Ἐπίκαιροι Σχολιασμοί: Το χάρισμα και η ευθύνη των ποιμενομένων

του Πρωτ. π. Θωμά Βαμβίνη

Στις κρίσιμες ημέρες που περνάμε αυτό που βρίσκεται σε κίνδυνο είναι η πιστότητά μας στην παράδοση των Αποστόλων και των Πατέρων. Δεν κινδυνεύουμε να χάσουμε τα εξωτερικά στοιχεία αυτής της παραδόσεως· οι εκκλησιαστικές τέχνες καλλιεργούνται με ζήλο· το κέλυφος του πολιτισμού, που γέννησε η Εκκλησία στην ιστορική διαδρομή της, αναπαράγεται. Το πρόβλημα βρίσκεται στον καρπό που κρύβει μέσα του, ο οποίος πολλές φορές είναι καχεκτικός και κάποτε ανύπαρκτος. Αυτό που κινδυνεύουμε να χάσουμε είναι ο σωστικός πυρήνας της αποστολικής και πατερικής Παραδόσεως. Και αν σκεφθούμε ότι ο πυρήνας αυτής της Παραδόσεως είναι η μετάδοση της ζωής του Χριστού από γενιά σε γενιά, η οποία πραγματοποιείται με την αναγέννηση, “διά του Ευαγγελίου”, των πνευματικών παιδιών από τους πνευματικούς πατέρες, τότε θα διαπιστώσουμε ότι κινδυνεύουμε να χωρισθούμε από τον Χριστό, ζαλισμένοι από εωσφορικές φαντασίες, καλυμμένοι κάτω από σχήματα ευσεβείας, που δεν έχουν καμμιά σχέση με το ήθος και την πίστη του αληθινού Χριστιανού.

Για την διατήρηση της Παραδόσεως των Πατέρων συνήθως τονίζεται η μεγάλη ευθύνη των Ποιμένων. Όμως, πρέπει να υπογραμμισθή ότι δεν είναι μικρή και η ευθύνη των λαϊκών. Αυτό θα επιχειρήσω να γίνη φανερό με όσα θα σημειωθούν παρακάτω.

Οι λαϊκοί, οι βαπτισμένοι στο όνομα της Αγίας Τριάδος, δεν είναι για την Εκκλησία το “ζαλισμένο κοπάδι” της Νέας Τάξης Πραγμάτων. Έχουν τη σφραγίδα του αγίου Χρίσματος, δηλαδή μετέχουν κατά διαφόρους βαθμούς στο φωτισμό της γνώσεως του Θεού, γι’ αυτό έχουν ευθύνη για την πνευματική καθοδήγηση κάτω από την οποία θέτουν τους εαυτούς τους. Οι κληρικοί έχουν το χάρισμα του ποιμαίνειν και οι λαϊκοί το χάρισμα του ποιμένεσθαι. Αυτό δεν πρέπει να παραγνωρίζεται. Το ποιμένεσθαι είναι χάρισμα που κρύβει μέσα του τον δυναμισμό της υπακοής στο θέλημα του Θεού. Είναι η ενέργεια που κινεί τον βαπτισμένο Χριστιανό, συνδυασμένη με την καλή προαίρεσή του, στην ατελείωτη πορεία προς το “καθ’ ομοίωσι”. Μία βασική λειτουργία του χαρίσματος του ποιμένεσθαι είναι η διάκριση της φωνής του αληθινού Ποιμένα από την φωνή του “ληστού”, ο οποίος υποκρίνεται τον Ποιμένα. Πάνω στο θέμα αυτό είναι πολύ χαρακτηρηστικά όσα λέει ο Χριστός στο δέκατο κεφάλαιο του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου. Στη συνέχεια θα παρουσιάσω ορισμένα ερμηνευτικά σχόλια στηριγμένος κυρίως στον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο.

Ο Χριστός μετά την θεραπεία του εκ γεννετής τυφλού και την συνάντηση μαζί του, μίλησε για την πνευματική τυφλότητα και για την άγνοια της τυφλότητας αυτής από τους Φαρισαίους. Οι Φαρισαίοι “έλεγαν ότι έβλεπαν”, έλεγαν, δηλαδή, ότι μπορούν να καθοδηγούν το λαό, ενώ ήταν ακατάλληλοι γι’ αυτή την αποστολή. Γι’ αυτό ο Χριστός, μιλώντας μεταφορικά, παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο εισέρχεται κανείς στην “αυλή των προβάτων”, δηλαδή στη διαποίμανση του λαού. “Ο μη εισερχόμενος δια της θύρας εις την αυλήν των προβάτων, αλλά αναβαίνων αλλαχόθεν, εκείνος κλέπτης εστί και ληστής· ο δε εισερχόμενος δια της θύρας ποιμήν εστι των προβάτων”. Η “θύρα” είναι οι Άγιες Γραφές. “Εικότως δε θύραν τας Γραφάς εκάλεσε”, λέει ο Χρυσόστομος, “γιατί αυτές μας οδηγούν στο Θεό και παρέχουν θεογνωσία, αυτές δημιουργούν πρόβατα, αυτές φυλάσσουν και δεν αφήνουν τους λύκους να εισέλθουν”. Αυτός που δεν εισέρχεται δια της θύρας είναι αυτός που αναλαμβάνει την διαποίμανση του λαού παραθεωρώντας τις Γραφές, τα κείμενα, δηλαδή, που έγραψαν εμπνεόμενοι από το Άγιο Πνεύμα οι Προφήτες και κατόπιν οι Απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας. Είναι ο “ταίς Γραφαίς μη χρώμενος... (τουτέστιν, ετέραν εαυτώ και μη νενομισμένην τέμνων οδόν)”. Παρακάμπτει τους κανόνες -“αναβαίνων αλλαχόθεν”- και διασαλεύει την τάξη της λογικής Ποίμνης του Χριστού, της Εκκλησίας. Βασίζεται σε δικές του επινοήσεις και σχεδιασμούς. Στόχος του δεν είναι η σωτηρία του ποιμνίου, αλλά η διατήρηση της δικής του “πνευματικής” κυριαρχίας. Η νοοτροπία του ταιριάζει περισσότερο με αυτήν των κοσμικών αρχόντων, γι’ αυτό στις πιο κρίσιμες υπαρξιακές του στιγμές ομολογεί πίστη στην κοσμική εξουσία και απιστία σε κάθε εκκλησιαστική επιστασία· ομολογεί ενώπιον του εκάστοτε Πιλάτου, (όπως οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι στο Πραιτόριο, όταν ζητούσαν την σταύρωση του Χριστού), ότι “ουκ έχω βασιλέα ει μη Καίσαρα”. Δηλαδή, “δέν δέχομαι καμμιά εξουσία που δεν είναι εκ του κόσμου τούτου”. Με άλλα λόγια, υποτάσσεται μόνο στις εξουσίες που είναι ευάλωτες στην διαπλοκή ανόμων συμφερόντων. Για τον Χριστό αυτός ο “ποιμήν” “κλέπτης εστί και ληστής”.

Σε περιπτώσεις τέτοιων εισπηδήσεων στην μάνδρα της Εκκλησίας μεγάλο βάρος ευθύνης πέφτει πάνω στον πιστό λαό της Εκκλησίας. Είναι ευθύνη απέναντι στη ζωή και σωτηρία του, που απορρέει από το Βάπτισμα και το Χρίσμα. Η ενεργός χάρη του Χρίσματος δεν μας αφήνει να αναπαυθούμε σε άρρωστες “ποιμαντικές” συμπεριφορές, που ταλαιπωρούν και ταράσσουν την Εκκλησία. Τα “λογικά πρόβατα” της Ποίμνης του Χριστού “ουκ οίδασι των αλλοτρίων την φωνήν”, δεν θα πούν ποτέ “νά ’ναι ευλογημένο” σε καθοδηγητές ξένους προς το πνεύμα και το ήθος της Εκκλησίας, “αλλά φεύξονται” από αυτούς. Διακρίνουν το κίβδηλο από το αυθεντικό. Σέβονται τη χάρη της ιερωσύνης (τής οποίας φορέας είναι ο Αρχιερεύς) και δεν διανοούνται να χωρισθούν από την “μάνδρα” που συγκροτείται από αυτή τη χάρη. Αυτοί που ακουλουθούν τους “ληστές” και όχι τους αληθινούς Ποιμένες, χωρίζουν τον εαυτό τους από την Ποίμνη του Χριστού. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι σαφής: “αυτοί που αποκόπηκαν από τα πρόβατα δεν διέβαλαν τον Ποιμένα, αλλά απομάκρυναν τον εαυτό τους από την συγγένεια των προβάτων”. Αυτός είναι ένας καυτερός λόγος γι’ αυτούς που εκκολάπτουν σχισματικές καταστάσεις. Η απομάκρυνσή τους από τον κανονικό -“κατά τας Γραφάς”- Ποιμένα δεν διαβάλλει τον Ποιμένα, όσες διαβολές και αν μηχανεύονται εναντίον του· αυτούς αλλοτριώνει από την συγγένεια των προβάτων.

Ο Χριστός λέει για τον εαυτό Του: “Εγώ ειμί ο Ποιμήν ο καλός”. Είναι αυτός στον οποίο εφαρμόσθηκε και επαληθεύθηκε όλος ο Νόμος και οι Προφήτες. Ήλθε στην “αυλή των προβάτων” δια της θύρας των Γραφών, νομίμως. Στην συνέχεια όμως ονομάζει τον εαυτό του “θύρα”. “Εγώ ειμί η θύρα”. Γι’ αυτή την αλλαγή των χαρακτηρισμών ο Χρυσόστομος δίνει την εξής ερμηνεία: “όταν γαρ προσάγη ημάς τω Πατρί, θύραν εαυτόν καλεί, όταν δε επιμελήται, ποιμένα”.

Η φωνή του Ποιμένα είναι αυτή που καταρτίζει τους πιστούς για να φθάσουν στον Πατέρα, επιμελείται την πνευματική τους τροφή για να αυξηθούν “εις άνδρα τέλειον”, άρτιο πνευματικά, που δεν θα ανέχεται να περιπαίζεται από αυτούς που έχουν σχήμα ευσεβείας, αλλά αρνούνται την δύναμή της. Όσοι δεν ακούνε την φωνή του, “απορραγέντες” από αυτόν, σημαίνει ότι έχουν χάσει την πιστότητά τους στην Παράδοση των Αποστόλων και των Πατέρων -μάλλον ποτέ δεν είχαν οργανική σχέση με την Παράδοση αυτή- και είναι οι πιο επικίνδυνοι φορείς του νεκροποιού πνεύματος της εκκοσμίκευσης.

Το άλλοθι της υπακοής σε πνευματικό δεν μας σώζει, όταν με αυτήν αλλοιώνεται η Παράδοση των Πατέρων και σχίζεται η Εκκλησία. Υπακούμε, για να γευθούμε στην προσωπική μας ζωή την ενότητα του Σώματος του Χριστού, την κοινωνία με τα βαπτισμένα και βεβαιόπιστα μέλη της Εκκλησίας και όχι για να αλλοτριωθούμε από αυτή.

Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω.

Ετικέτες: Ἐπίκαιροι Σχολιασμοὶ

  • Προβολές: 1209

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance