδρα του Πατριαρχείου της Σερβίας. Δεν είναι διόλου βέβαιο τί θα απογίνουν στην νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στο Κοσσυφοπέδιο, όπου η ατμόσφαιρα μίσους προς κάθε τι που σχετίζεται με τους Σέρβους κυριαρχεί πλέον σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής.

“Τί σκοπεύετε να κάνετε αλήθεια εσείς οι Κοσοβάροι με τα μοναστήρια και τις εκκλησίες εφ’ όσον πετύχετε την απόσχιση από τη Γιουγκοσλαβία;” είχαμε ρωτήσει πέρυσι στην Πρίστινα τον τότε πολιτικό αρχηγό του UCK κ. Αντεμ Ντεμάτσι, στο πλαίσιο μιας συνέντευξης που είχε παραχωρήσει στην “Καθημερινή”. “Δεν πρόκειται να πειράξουμε τίποτε, θα περιφρουρήσουμε αυτήν την κληρονομιά”, μας είχε απαντήσει.

Οι καιροί όμως άλλαξαν, πολύ αίμα χύθηκε έκτοτε, ο Αντεμ Ντεμάτσι παραγκωνίστηκε από τους σκληρούς και σήμερα οι καταγγελίες για βεβήλωση των θρησκευτικών συμβόλων, λεηλασίες και διασυρμούς ιερωμένων, διαδέχονται η μία την άλλη μετά την αποχώρηση των σερβικών στρατευμάτων. Οι Σέρβοι διασθανόμενοι το τέλος της κυριαρχίας τους στο Κοσσυφοπέδιο, κινητοποιήθηκαν έγκαιρα, προσφεύγοντας σε διεθνείς οργανισμούς για να πετύχουν τη διάσωση και προστασία των ορθοδόξων μνημείων. Ο Μητροπολίτης Αρτέμιος, ένας δραστήριος ιερωμένος με καλές διασυνδέσεις διεθνώς, ταξίδεψε παραμονές του πολέμου πολλές φορές στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όπου με την βοήθεια των Σέρβων της διασποράς προσπάθησε να πείση τους ισχυρούς για την ανάγκη καθιέρωσης ενός θρησκευτικού καθεστώτος αυτοδιοίκησης, παρόμοιο με αυτό του Αγίου Όρους, για τα χριστιανικά μνημεία του Κοσσυφοπεδίου. Τον δέχθηκε σε ακρόαση το Κογκρέσο, μίλησε με ανθρώπους της Ουνέσκο, τίποτα όμως δεν κατέφερε να εξασφαλίση πέραν μερικών γενικόλογων υποσχέσεων.

Στο Ραμπουγιέ, η Ορθόδοξη Εκκλησία της Σερβίας έδωσε την δική της μάχη. Έσπευσε στο μεσαιωνικό παλάτι ο υπέργηρος Πατριάρχης Παύλος, μαζί με τους Μητροπολίτες Κοσσυφοπεδίου και Μαυροβουνίου, σε μια ύστατη προσπάθεια να περάσουν στο τελικό κείμενο των συνομιλιών έστω μια παράγραφο που θα δημιουργούσε την αίσθηση για την εγγύση των θρησκευτικών μνημείων. Οι ελπίδες όμως ενταφιάστηκαν στο γενικότερο ναυάγιο.

Μια απεγνωσμένη κίνηση επιχειρήθηκε στη συνέχεια από τα ίδια τα μοναστήρια του Κοσσυφοπεδίου.

Προσέφυγαν στα δικαστήρια του Βελιγραδίου, διεκδικώντας να τους επιστραφούν οι περιουσίες τους που είχε κρατικοποιήσει ο Τίτο.

Πίστευαν πώς με τα να τις θέσουν υπό τη νομική κατοχή τους, σε περίπτωση απόσχισης ή ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου, θα μπορούν να τις διεκδικήσουν.

Η καινούρια πραγματικότητα όμως τα ανατρέπει όλα. Το Κοσσυφοπέδιο, μετά ογδόντα έξι χρόνια σερβικής κυριαρχίας, περιέρχεται ουσιαστικά στα χέρια των Αλβανών. Οι Σέρβοι το εγκαταλείπουν.

Μάταια ο Πατριάρχης Παύλος ικετεύει από το Πέτς, την ιστορική έδρα του Πατριαρχείου της Σερβίας, όπου έσπευσε να εγκατασταθή από την Πέμπτη, τους ομοεθνείς του να μην αφήσουν τις πατρογονικές τους εστίες.

Το μίσος και ο φόβος μετά όσα έγιναν υπερισχύουν του θρησκευτικού αισθήματος, το οποίο ο γέρων ηγέτης προσπαθεί να εξάψη.

Μέχρι πρότινος, οι βαθιά θρησκευόμενοι Σέρβοι, δεν μπορούσαν ούτε να διανοηθούν πώς θα έφθανε η ώρα που θα έχαναν την “κιβωτό” της ορθόδοξής τους πίστης, γι’ αυτό και το σόκ είναι μεγάλο στον πληθυσμό.

Διότι αν στην Κράϊνα και τη Βοσνία τραυματίστηκε η εθνική υπερηφάνεια του απλού ανθρώπου και κατέρρευσε ο μύθος του “ανίκητου Σέρβου”, τώρα στο Κοσσυφοπέδιο συντρίβεται το θρησκευτικό του αίσθημα.

 

  • Προβολές: 1231

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance