Κύριο ἄρθρο: Εὐχάριστη Ἔκπληξη

Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Ζούμε σε μια εποχή στην οποία γίνεται πολύς λόγος για την διαφορά μεταξύ των πολιτισμών, κυρίως μεταξύ του λεγομένου δυτικού πολιτισμού και του ελληνορθοδόξου πολιτισμού. Πράγματι, υπάρχει σαφής και μεγάλη διαφορά σε πολλά σημεία, όπως τα βλέπουμε σήμερα.

Η διαφορά μεταξύ Δύσης και Ανατολής, που δεν υπήρχε από την αρχή, αφού τόσο η ελληνική παράδοση, όσο και ο Χριστιανισμός, όπως εκφραζόταν από τους Αποστόλους, τους Μάρτυρας και τους αρχαίους Πατέρας, ήταν διαδεδομένα τόσο στην Ανατολή, όσο και στην Δύση, δημιουργήθηκε αργότερα, κυρίως από τότε που ο Καρολομάγνος κυριάρχησε στο δυτικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Από τότε η Ανατολή και η Δύση διαφοροποιήθηκαν, αφού στην Ανατολή κυριαρχούσε η ησυχαστική πατερική θεολογία και ο πολιτισμός που απέρρεε από αυτήν, ενώ στην Δύση κυριάρχησε η σχολαστική θεολογία και όλος ο πολιτισμός που προήλθε από αυτήν, καθώς επίσης και τα ποικίλα ρεύματα που αναπτύχθηκαν ως αντίδραση προς την σχολαστική θεολογία και την μεταφυσική που επικράτησε στη Δύση.

Βέβαια, η διαφορά μεταξύ των δύο τρόπων ζωής, των δύο πολιτιστικών μοντέλων γίνεται για να οριοθετήσουμε την ετερότητα της παραδόσεώς μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι την ελληνορθόδοξη παράδοση πρέπει να την κρατήσουμε στεγανοποιημένη και απομονωμένη από την λεγομένη Δύση. Αν γινόταν κάτι τέτοιο θα μπορούσε να ονομασθή προδοσία της πίστεως, αφού η αποκαλυπτική αλήθεια που είναι ο πυρήνας της Ορθοδόξου Παραδόσεως, έχει μέσα της μια δυναμική και καθολική αναφορά. Αυτή η παράδοση πρέπει να προσφέρεται στους δυτικούς ανθρώπους, που την αναζητούν, ίσως γιατί την αισθάνονται ως ένα αρχετυπικό πρότυπο, αφού υπάρχει μέσα στην εθνική μνήμη τους. Άλλωστε, όλα τα εδάφη της Ευρώπης ήταν κάποτε Ρωμαϊκά, και αυτό φαίνεται στα ήθη και τα έθιμα, τις παραδόσεις των λαών, τα τραγούδια και τους χορούς κλπ.

Πρόσφατα ένας άγνωστος αναγνώστης ενός βιβλίου μου, μου έγραψε ένα γράμμα από την Γαλλία όπου σπουδάζει Γαλλική φιλολογία και Ευρωπαϊκό πολιτισμό και τονίζει πολύ σημαντικές αλήθειες. Θα παρουσιάσω το γράμμα αυτό, γιατί, κατά την γνώμη μου, είναι αρκετά ενδιαφέρον.

Σεβασμιώτατε,

διάβασα με μεγάλη προσοχή το βιλίο σας “Γέννημα και θρέμμα Ρωμηοί”, καθώς και το βιβλίο του κ. Αναστασίου Φιλιππίδη, “Ρωμηοσύνη ή Βαρβαρότητα”.

Ομολογώ πώς η ιστορική σας μελέτη μου προκάλεσε “σόκ”. Συνάμα όμως και μια πικρία για την σημερινή κατάσταση του κέντρου της Ορθοδοξίας και της Ρωμηοσύνης. Έρημη είναι σήμερα η Πόλη της Παναγίας μας από Χριστιανούς, εγκαταλελειμμένη από τους Ελλαδίτες, περιφρονητέα ακόμη από τους Δυτικούς, γιατί δεν τους προτίμησε, αιχμάλωτη στους Τούρκους.

Ζώ στην Nantes της Γαλλίας, όπου σπουδάζω Γαλλική φιλολογία και Ευρωπαϊκό Πολιτισμό. Πάντα μου προξενούσε εντύπωση η στάση, η γνώμη και η ειρωνεία των συμφοιτητών και των καθηγητών μου, αλλά και απλού κόσμου για την μεσαιωνική μας ιστορία και την ορθοδοξία. Απέδιδα αυτές τους τις αντιλήψεις στην ιδεολογία της Γαλλικής Επανάστασης και στην αποχριστιανικοποιημένη παιδεία που λαμβάνουν στο σχολείο.

Ποτέ δεν θα μπορούσα να φανταστώ πώς το χάσμα αυτό έχει τόσο μεγάλες ιστορικές ρίζες. Άλλωστε, αυτά που μαθαίνουμε και εμείς οι Νεοέλληνες στο σχολείο δεν είναι και τόσο διαφωτιστικά, για να το καταλάβουμε μόνοι μας.

Το βιβλίο σας παρουσιάζει τα γεγονότα, από μια οπτική γωνία άγνωστη στους Δυτικούς και εγκαταλελειμμένη πλέον σ’ εμάς.

Όσες φορές προσπάθησα να εκθέσω αυτές τις απόψεις σε Γάλλους δεν κατάφερα να τους πείσω για πολλά πράγματα. Ορισμένοι τα θεώρησαν εξτρεμισμό και άλλοι σκοταδισμό. Αυτό όμως δεν αναιρεί τίποτε από το βιβλίο σας, το οποίο αποτελεί μια από τις λίγες μελέτες που παρουσιάζουν αντικειμενικά την ιστορία αυτής της περιόδου, που έχω διαβάσει σε Ελλάδα και Ευρώπη. Θέλω να δημιουργήσω μια γέφυρα επικοινωνίας μαζί σας για να μυηθώ όσο το δυνατόν βαθύτερα στο πνεύμα σας.

Έχω ήδη δανείσει το βιβλίο σας σε αρκετούς Έλληνες που ζουν στην Nantes. Τα σχόλιά τους ήταν πολύ θετικά. Σκοπεύω δέ, να αφήσω ένα δεύτερο βιβλίο στη βιβλιοθήκη της Ελληνικής Κοινότητας για να γίνη προσιτό και από άλλους Έλληνες, καθώς και ξένους που μιλούν την γλώσσα μας, αγαπούν την Ορθοδοξία, και ενδιαφέρονται για τον πολιτισμό μας. Θα ευχόμουν αυτή μου η ενέργεια να έχει την ευλογία σας, παρόλο που δεν γνωριζόμαστε προσωπικά. Θα ενδιαφερόμουν επίσης για την έκδοση του βιβλίου σας στα Γαλλικά, εάν υπάρχει βέβαια, για να την τοποθετήσω στην βιβλιοθήκη της Γαλλόφωνης Ενορίας του Αγίου Βασιλείου. Πιστεύω πώς θα αποτελέσει έναν σωστό οδηγό για τους Γάλλους που μόλις πρόσφατα γνώρισαν την Ορθόδοξη πίστη και κουλτούρα.

Σεβασμιώτατε, η μελέτη της αυθεντικής Ορθοδόξου θεολογίας και φιλοσοφίας έχει πια ανακαινίσει την ψυχή μου. Δεν πιστεύω πια στα συγγράμματα του Βολταίρου, Μπαλσάκ, Νίτσε και πολλών άλλων Δυτικών αφιλόσοφων φιλοσόφων και αθεολόγητων θεολόγων, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους ήταν άθεοι, μασόνοι και σατανιστές, διώκτες της Ορθοδοξίας και της Ρωμηοσύνης, “γριές στρίγγλες” όπως τους έλεγε ο Φώτης Κόντογλου.

Τώρα πλέον κατάλαβα πώς προορισμός μου είναι η Άνω Ιερουσαλήμ και δουλειά μου να βιώσω τα όσα ιερά και όμορφα αποκαλύπτει η Ορθοδοξία μας.

Με μεγάλη χαρά και ευγνωμοσύνη προς σε όλους αυτούς που αγωνίζονται για την ανάδειξη της γνήσιας θρησκευτικής και εθνικής μας ταυτότητος, θα προσπαθήσω και εγώ, με ότι μέσα διαθέτω να συμβάλλω στην πραγμάτωση αυτού του πολυσήμαντου έργου.

Ευλαβώς ασπαζόμενος την δεξιά σας

Γ.Ο.

Η επιστολή αυτή τονίζει πολλές αλήθειες. Κυρίως θα ήθελα να υπογραμμίσω δύο από αυτές.

Η πρώτη, ότι επικρατεί μια άγνοια της ελληνορθοδόξου παραδόσεως στην αυθεντική της έκφραση, αφού οι μεν δυτικοί την αγνοούν και την μισούν, οι δε Έλληνες δεν την διδάσκονται, διότι και αυτοί αδικαιολόγητα μεταφέρουν τις απόψεις που έχουν οι δυτικοί για μάς. Εάν όμως εμείς, οι λεγόμενοι Νεοέλληνες, δεν δούμε αυτήν την ετερότητα της παραδόσεώς μας, χωρίς φανατισμούς και φονταμενταλισμούς, τότε δεν θα μπορέσουμε ούτε να καταλάβουμε την σκέψη και την νοοτροπία των άλλων Ευρωπαίων, αλλά ούτε και να τους βοηθήσουμε στις αναζητήσεις τους.

Η δεύτερη αλήθεια είναι ότι η δική μας παράδοση που μπορούμε να την ονομάσουμε Ρωμαίικη, δημιουργεί ευχάριστη έκπληξη σε αυτούς που την συναντούν και μόνον αυτή μπορεί να απαντήση στα ποικίλα ρεύματα που επικρατούν στον δυτικό χώρο σήμερα.

Με όλα αυτά σημαίνει ότι έχουμε μεγάλη αποστολή στον σύγχρονο κουρασμένο και πονεμένο κόσμο. Τα βιβλία που κυκλοφορούν, αλλά και οι Ορθόδοξοι που ζουν στην Ευρώπη και την Αμερική θα συντελέσουν σε μια μεγάλη ειρηνική πολιτιστική επανάσταση. Όπως οι αρχαίοι Έλληνες κατέκτησαν πολιτιστικά τον αρχαίο ρωμαϊκό κόσμο, έτσι και εμείς, γνωρίζοντας και βιώνοντας την ελληνορθόδοξη παράδοση, μπορούμε να “κατακτήσουμε” πολιτιστικά τον σύγχρονο δυτικό κόσμο.

Δυστυχώς όμως, κάνουμε λόγο για Πλανητάρχη και για Αμερικανοκρατία, επειδή ερμηνεύουμε τα πράγματα από την πλευρά των συμμαχιών και της στρατιωτικής υπεροχής, και δεν βλέπουμε τα πράγματα μέσα από την πολιτιστική δύναμη, που είναι ισχυρά και δυνατή να καταρρίπτη οχυρώματα και να εκπολιτίζη τις βαρβαρότητες των αισθήσεων και των αισθητών.

Εμείς οι Ορθόδοξοι Έλληνες δεν πρέπει να διακατεχόμαστε από ανασφάλειες και φοβίες λόγω της υπάρξεως εχθρών, αλλά από την αίσθηση της πολιτιστικής υπεροχής, που δεν δημιουργεί όμως έπαρση, αλλά ευθύνη για προσωπική βίωση του πυρήνος της παραδόσεως και μεταδόσεώς τους σε αυτούς που την αναζητούν.

Ετικέτες: Κύριο Ἄρθρο

  • Προβολές: 1195

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance