Κύριο ἄρθρο: Ὁμιλία σὲ Μοναχικὴ Κουρὰ

Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Οσιολογιώτατε Μοναχέ π. Καλλίνικε

Με την Χάρη του αγίου Τριαδικού Θεού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου, και των οσίων Πατέρων της Εκκλησίας εισήλθες σήμερα στην μοναχική πολιτεία, και δέχθηκες τον πρώτο βαθμό της μοναχικής ζωής με την ακολουθία της ρασοφορίας και προσεύχομαι να σε αξιώση ο Θεός εν καιρώ ευθέτω και του μεγάλου και αγγελικού σχήματος.

1. Οι δύο ευχές που προηγήθηκαν της κουράς αυτής κάνουν λόγο για την αξία της μοναχικής ζωής και την σπουδαιότητα του έργου που αναλαμβάνεις από σήμερα. Το όλο πνεύμα των ευχών αυτών είναι ευχαριστία στον Θεό για την κλήση και την ανταπόκρισή σου σε αυτήν, αλλά και παράκληση στον Θεό να σε καθοδηγήση σε αυτήν την πορεία, να σε προφυλάξη από τις παγίδες του διαβόλου και να σε καταξιώση και της τελείας δωρεάς των χαρισμάτων Του.

Η μοναχική ζωή καλείται “σεμνό επάγγελμα” και “Αγγελική πολιτεία”. Πρόκειται για μια ζωή σεμνή, αγιασμένη που επαγγέλλεται την μέθεξη της ζωής της αιωνίου. Είναι ακόμη μια πολιτεία αγγελική, γιατί καλείται ο μοναχός να ζήση από αυτήν την ζωή τον τρόπο ζωής των αγγέλων, που σημαίνει καθαρότητα ψυχική και σωματική, αλλά και συνεχή αδιάλειπτη προσευχή.

Προηγείται η εγκράτεια, η οποία είναι σωματική και ψυχική και ακολουθεί η αδιάλειπτη προσευχή. Ο μοναχός καλείται να γίνη ναός του Αγίου Πνεύματος. “Και ναόν άγιόν σου γενέσθαι καταξίωσον”. Και γνωρίζουμε από την διδασκαλία του Μ. Βασιλείου ότι ο άνθρωπος γίνεται ναός του Αγίου Πνεύματος όταν “μή ταις γηίναις φροντίσι το συνεχές της μνήμης διακόπτηται, μηδέ τοις απροσδοκήτοις πάθεσι ο νούς εκταράττηται”. Πρόκειται για την αδιάλειπτη νοερά καρδιακή προσευχή, που γίνεται μέσα στον χώρο της καρδιάς, η οποία προσευχή λέγεται μονολόγιστος, ακριβώς γιατί τότε ο άνθρωπος έχει ένα και μοναδικό λόγο στην καρδιά του, που είναι το “Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού ελέησόν με”. Οι άλλοι λόγοι παραμένουν στην διάνοια, ενώ η καρδιά διακατέχεται εξ ολοκλήρου μόνον από έναν λόγο, την αδιάλειπτη προσευχή, την έκφραση της βαθυτάτης μετανοίας και αγάπης προς τον Θεό. Γι’ αυτό παρακαλέσαμε προηγουμένως τον Θεό: “συνέτισον αυτόν μνημονεύειν σου δια παντός”. Δεν πρόκειται για μια απρόσωπη, ανυπόστατη και συναισθηματική μνήμη Θεού, αλλά για μια υποστατική μνήμη, που είναι έκφραση της βαθυτάτης σχέσεως με τον Θεό. Αποτέλεσμα δε αυτής της καθαρότητος και της νοεράς προσευχής, είναι οι αρετές που μνημονεύσαμε στην ακολουθία της ρασοφορίας, ήτοι η ταπείνωση, η αγάπη, η πραότητα.

2. Γνωρίζεις από τις θεολογικές σου σπουδές, από την επικοινωνία σου με ασκητάς και μοναχούς, αλλά και από την μελέτη των νηπτικών συγγραμμάτων των Πατέρων ότι ο μοναχισμός είναι το καύχημα της Εκκλησίας. Εννοείται, βέβαια, εδώ ο παραδοσιακός ορθόδοξος και νηπτικός μοναχισμός, όπως διαγράφεται και παρουσιάζεται στην ζωή και διδασκαλία των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας, ιδιαιτέρως στον Μέγα Βασίλειο, και όπως διατυπώνεται στην ζωή των οσίων ασκητών που διαβάζουμε στο Γεροντικό, το Λαυσαϊκό, την Φιλοκαλία, τον Ευεργετηνό, το Λειμωνάριο και τα Συναξάρια της Εκκλησίας μας.

Πράγματι, η αλλοίωση του εκκλησιαστικού ορθοδόξου φρονήματος φαίνεται καθαρά στον μοναχισμό, καθώς επίσης και η διατήρηση της ορθοδόξου ζωής φαίνεται πάλι στον μοναχικό τρόπο ζωής. Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι η διαφορά μεταξύ της σχολαστικής θεολογίας της Δύσεως, και της Ορθοδόξου πατερικής θεολογίας, φάνηκε καθαρά σε δύο μοναχούς, τον Ουνίτη Βαρλαάμ, που εξέφραζε τον δυτικό μοναχισμό, και τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, που ζούσε και εξέφραζε τον ορθόδοξο μοναχισμό. Η θεολογία περί διακρίσεως μεταξύ κτιστών και ακτίστων ενεργειών, περί της διπλής γνώσεως, περί του τρόπου ενώσεως των Προσώπων της Αγίας Τριάδος κλπ. φάνηκε καθαρά στον τρόπο της μοναχικής ζωής, τον τρόπο της μετανοίας, ασκήσεως και προσευχής. Γι’ αυτόν τον λόγο και λέμε ότι ο μοναχισμός είναι το καύχημα της Εκκλησίας. Ομοιάζει με τον οφθαλμό που δεν ανέχεται και την παραμικρή σκόνη, γιατί αμέσως δακρύζει και πονάει. Ο Ορθόδοξος μοναχισμός δεν δέχεται καμμία αλλοίωση στο δόγμα και το ήθος, στην θεωρία και την πράξη, και τα αντιλαμβάνεται αμέσως.

Πάντως, ο ορθόδοξος μοναχισμός είναι ησυχαστικός, νηπτικός με όλη την σημασία της λέξεως. Ο μοναχός, κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Σιναΐτη, αναζητά να αποκτήση “τόν πολύτιμον μαργαρίτην”. Ο μοναχός που αναζητά αυτόν τον μαργαρίτη “εις τον βυθόν της ησυχίας εισδύων, πάντα τα υπάρχοντα αυτώ θελήματα πιπράσκει δια της υπακοής των εντολών, ίνα απ’ εντεύθεν αυτόν κτήσηται”. Μοναχός δεν είναι εκείνος που φορά απλώς το σχήμα και το ένδυμα του μοναχού, αλλά εκείνος που έχει νήψη και είναι μοναχός μέσα στην καρδιά του. Ο όσιος Ησύχιος ο Πρεσβύτερος γράφει: “Ούτος αληθινός τω όντι Μοναχός, ο νήψιν κατορθών· και ούτος αληθινός νηφάλιος, ο εν καρδία ών Μοναχός”. Ο ορθόδοξος μοναχός είναι ολόκληρος μια καρδιά και ολόκληρος ένας καθαρός νούς, απηλλαγμένος από τις ενέργειες των αισθήσεων, ακόμη και από αυτόν τον λογισμό της ηδονής. Γράφει ο όσιος Θαλάσσιος: “Μοναχός εστι νούς, ο τη αισθήσει αποταξάμενος και λογισμόν ηδονής μηδέ ιδείν ανεχόμενος”.

Προκειμένου να αποκτήση ο ορθόδοξος μοναχός αυτήν την εσωτερική ζωή απαρνείται κάθε κοσμική παράκληση και παρηγορία, και ο πραγματικός του πλούτος είναι αυτή η εσωτερική ζωή. Ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος γράφει: “Πλούτος μοναχού εστίν η παράκλησις η γενομένη εκ του πένθους, και η χαρά η εκ πίστεως, η εν τοις ταμείοις της διανοίας λάμπουσα”. Δεν ενδιαφέρεται ο μοναχός για άλλα πλούτη, που δημιουργούν σκοτασμό νοός και σύγχυση φρενών, δεν εμπλέκεται σε πραγματίες του βίου, αλλά φροντίζει να αποκτήσει τον πνευματικό πλούτο, που είναι η παράκληση, η οποία προέρχεται από το πένθος. Ο ίδιος δε ο άγιος Ισαάκ ισχυρίζεται ότι ο μοναχός που ασχολείται με πολλά πράγματα και όχι με το ένα και αναγκαίο δείχνει την πνευματική του ασθένεια, αφού οι πολλές ασχολίες είναι απόδειξη της χαυνότητός του και φανερώνουν τα ελαττώματα προς τα θεία. Γράφει: “Αι γαρ πολλαί ασχολίαι των μοναχών τεκμήριον εισί της χαυνότητος αυτών, προς ετοιμότητα της γεωργίας των εντολών του Χριστού, και εκφαίνουσιν αυτών τα ελαττώματα προς τα θεία”.

Αυτός είναι ο ορθόδοξος μοναχισμός, η δόξα και το καύχημα της Εκκλησίας και όχι ο αρρωστημένος δυτικός μοναχισμός, όπως τον βλέπουμε στη Δύση με την εμφάνιση των μοναχικών ταγμάτων, που άλλοτε χαρακτηρίσθηκαν ως αστικά - επαιτικά τάγματα και άλλοτε ως ιπποτικά τάγματα και έδειχναν την απόκληση της θεολογίας της Δύσεως από την αποκαλυπτική, προφητική, αποστολική και πατερική θεολογία της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ένας τέτοιος μοναχός θέλω να γίνης. Αυτόν τον μοναχισμό να ζής.

3. Σε γνωρίζω από μικρό παιδί, από τότε που υπηρετούσα στην Έδεσσα της Μακεδονίας. Αλλά σε γνώρισα καλύτερα κατά τα τέσσερα χρόνια που είμαι Μητροπολίτης, εδώ στην ιστορική Μητρόπολη Ναυπάκτου. Διέκρινα την αγάπη σου προς τον Θεό και την Εκκλησία, την αφοσίωσή σου στο ιεραρχικό πολίτευμα της Εκλησίας, αλλά και την αγάπη σου προς την μοναχική πολιτεία, στην αυθεντική της έκφραση και ζωή. Ο Θεός σε ευλόγησε πλούσια, σού έδωσε την απλότητα, την ταπείνωση και την υπακοή, το εκκλησιαστικό φρόνημα. Σε αυτό σε ωφέλησαν οι γονείς σου, οι οποίοι και δέχθηκαν ευχαρίστως αυτή την επιλογή σου, και το περιβάλλον στο οποίο έζησες. Και προσεύχομαι με όλη την δύναμη της ψυχής μου να μείνης μέχρι τέλους ένας απλός, ταπεινός μοναχός και κληρικός, ώστε να γίνεσαι παρηγοριά σ’ όσους σε πλησιάζουν.

Με την ρασοφορία σήμερα άλλαξες και το όνομά σου και από τώρα θα τιτλοφορείσαι με το όνομα Καλλίνικος, που είναι και επίθετο, που χαρακτηρίζει όλους τους καλλινίκους μάρτυρας, αλλά και ουσιαστικό, αφού αναφέρεται στον μάρτυρα Καλλίνικο, που εορτάζει την 29η Ιουλίου, και ο οποίος παρέδωκε την ψυχή του στον Θεό ύστερα από φρικτά μαρτύρια. Το όνομα όμως αυτό υπενθυμίζει και τον αείμνηστο Γέροντά μου μακαριστό Μητροπολίτη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κυρό Καλλίνικο, που καταγόταν από τα μέρη αυτά. Ήδη έχουν συμπληρωθή δεκαπέντε χρόνια από την κοίμησή του, και η μνήμη του παραμένει νωπή στις καρδιές μας.

Έπρεπε αυτό το όνομα να σού δώσω, αφού ήταν ένα από τα πιο αγαπητά και σεβαστά πρόσωπα, που επηρέασαν την ζωή μου βαθειά. Ήταν ένας ασκητής Επίσκοπος, που έζησε ασκητικά και κοιμήθηκε οσιακά, με χαρακτηριστικά γνωρίσματα μεγάλου ασκητού. Όταν με έκειρε μοναχό, μου έδωσε το όνομα του Γέροντός του Ιεροθέου. Και σε παράκληση αγαπητού του προσώπου να μου δώση το δικό του όνομα, εκείνος απάντησε. “Πρέπει να δώσω το όνομα του Γέροντός μου για να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου, και εκείνος ας βρη άλλον να του δώση το δικό μου όνομα”. Και αυτό πραγματοποιείται σήμερα, αφού είναι η πρώτη ρασοφορία μοναχού που κάνω ως Επίσκοπος. Και χαίρομαι πολύ διότι θα ακούω κοντά μου το όνομα του πολυσεβάστου και πολυκλαύστου Γέροντός μου.

Έπειτα, το όνομα αυτό που έλαβες σήμερα, έπρεπε να σού δοθή, γιατί και εσύ τον γνώριζες από μικρό παιδί, τον υπηρέτησες στο Ιερό Βήμα, ως “παπαδάκι”, ερχόσουν στην Ιερά Μητρόπολη να του πής τα κάλαντα και γενικά έχεις αναμνήσεις από την ιερά του μνήμη.

Αγαπητέ μου π. Καλλίνικε,

Είμαι βαθύτατα συγκινημένος με την σημερινή είσοδό σου στις τάξεις των μοναχών οι οποίοι ασκούνται στην ορθόδοξη ησυχαστική παράδοση. Για να προετοιμασθής για την ώρα αυτή σε προέτρεψα να διαβάσης το “Συμβουλευτικόν Εγχειρίδιον”, ήτοι το περί φυλακής των πέντε αισθήσεων βιβλίον του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, που είναι ένα καταπληκτικό κείμενο, μέσα στο οποίο μπορεί κανείς να δη ποιά είναι η ουσία της Χριστιανικής ζωής, αλλά βεβαίως και της μοναχικής ζωής. Αυτή η ατμόσφαιρα πρέπει να σε περιβάλη σε όλα τα χρόνια της ζωής σου. Να μιμηθής τους οσίους Πατέρας και ασκητάς, τους αγίους ενδόξους και Καλλινίκους μάρτυρας, ακόμη να μιμηθής τον αείμνηστο Επίσκοπο Καλλίνικο, του οποίου το όνομα θα φέρης στο εξής.

Ο Αββάς Ιωσήφ είπε στον Αββά Λώτ: “ου δύνασαι γενέσθαι μοναχός, εάν μη γένη ως πυρ φλογιζόμενος όλος”. Εύχομαι να κυριεύση όλη σου την ύπαρξη αυτή η φλόγα και η φωτιά της αγάπης του Θεού που εκφράζεται ως μετάνοια, ως ζήλος, ως νοερά προσευχή, ως μαρτυρία και μαρτύριο.

Και ο Αββάς Βησσαρίων την ώρα που απέθνησκε, ως απόσταγμα όλης της έως τότε πνευματικής του ζωής, έλεγε: “Οφείλει είναι ο μοναχός, ως τα Χερουβίμ και τα Σεραφίμ, όλος οφθαλμός”. Όλη η ύπαρξή σου να γίνη ένας οφθαλμός, που με την νήψη θα παρατηρή τις μεθοδείες του πονηρού και με την νοερά οπτική δύναμη θα βλέπη την αγάπη του Θεού, προ παντός όμως την όραση των μελλόντων αγαθών, που από τώρα πρέπει να γίνονται βρώση, πόση, γεύση, οσμή, νηφάλιος μέθη, αίσθηση και κίνηση ζωής.

Ο Θεός δια πρεσβειών της Κυρίας θεοτόκου και ικεσίαις του αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρος Καλλινίκου, καθώς επίσης και με τις ευχές του αειμνήστου Επισκόπου Εδέσσης Καλλινίκου να σε σκεπάζη, να σε χαριτώνη, να σε ενδυναμώνη και να σε γεμίση με κάθε αγαθό. Αμήν.

Ετικέτες: Κύριο Ἄρθρο

  • Προβολές: 1297

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance