Κύριο ἄρθρο: Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καὶ Ἰωβηλαῖο

Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Ορθοδοξία” στο τεύχος Δεκεμβρίου 1999

Οι εορταστικές εκδηλώσεις για το Ιωβηλαίο του 2000 είναι αφορμή για έντονο, γόνιμο και δημιουργικό προβληματισμό καί, βεβαίως, για συζητήσεις που νομίζω πρέπει να ξεπερνούν τα επιφανειακά θέματα και να εισχωρούν βαθύτατα, στην ουσία των προβλημάτων.

Κατ’ αρχάς πρέπει να υπογραμμισθή ότι είναι λαθεμένη η αντίληψη ότι με την έναρξη του 2000 έχουμε το τέλος του 20ου αιώνος και την έναρξη του 21ου αιώνος και της Γ’ χιλιετίας. Δεν μπορώ εδώ να κάνω ευρύτερες αναλύσεις, αλλά εκείνο που θα ήθελα να υπογραμμίσω είναι ότι κάθε μέτρηση αρχίζει από το 1 και καταλήγει στο 10, ακριβώς γιατί το μηδέν δεν έχει οντότητα. Έτσι, η 31η Δεκεμβρίου του 2.000 είναι το τέλος του 20ου αιώνος και η 1η Ιανουαρίου του 2001 είναι η αρχή του 21ου αιώνος. Το έτος 2000 είναι το τελευταίο έτος του 20ου αιώνος.

Έπειτα, εκείνο που έχει σημασία είναι ότι δεν πρέπει να κλεινόμαστε απλώς στην ιστορία, τον χρόνο και να μη προχωρούμε στο αιώνιο ή να μη βιώνουμε την υπέρβαση του χρόνου και της ιστορίας. Η όλη εκκλησιαστική παράδοση κάνει λόγο για το ότι αιώνια ζωή δεν είναι μια ζωή που αρχίζει από το τέλος της ιστορίας. Η ορθόδοξη αντίληψη περί χρόνου δεν είναι ούτε γραμμική, ούτε κυκλική, αλλά σταυρική. Αυτό σημαίνει ότι στην ζωή των αγίων κάθε ιστορική στιγμή τέμνεται από το αιώνιο, καθώς επίσης, οι άγιοι οδηγούνται προς τον μέλλοντα αιώνα, που απολαμβάνουν από τώρα. Η Βασιλεία του Θεού είναι συγχρόνως και βίωση από τώρα των εσχάτων, αλλά και εσχατολογική προσδοκία. Έτσι, το πρόβλημα δεν είναι πώς θα γιορτάζουμε χρονικές στιγμές, αλλά πώς θα υπερβούμε τον χρόνο, και βασικά τον θάνατο, που είναι ένα υπαρξιακό γεγονός μεγάλης σημασίας.

Ακόμη, στην ορθόδοξη παράδοση εορτάζουμε τις Δεσποτικές εορτές, ήτοι την Γέννηση του Χριστού, την Βάπτιση, την Μεταμόρφωση, την Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψη, την Πεντηκοστή, ενιαίως, ως θεολογία των γεγονότων. Σε κάθε θεία Λειτουργία εορτάζουμε όλα τα Δεσποτικά γεγονότα, και ποτέ ξεχωριστά. Και κοινωνούμε ολοκλήρου του Χριστού, που προσέλαβε όλη την ανθρώπινη φύση και την θέωσε. “Αεί Χριστούγεννα εστί” και “αεί Πάσχα εστί”. Η διάσπαση των Δεσποτικών γεγονότων και η διάσπαση του Χριστού συνιστά μια αλλοίωση της εκκλησιαστικής παραδόσεως. Βεβαίως, μέσα στον ετήσιο εορταστικό κύκλο η Εκκλησία τοποθέτησε τις Δεσποτικές Εορτές σε διαφορετικές ημερομηνίες, όχι για να τις διασπάση, αλλά για να μας δοθή η δυνατότητα με την νηστεία, την προσευχή, την κάθαρση της καρδιάς, να ζήσουμε υπαρξιακά αυτά τα γεγονότα, να γεννηθούμε εν Χριστώ, να μεταμορφωθούμε εν Χριστώ να σταυρωθούμε και να αναστηθούμε εν Χριστώ. Κατά τον άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, ο Χριστός συλλαμβάνεται μέσα μας δια της πίστεως, σαρκούται δια της τηρήσεως των εντολών του Χριστού, σταυρούται δια των κόπων της πρακτικής φιλοσοφίας, ανίσταται στην δόξα των πνευματικών θεωρημάτων, και αναλαμβάνεται με την μυστική θεολογία. Εορταστικές εκδηλώσεις χωρίς αυτήν την υπαρξιακή μέθεξη των Δεσποτικών εορτών είναι κοσμικές, ειδωλολατρικές γιορτές.

Πρέπει, επίσης να σημειωθή ότι το Ιωβηλαίο για τα 2000 χρόνια από την Γέννηση του Χριστού πιθανόν να εντάσσεται μέσα στην νοοτροπία δυτικών Χριστιανών, που ενθυμούνται την ίδρυση της δυτικής αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του Γερμανικού Έθνους με την στέψη του Καρλομάγνου, τα Χριστούγεννα του έτους 800 μ.Χ., αφού άλλωστε αυτόν θεωρούν ως πατέρα της Ευρώπης, όπως λέγει και η σύγχρονη πείρα. Οπότε, πιθανόν οι εορταστικές αυτές εκδηλώσεις να έχουν πολιτικές σκοπιμότητες. Το σίγουρο όμως είναι ότι οι εορτές αυτές στερούνται θεολογικής υποδομής, όπως την παρουσιάζει η νηπτική ησυχαστική θεολογία.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να συμμετάσχη σε αυτές τις εκδηλώσεις, αλλά με σαφή προσδιορισμό. Είναι αφορμή να παρουσιάση την ετερότητα της παραδόσεώς της από άλλες δυτικές και ανατολικές παραδόσεις, είναι ευκαιρία να παρουσιάση το όλο έργο της θείας Οικονομίας, που αρχίζει με τον Ευαγγελισμό και ολοκληρώνεται με την Πεντηκοστή, και είναι ευκαιρία να βοηθήση τους συγχρόνους απογοητευμένους ανθρώπους να βρουν νόημα ζωής, ήτοι να υπερβούν την ασφυκτική φυλακή του χρόνου και της ιστορίας και να υπερβούν την κτιστότητα και φθαρτότητά τους με την άκτιστη ενέργεια του Θεού. Διαφορετικά, θα είναι εκκοσμικευμένες εκδηλώσεις, που θα προσθέτουν περισσότερο πόνο στον ήδη τραυματισμένο άνθρωπο.

 

Ετικέτες: ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

  • Προβολές: 1261

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance