Γεγονός καὶ Σχόλιο: Ο “πιστός” και ο “άθεος”

Η “Ελευθεροτυπία” (4-2-2001) δημοσίευσε συνοπτικά έναν διάλογο, που έγινε μεταξύ ενός “πιστού”, του Καρδιναλίου Γιόζεφ Ράτζιγκερ και ενός “άθεου” φιλοσόφου του Πάολο Φλόρες ντ’ Αρκάις, που είναι διευθυντής της περιοδικής επιθεώρησης “ MICROMEGA”. Η συζήτηση έγινε σε έναν θέατρο της Ρώμης και μεταδόθηκε από την ιταλική τηλεόραση. Θέμα της συζητήσεως ήταν το ερώτημα: “υπάρχει θεός;”.

Τρία ήταν τα θέματα κατά την παρουσίαση της εφημερίδος: το ένα ο ορισμός της πίστης, το δεύτερο τα κοινά σημεία που μπορούν να υπάρξουν μεταξύ του πιστού και του αθέου και αυτά είναι η αντιμετώπιση της μισαλλοδοξίας, του φανατισμού και η πάλη για την ελευθερία και το αίσθημα της γενναιοδωρίας και το τρίτον ήταν το θέμα του διαφωτισμού εν σχέσει με τον Χριστιανισμό.

Διαβάζοντας τα κύρια σημεία των απαντήσεων πρόσεξα ιδιαιτέρως ότι κατά την ανάγνωση υπογράμμιζα περισσότερο τα όσα έλεγε ο “άθεος” φιλόσοφος, παρά τα όσα έλεγε ο “πιστός” Καρδινάλιος. Τα πρώτα μου δημιουργούσαν περισσότερο ενδιαφέρον και προκαλούσαν την έκπληξή μου. Κυρίως, ο “άθεος” αναφέρθηκε στην πίστη των πρώτων Χριστιανών, που διαφέρει από την πίστη των μεταγενεστέρων, οι οποίοι προσπάθησαν να επιβληθούν με την λογική και το Κράτος, αναφέρθηκε στην διάκριση της πίστης των Χριστιανών από τις φιλοσοφίες του Πλάτωνα και του Επικούρου και η οποία διάκριση συγκεκριμενοποιείται στην ανάσταση των νεκρών, που είναι μια “τρέλλα”, ομίλησε για την αντιφατικότητα της κρίσης του Πασκάλ, έκανε λόγο για την άποψη ότι δεν υπάρχει καμμία σχέση μεταξύ του Χριστιανισμού και του Διαφωτισμού και εξέφραζε την βεβαιότητα ότι “κανείς λαϊκός δεν θέλει σήμερα να εξαφανίσει την θρησκευτική πίστη”.

Αντίθετα, η επιχειρηματολογία του “πιστού” Καρδιναλίου ήταν στεγνή, διανοητική, συμβιβαστική, ενδοτική, που δεν έπειθε, γιατί δεν είχε καμία σχέση με την θεολογία στην αληθινή έκφρασή της.

Παρατηρώντας, λοιπόν, την προβληματική και των δύο, του “αθέου” φιλοσόφου και του “πιστού” θεολόγου κατέληξα σε δύο συμπεράσματα:

Πρώτον, δεν είναι τόσον σαφή τα όρια μεταξύ πίστεως και απιστίας, όταν εξετάζονται στην προοπτική της νοοτροπίας του δυτικού ανθρώπου. Βέβαια, η σύγχυση υπήρξε στην Δύση, ακριβώς γιατί εκεί προσπάθησαν να οριοθετήσουν την πίστη, αλλά με λογικά και κοσμικά κριτήρια. Οπότε ο “άθεος” χωρίς να πιστεύη προσεγγίζει καλύτερα τον χώρο της πίστεως, παρά ο “πιστός”.

Δεύτερον, η όλη προβληματική κατά την συζήτηση ήταν δυτική και δεν υπάρχει καμία αναφορά στην ορθή αποκαλυπτική αλήθεια, η οποία προσεγγίζει διαφορετικά τα πράγματα της πίστεως, του κόσμου και των συγχρόνων ρευμάτων. Αν θα υπήρχε ένας ορθόδοξος θεολόγος στην συζήτηση είμαι βέβαιος ότι θα αντιμετώπιζε ευχερώς τα πράγματα, γιατί θα ανέλυε ότι η πίστη είναι δωρεά του Αγίου Πνεύματος, μετά την κάθαρση της καρδιάς και τον φωτισμό του νού, ότι υπάρχει πίστη εξ ακοής και πίστη εκ θεωρίας, η οποία εκφράζεται δια του λόγου, ότι υπάρχει διάκριση μεταξύ θεολογίας και φιλοσοφίας, ότι όταν ο Χριστιανισμός γίνεται Κράτος τότε εκκοσμικεύεται, ότι όπως έλεγε ο Ντοστογιέφσκυ η τέλεια απιστία δεν είναι διαμετρικά αντίθετη από την τέλεια πίστη, αλλά ένα μικρό σκαλοπάτι κάτω από την τέλεια πίστη.

Τελικά η δυτική θεολογία έχει μπλοκαρισθή μέσα στην νοοτροπία της θεσμοποιημένης εκκοσμικεύσεως και δεν μπορεί να βοηθήση αυτούς που αναζητούν την αλήθεια. Και πολλές φορές αισθάνομαι ότι ένας ορθόδοξος μπορεί να μιλήση με μεγαλύτερη άνεση με έναν θεωρούμενο άθεο, παρά με έναν θεωρούμενο πιστό, δυτικού όμως τύπου.

Ν.Ι.

Ετικέτες: ΓΕΓΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΟ

  • Προβολές: 1112

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance