Ἐπίκαιροι Σχολιασμοί: Οι χρήστες του Σαββατοκύριακου

του Πρωτ. π. Θωμά Βαμβίνη

Από έρευνες που έχουν γίνει διαπιστώθηκε ότι κατά την αργία του Σαββατοκύριακου παρατηρείται αύξηση στη χρήση των ναρκωτικών ουσιών. Υπάρχουν εργαζόμενοι, κυρίως νέοι, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της πενθήμερης ή εξαήμερης εργασίας τους προφυλάσσονται από τα ναρκωτικά, επειδή έχουν κάποια μέριμνα, έχουν απασχόληση και καταβάλλουν κάποιον σωματικό κόπο. Πολλοί από αυτούς, όταν δεν διαθέτουν εσωτερικές αντιστάσεις απέναντι στην πρόκληση του τεχνητού παραδείσου των ναρκωτικών, “περνούν” στη χρήση τους, δηλαδή μπαίνουν κάτω από την εξουσία τους, κατά τη διάρκεια της αργίας του Σαββατοκύριακου· γίνονται οι “χρήστες του Σαββατοκύριακου”. Με την πράξη τους αυτή δίνουν την εντύπωση ότι η αργία τους είναι ανυπόφορη, ότι χωρίς εργασία αισθάνονται τη ζωή τους άδεια. Αυτό είναι κάτι που έχει παρατηρηθή σε πολλούς χρήστες. Το κενό του νοήματος της ζωής τους τους πνίγει και τα ναρκωτικά ανοίγονται μπροστά τους σαν διέξοδος από αυτόν τον ψυχικό πνιγμό, έστω και αν αυτή η επιλογή τους είναι μελλοντικά καταστροφική. Το μέλλον άλλωστε δεν τους ενδιαφέρει, αφού αισθάνονται αδυναμία στο να αντιμετωπίσουν το παρόν.

Η διαπίστωση ότι υπάρχει ξεχωριστή ομάδα “χρηστών του Σαββατοκύριακου” είναι πολύ σημαντική, γιατί αποκαλύπτει κάποιες διαστάσεις του προβλήματος, οι οποίες, ενώ εντοπίζονται από πολλούς, δεν διερευνούνται σε όλο το βάθος τους, με απότελεσμα να μη δίνονται λύσεις στην κατεύθυνση μιας ριζικής θεραπείας· υπάρχει μόνο μια προσπάθεια απαλλαγής από τα συμπτώματα, χωρίς να αντιμετωπίζεται η αιτία τους.

Οι έρευνες στις οποίες αναφέρομαι δημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο τύπο και σχολιάστηκαν από την τηλεόραση, με τις προϋποθέσεις, βέβαια, και την ευαισθησία που διέθεταν οι δημοσιογράφοι. Η εκκλησιαστική, όμως, προσέγγιση και ανάλυση του προβλήματος είναι, πιστεύω, ουσιαστική για την αντιμετώπιση της αιτίας του.

Σύμφωνα με τη δημοσιογραφική και στατιστική ανάλυση, οι αιτίες που οδηγούν πολλούς νέους στη χρήση ναρκωτικών κατά το Σαββατοκύριακο είναι κυρίως δύο. Πρώτον, είναι η αργία και δεύτερον, η διασκέδαση σε κέντρα στα οποία διακινούνται εξαρτησιογόνες ουσίες. Η αργία δίνει τη δυνατότητα της διασκέδασης. Η διασκέδαση -στήν υγιή της μορφή- δεν είναι κάτι το εξ ορισμού κακό· είναι μια αλλαγή του ρυθμού της ζωής, που ανανεώνει τις ψυχικές δυνάμεις, κάτι το οποίο έχει ανάγκη ο εργαζόμενος, ώστε να αντέξη το βάρος της πιεστικής καθημερινότητας της επόμενης εβδομάδος. Τα πράγματα, όμως, αλλάζουν όταν η διασκέδαση που επιλέγεται, αντί να ανανεώνη, ναρκώνει τις ψυχικές δυνάμεις, αδρανοποιεί τη συνείδηση και φθείρει το σώμα. Τότε πρέπει να πούμε ότι δεν είναι η αργία που δίνει τη δυνατότητα της διασκέδασης, αλλά ότι η αργία αποκαλύπτει εσωτερικά προβλήματα και κενά, τα οποία με την επικίνδυνη -ψυχικά και σωματικά- διασκέδαση γίνεται προσπάθεια να ξεχασθούν, επειδή οι “φορείς” τους δεν γνωρίζουν άλλους τρόπους να τα αντιμετωπίσουν.

Στη μελέτη αυτού του προβλήματος η παρακάτω τοποθέτηση νομίζω ότι είναι καθοριστική. Το ρόλο των ναρκωτικών ουσιών μπορεί να παίξουν πολλά πράγματα, τα οποία δεν είναι από τη φύση τους κακά, αντίθετα, μάλιστα, ορισμένα από αυτά είναι “καλά λίαν”. Για παράδειγμα, “ναρκωτικό ρόλο” μπορεί να παίξουν η υγιής διασκέδαση, τα διάφορα χόμπυ, ο αθλητισμός, η επαγγελματική δραστηριότητα, η οποιαδήποτε κοινωνική δραστηριότητα, το αχόρταγο διάβασμα, οι ατέλειωτες συζητήσεις, η ενασχόληση με την τέχνη, ακόμη και η ενασχόληση με εκκλησιαστικά και θεολογικά θέματα, καθώς και άλλα πολλά “καλά και ωφέλιμα τοις ανθρώποις”. Αυτό δεν μπορεί να το θεωρήση κανείς υπερβολικό, αν σκεφθή ότι κατά την φοβερή ημέρα της κρίσεως ο Χριστός θα ονομάση “εργάτας της ανομίας” ανθρώπους οι οποίοι “εν τω ονόματί” Του έβγαλαν δαιμόνια, προφήτευσαν και “δυνάμεις πολλάς εποίησαν”. Γιατί σημασία δεν έχει το φαίνεσθαι, αλλά το είναι, το οποίο ταυτίζεται με το “κρυπτό της καρδίας άνθρωπο”. Καθετί, λοιπόν, που στρέφει την προσοχή μακριά από τις εσωτερικές πληγές, μακριά από τα πραγματικά προβλήματα και τις ανάγκες της ψυχής, όσο καλό και αν φαντάζη, δρά σά ναρκωτικό, προπαντός όταν δημιουργή την ψευδαίσθηση μιας συνεπούς ζωής, σύμφωνης με τις κοινά παραδεκτές ηθικές αρχές.

Με βάση τα παραπάνω καταλαβαίνει κανείς ότι ο “χρήστης του Σαββατοκύριακου” όλη την υπόλοιπη εβδομάδα καταναλώνει την “μεθαδόνη” της εργασίας. Η εργασία λειτουργεί ως ένα υποκατάστατο του ναρκωτικού. Το ίδιο μπορεί να συμβή με τον αθλητισμό, καθώς και με άλλες δραστηριότητες. Υποκαθιστούν απλώς το ναρκωτικό, για να μη καταλαμβάνεται ο χρήστης από το σύνδρομο της στέρησης· δεν θεραπεύουν την αιτία του προβλήματος.

Αυτές οι τοποθετήσεις μπορεί να φαίνονται σε ορισμένους υπερβολικές. Αυτό συμβαίνει γιατί τα αυτιά μας έχουν “εθιστεί” στο να ακούνε συνεχώς ότι ο αθλητισμός και οι ποικίλες δραστηριότητες είναι φραγμός στην εξάπλωση των ναρκωτικών, χωρίς, όμως, να διευκρινίζεται το πώς. Οι νέοι έχουν ανάγκη τον αθλητισμό, έχουν ανάγκη την δραστηριοποίηση σε ποικίλες κοινωνικές και μορφωτικές δραστηριότητες, όμως περισσότερη ανάγκη έχουν το άνοιγμα της ψυχής τους, την θεραπεία των πληγών της επαναστατημένης εφηβείας τους, την απελευθέρωση του νού τους από τις “αναγκαιότητες” των ενστίκτων, την εκμάθηση του τρόπου της προσευχής, την πύρωση της επιθυμίας για την αναζήτηση του Θεού και την εμπειρική γνώση Του, την στήριξη της διάνοιάς τους στην πίστη, που είναι “ελπιζομένων υπόστασις, πραγμάτων έλεγχος ου βλεπομένων”. Μέσα στο πλαίσιο αυτής της εσωτερικής καλλιέργιας η “αργία” νοείται ως άσκηση “κατάπαυσης” από όλα τα εξωτερικά έργα, ώστε η ψυχή απερίσπαστη να κινηθή προς τον Θεό “απορροφώντας” και το σώμα. Το σώμα, βέβαια, δεν αντέχει για πολύ σε μια τέτοια δραστήρια απραγία. Έχει ανάγκη από την δική του κίνηση, ακόμη και από το παιχνίδι. Αυτό, άλλωστε, δίδαξε με την πρακτική του ο Μ. Αντώνιος στην έρημο. Σε αυτή την ανάγκη είναι χρήσιμος ο αθλητισμός, καθώς και πολλές άλλες παρεμφερείς δραστηριότητες.

Είναι γνωστό ότι η κυριακάτικη αργία έχει θεολογικό και λειτουργικό περιεχόμενο. Η Κυριακή είναι σύμβολο της ογδόης ημέρας της δημιουργίας, η οποία είναι ταυτόχρονα η Μία μέρα του μέλλοντος αιώνος. Την ημέρα αυτή σταματούμε τις εργασίες, για να μπορέσουμε απερίσπαστοι να λειτουργηθούμε. Στις μέρες μας, βέβαια, η αργία πήρε, για πολλούς ανθρώπους, άλλο περιεχόμενο. Εντάχθηκε μέσα στις συνδικαλιστικές απαιτήσεις για λιγότερες ώρες εβδομαδιαίας εργασίας και στις οικονομικές πολιτικές που προσπαθούν να χτυπήσουν την ανεργία με την μερική απασχόληση. Όπως όμως και να το κάνουμε, ουσιαστικό νόημα στην αργία μπορούν να δώσουν μόνο η θεία Λειτουργία, η πνευματική μελέτη και η προσευχή. Όσοι δεν έχουν καμμιά σχέση με αυτή την “κουλτούρα της καρδιάς”, τότε το πιο ανώδυνο γι’ αυτούς είναι να βολευθούν με τις “μεθαδόνες” του αθλητισμού, των δραστηριοτήτων και των εργασιών.

Ετικέτες: ΕΠΙΚΑΙΡΟΙ ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΙ

  • Προβολές: 1298

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance