Κύριο θέμα: Συνέντευξη σε δημοσιογράφο για τις εκκλησιαστικές εξελίξεις - Εκκλησιαστική ματιά στην επικαιρότητα

Σε πρόσφατη συνέντευξη που παρεχώρησε στην δημοσιογράφο Άντζυ Σταθάτου της Εφημερίδος “Νέα Ελλάδα” (27-1-2001), ο Σεβ. Μητροπολίτης μας κ. Ιερόθεος αναφέρεται σε πολλά φλέγοντα θέματα του εκκλησιαστικού γίγνεσθαι.

Λόγω της επικαιρότητος και του ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν τα θιγόμενα θέματα, αναδημοσιεύουμε την συνέντευξη αυτή. Εισαγωγικά σχόλια της εφημερίδος παραθέτουμε στο τέλος της συνέντευξης.

Ως πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής για το ζήτημα των ταυτοτήτων πώς κρίνετε την έως τώρα πορεία της διαδικασίας; Πόσες υπογραφές έχουν συλλεγεί από τις Μητροπόλεις της Ελλαδικής Εκκλησίας;

Η διαδικασία, όπως εξελίσσεται, είναι αρκετά ικανοποιητική, διότι έχει πολλά θετικά στοιχεία, ήτοι νηφαλιότητα, ψυχραιμία, δημοκρατικότητα, κλπ. Κινούμαστε μέσα σε θεσμικά πλαίσια, εκφράζεται το δικαίωμα που έχουν οι Έλληνες πολίτες να αναφέρωνται στις αρχές του τόπου. Επίσης, αποφεύχθηκε ο διχασμός. Η όλη διοργάνωση γίνεται σε πλαίσια νομιμότητας, διαφάνειας, εγκυρότητας. Και ο αριθμός των Ελλήνων πολιτών που υπέγραψαν μέχρι τώρα είναι σημαντικός, δηλαδή ανέρχεται περίπου στα δυόμιση εκατομμύρια και υπάρχει μια δυναμική άνοδος, αν υπολογισθή μάλιστα ότι δεν υπάρχουν ακόμη πλήρη στοιχεία από όλες τις Ιερές Μητροπόλεις και δεν έχουν υπογράψει ακόμη όσοι έχουν πρόθεση να υπογράψουν. Και αυτό είναι σημαντικό, αν σκεφθή κανείς ότι σε χώρες της Ευρώπης, που είναι θεσμοθετημένη η δημοψηφισματική πρωτοβουλία των πολιτών, χρειάζονται από 100 έως 500 χιλιάδες υπογραφές.

Έχετε αρχίσει να παραλαμβάνετε υπογεγραμμένα έντυπα από το εξωτερικό, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα;

Δεν έχουν αποσταλεί ακόμη έντυπα συμπληρωμένα από το εξωτερικό, την Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Άλλωστε, η προθεσμία λήγει στην 25η Μαρτίου 2001.

Τον τελευταίο καιρό γίνεται πολύς λόγος για εκκοσμίκευση της μοναχικής ζωής. Ιδιαίτερα έχει συζητηθή το θέμα των δραστηριοτήτων που αναπτύσσουν οι μοναχοί της Ι. Μονής Αυγουστίνου και Σεραφείμ από το Τρίκορφο της Δωρίδος. Ποιά είναι η άποψή σας γι’ αυτές τις εκδηλώσεις;

Κατ’ αρχάς πρέπει να σάς πω ότι η εκκοσμίκευση είναι ο μεγαλύτερος πειρασμός και κίνδυνος της συγχρόνου εκκλησιαστικής ζωής. Και αυτό παρατηρείται και σε άλλους εκκλησιαστικούς θεσμούς. Όσον αφορά τον μοναχισμό, σάς ανακοινώνω ότι τελευταία εξέδωσα ένα μικρό τεύχος με το θέμα: “ο Ορθόδοξος μοναχισμός και η εκκοσμίκευσή του”. Όσοι ασχολούμαστε με τα θέματα αυτά, γνωρίζουμε ότι ο μοναχισμός συνδέεται με την αναχώρηση, την νηστεία, την αγρυπνία, την προσευχή και διαθέτει ως βασική μέθοδο για την κοινωνία με τον Θεό την λεγομένη ιερά ησυχία, που είναι ο τρόπος δια του οποίου γίνεται η μεταμόρφωση όλων των ψυχικών δυνάμεων και η αποκατάσταση των σχέσεων του ανθρώπου με τον Θεό, με τον εαυτό του, με τους συνανθρώπους του και με την κτίση. Ο μοναχισμός ασχολείται με τα υπαρξιακά προβλήματα που απασχολούν τους ανθρώπους, ιδιαιτέρως τους νέους. Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, έζησε αυτήν την ησυχαστική ζωή, αναγεννήθηκε υπαρξιακά και γι’ αυτό έλεγε: “βρές εσύ την ειρήνη και χιλιάδες άνθρωποι θα βρουν την ειρήνη κοντά σου”. Ο Ορθόδοξος μοναχισμός κινείται μέσα στα πλαίσια που διαγράφονται από την διδασκαλία των αγίων Πατέρων και τους Κανόνες της Εκκλησίας και κάτω από την ποιμαντική καθοδήγηση των Επισκόπων. Όταν τηρείται αυτή η αρχή, τότε δεν δημιουργούνται προβλήματα. Όσον αφορά την σύνδεση της ρόκ με τον Χριστιανισμό, δεν είναι νέο φαινόμενο, αλλά παρατηρήθηκε στους Προτεστάντες της Αμερικής, στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Όμως ο Αρχιμανδρίτης Νεκτάριος Μουλατσιώτης υποστηρίζει πώς αυτές τις “μεθόδους” προσέγγισης των νέων τις έμαθε στην αδελφότητα της Ι. Μονής Χρυσοπηγής, Ι. Μονή που ίδρυσε ο πνευματικός πατέρας του Αρχιεπισκόπου, Μητροπολίτης Πειραιώς Καλλίνικος. Όπως τονίζει μάλιστα ο πατήρ Νεκτάριος, έμεινε στην Ι. Μονή Χρυσοπηγής για έξι ολόκληρα χρόνια. Τελικά μήπως για τις δραστηριότητες αυτές των μοναχών ευθύνονται κάποιοι που καλλιέργησαν για χρόνια μια νοοτροπία “κοινωνικού” μοναχισμού;

Πρέπει να μελετηθούν και αντιμετωπισθούν σοβαρά: η ουσία του Ορθοδόξου μοναχισμού, τα αίτια τα οποία προκαλούν την ανοικοδόμηση καινούριων μοναστηριών με τον λεγόμενο “κοινωνικό” μοναχισμό, οι πνευματικές υποδομές τους, ποιά είναι τα βαθύτερα αίτια που δημιουργούν διάφορα προβλήματα, δηλαδή, ποιοί ευθύνονται για την κατάσταση αυτή. Εννοώ ότι πρέπει να αναζητηθούν και τα πρόσωπα εκείνα που ενθαρρύνουν αυτήν την ίδρυση και δημιουργία συγχρόνων Μοναστηριών, χωρίς να έχουν γνώση και χωρίς να έχουν δοκιμασθή στον Ορθόδοξο Μοναχισμό. Αντιλαμβάνεσθε ότι τα προβλήματα είναι βαθύτερα και δεν εντοπίζονται μόνον σε μερικές εξωτερικές ακτιβιστικές ενέργειες. Πρέπει να προχωρήσουμε στην αιτιολογία και όχι να παραμείνουμε στην συμπτωματολογία.

Έχετε και εσείς στην περιφέρειά σας ένα μοναστήρι, που έβγαλε πρόσφατα CD με τραγούδια...

Από ό,τι πληροφορήθηκα η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως, που είναι Επισκοπική Μονή, έχει εκδώσει CD με τραγούδια στην αγγλική γλώσσα. Λέγω “από ό,τι πληροφορήθηκα”, γιατί ούτε μου ζήτησαν την ευλογία για να το εκδώσουν, ούτε με ενημέρωσαν για την έκδοση, ούτε μου το έστειλαν, ούτε άκουσα το περιεχόμενό του, και γι’ αυτό δεν μπορώ να εκφρασθώ και να το χαρακτηρίσω.

Ποιά διάσημα πρόσωπα γνωρίζετε πώς έχουν υπογράψει τα δελτία της Εκκλησίας της Ελλάδος για το ζήτημα των ταυτοτήτων;

Έχω μια προσωπική άποψη, σύμφωνα με την οποία ο κάθε άνθρωπος είναι πρόσωπο, και έχει μεγάλη αξία, ως εικόνα Θεού. Δεν διαιρώ τους ανθρώπους ανάλογα με την θέση τους στην κοινωνία, και την κατοχή υλικών αγαθών. Βεβαίως, υπάρχει μια διάκριση μεταξύ των ανθρώπων, αλλά δεν είναι αξιόλογοι οι μεν και μη αξιόλογοι οι δέ. Άλλωστε, όπως γνωρίζετε, και οι δημοκρατικές διαδικασίες δεν ξεχωρίζουν τους ψήφους των διασήμων από τους ψήφους των μη διασήμων. Όλοι έχουν την ίδια θέση κατά την διάρκεια της ψηφοφορίας. Αν θελήσω όμως να απαντήσω στο ερώτημά σας, από ό,τι γνωρίζω, έχουν υπογράψει πολλοί πολιτικοί, από όλους τους πολιτικούς χώρους, επιστήμονες, καλλιτέχνες, πνευματικοί άνθρωποι, αλλά τελικά, από ό,τι αισθάνομαι, δεν θα δημοσιευθούν λίστες “διασήμων” ανθρώπων που υπέγραψαν στην διαδικασία αυτή, για πολλούς λόγους, ο κυριότερος των οποίων είναι ότι δεν θέλουμε να εξασκήσουμε ψυχολογική πίεση πάνω στους ανθρώπους με μια τέτοια ενέργεια.

Τώρα τελευταία οι σχέσεις της Ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο διέρχονται κρίση, ιδίως εξαιτίας του ζητήματος των λεγομένων “Νέων Χωρών”. Ποιά είναι η θέση σας;

Οι κρίσεις μεταξύ των ανθρώπων και των θεσμών συνδέονται στενά με τον ανθρώπινο βίο και τις λεγόμενες μεταπτωτικές κοινωνίες. Πάντοτε αναφύονται προβλήματα μεταξύ των ανθρώπων. Συνήθως όμως βλέπουμε τα προβλήματα που εμφανίζονται κατά την διάρκεια της ενσυνείδητης δικής μας ζωής ή εκείνα που είναι πλησιέστερα στο παρόν της ζωής μας. Σχετικά με το ερώτημά σας θα ήθελα να σάς πω ότι αν εφαρμοσθούν οι όροι του Συνοδικού Τόμου του 1850 και της Πατριαρχικής Πράξεως του 1928, δεν θα υπάρξη κανένα πρόβλημα. Αν όμως υπάρχουν μερικά πράγματα που μπορούν να βελτιωθούν για το καλύτερο, αυτό θα πρέπει να γίνη κατόπιν σοβαρής συζητήσεως με γνώση και εκκλησιαστική ευαισθησία, μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Εκκλησίας της Ελλάδος. Στην εποχή που ζούμε είναι πολυτέλεια να υπάρχουν συγκρούσεις, σήμερα μάλιστα που ο τρόπος διοικήσεως και συνεργασίας των Ορθοδόξων Εκκλησιών πρέπει να προβάλλεται ως αυθεντικός τρόπος ενότητας των λαών και μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δηλαδή, η Ευρώπη που οδηγείται προς την ομοσπονδιοποίηση πρέπει να μελετήση το μήνυμα της Πανορθοδόξου Συνόδου που ακούστηκε πρόσφατα στην Νίκαια της Βιθυνίας, κυρίως στο θέμα της ενότητας και της οικουμενικότητας (υπέρβαση εθνικισμού). Χρειάζεται σεβασμός στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην αρχή της συνοδικότητας μεταξύ των Ορθοδόξων Εκκλησιών.

Κάποιοι υποστηρίζουν πώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο “ανεγνώρισε” το πραξικοπηματικώς αυτοκέφαλο της Ελλαδικής Εκκλησίας το 1850. Ποιά είναι η άποψή σας;

Θα ξεκινήσω την απάντηση με μια αναφορά σε άρθρο του Νικολάου Καρόλου Σακελλαρίου, Συμβούλου της Επικρατείας, στην “Καθημερινή” (21-1-2001) με τίτλο “Θεμέλια ενότητος Φαναρίου - Ελλαδικής Εκκλησίας: Ακρογωνιαίος λίθος της σχέσεώς τους ο Πατριαρχικός Τόμος του 1850 και η Συνοδική Πράξη του 1928”. Είναι ένα σημαντικό άρθρο και με βρίσκει σύμφωνο, με δύο όμως απαραίτητες διευκρινιστικές παρατηρήσεις.

Πρώτον. Το 1850 το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν “ανεγνώρισε” το ήδη υφιστάμενον πραξικοπηματικώς αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ελλάδος, αλλά προβίβασε κανονικώς και ανέδειξε - ανεκήρυξε “αυτοκέφαλον την εν Ελλάδι Ορθόδοξον Εκκλησίαν” (από το 1850 και όχι από το 1833) “εφ’ όροις τισι δικαιοτάτοις και αναγκαιοτάτοις”. Η διαφορά μεταξύ του “ανεγνώρισε” και “ανέδειξε” είναι σημαντική.

Δεύτερον. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο έλαβε υπ’ όψη του το “γράμμα της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδος, σεσημασμένον τη μεγάλη του Ελληνικού Κράτους σφραγίδι, εξαιτουμένης εν σώματι του ιερού της Ελλάδος κλήρου την αναγνώρισιν...”. Μέσα στο γράμμα της Ελληνικής Κυβερνήσεως συμπεριλήφθηκε και το “έγγραφον της εν Ελλάδι ιεράς εκκλησιαστικής αρχής”. Αυτό σημαίνει ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν ανεγνώριζε ούτε την τότε εκκλησιαστική Αρχή, ούτε το τότε αυτοκέφαλο, αλλά χορήγησε το αυτοκέφαλο το 1850, με όρους δικαιοτάτους και αναγκαιοτάτους. Αυτό προβλημάτισε την τότε Ελληνική Κυβέρνηση, αλλά δείχνει την σύνεση του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ποιά η άποψή σας για το θέμα των υπέργηρων Αρχιερέων. Οφείλουν να παραιτούνται όταν δεν είναι πλέον σε θέση να ασκήσουν τα καθήκοντά τους ή μήπως πρέπει να θεσπισθή όριον ηλικίας;

Δεν νομίζω ότι πρέπει να θεσπισθή όριο ηλικίας για τους Αρχιερείς. Και το λέγω εγώ που είμαι νέος Αρχιερέας. Ο σεβασμός της Εκκλησίας απέναντι σε Αρχιερείς που αναλώθηκαν στην ποιμαντική διακονία του λαού του Θεού, η ευαισθησία και η εκκλησιαστική συνείδηση των υπέργηρων Αρχιερέων και η υπάρχουσα εκκλησιαστική νομοθεσία λύνουν όπου χρειάζεται όλα τα προβλήματα. Επ’ ουδενί, όμως, λόγω πρέπει να νομοθετηθή όριο ηλικίας Αρχιερέων, ούτε να εξασκηθούν ψυχολογικές πιέσεις που δεν αρμόζουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και αντιβαίνουν στο κανονικό δίκαιο.

Ποιά είδηση της επικαιρότητας σάς έχει ευαισθητοποιήσει ιδιαιτέρως τον τελευταίο καιρό;

Βομβαρδιζόμαστε καθημερινώς από πολλές ειδήσεις της επικαιρότητας, που δεν προλαβαίνει κανείς να τις αξιολογήση και να τις κατατάξη. Το τελευταίο καιρό αισθάνθηκα αποτροπιασμό από τις επιπτώσεις στην ζωή των αθώων ανθρώπων, οι οποίοι προέρχονται από βόμβες απεμπλουτισμένου ουρανίου, έργο της νέας τάξης, καλύτερα της νέας αταξίας. Αλλά εκείνο που μου κάνει εντύπωση δεν είναι τόσο οι ειδήσεις επικαιρότητας, όσο οι ειδήσεις της διαχρονικότητας, και κυρίως εκείνα που γίνονται κάτω και πέρα από την επικαιρότητα. Εκείνο που με εντυπωσιάζει είναι η αγάπη του Θεού για κάθε άνθρωπο, κάθε πρόσωπο, για μια πόρνη γυναίκα και έναν διώκτη και άθεο, που αργότερα μπορούν να γίνουν οι καλύτεροι μαθητές του Χριστού, καθώς επίσης με εντυπωσιάζει ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζει κανείς τα υπαρξιακά προβλήματα, όπως τον θάνατο και την ζωή. Με έχει, για παράδειγμα, συγκλονίσει ένα τηλεφώνημα που μου έκανε μια νέα γυναίκα, επιστήμονας, λίγες ημέρες πριν πεθάνει, για να μου πή: “Αισθάνομαι ότι φεύγω από τον κόσμο αυτόν και θέλω να σάς αποχαιρετήσω και να σάς ευχηθώ καλή αντάμωση”. Και όλο αυτό το μεγαλείο, το συγκλονιστικό γεγονός δεν περνά στα Μέσα της επικαιρότητας, ακριβώς γιατί υπερβαίνει τον χρόνο και κινείται σε άλλη διάσταση του χρόνου. Αυτό δείχνει και το ουσιαστικό έργο της Εκκλησίας.

* * *

Η συνέντευξη αυτή δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα “Νέα Ελλάδα” με το εξής εισαγωγικό σημείωμα

Είναι πρόεδρος της Συνοδικής Επιτροπής για το ζήτημα των ταυτοτήτων. Ένας Αρχιερέας μετρημένος στις εκφράσεις του, χαμηλών τόνων, πάντοτε υπέρμαχος της ενότητας και του διαλόγου.

Πρόκειται για τον Μητροπολίτη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεο, ο οποίος με συνέντευξη που παραχώρησε στην “Νέα Ελλάδα” κάνει κατ’ αρχήν, ως καθ’ ύλην αρμόδιος άλλωστε, μια εκτίμηση για την πορεία της διαδικασίας της συλλογής των υπογραφών.

“Περίπου δυόμισι εκατομμύρια έχουν υπογράψει και υπάρχει μια δυναμική άνοδος”, αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μητροπολίτης Ιερόθεος, ο οποίος σχολιάζει και το γεγονός πώς πολλοί διάσημοι Έλληνες πολίτες είναι ανάμεσα σε αυτούς που έχουν υπογράψει τα έντυπα της Εκκλησίας της Ελλάδος, με στόχο τη διενέργεια δημοψηφίσματος για το ζήτημα των ταυτοτήτων. “Έχουν υπογράψει πολλοί πολιτικοί, απ’ όλους τους πολιτικούς χώρους, επιστήμονες, καλλιτέχνες, πνευματικοί άνθρωποι”, αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μητοπολίτης Ναυπάκτου, ο οποίος προσθέτει “τελικά δεν θα δημοσιευθούν λίστες “διασήμων” ανθρώπων που υπέγραψαν στην διαδικασία αυτή”.

Ετικέτες: ΚΥΡΙΟ ΘΕΜΑ

  • Προβολές: 1142

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance