Παναγιώτη Μελικίδη: Πατριαρχείο Ιεροσολύμων

του Παναγιώτη Μελικίδη

Η εκλογή του νέου Πατριάρχου Ιεροσολύμων Ειρηναίου, αποτελεί ορόσημο για την εκκλησιαστική ιστορία. Τό γεγονός αυτό αποτέλεσε το ερέθισμα για να δούμε συνοπτικά τούς σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας της πόλεως των Ιεροσολύμων, αρχής γενομένης από την Αποστολική Σύνοδο η οποία συνήλθε στην πόλη αυτή το 49μΧ. και αντιμετώπισε το δίλημμα αν θα πρέπη ή όχι οι εξ εθνών Χριστιανοί να τηρούν τον μωσαϊκό νόμο. Οι Πράξεις των Αποστόλων διασώζουν την απόφαση της πρώτης συνόδου της Εκκλησίας: «έδοξεν γάρ τώ πνεύματι τώ αγίω και ημίν μηδέν πλέον επιτίθεσθαι υμίν βάρος πλήν τούτων των επάναγκες, απέχεσθαι ειδωλοθύτων και αίματος και πνικτών και πορνείας» (Πράξ. ιε’, 20).

Η Α' Οικουμενική Σύνοδος (325) με τούς κανόνες 6 και 7 ορίζει την τάξη, την αυτοτέλεια και το δίκαιο των Πατριαρχών και Μητροπολιτών. Ο 7ος κανόνας αφορά την Επισκοπή των Ιεροσολύμων και επισημαίνει: «Επειδή συνήθεια κεκράτηκε και παράδοσις αρχαία, ώστε τον εν Αιλία (Ιεροσόλυμα) επίσκοπον τιμάσθαι, εχέτω την ακολουθίαν της τιμής, τή μητροπόλει σωζομένου του οικείου αξιώματος».

Στην Β’ Οικουμενική Σύνοδο (381) που αντιμετώπισε τους πνευματομάχους, συμμετείχε και ο επίσκοπος Ιεροσολύμων, Κύριλλος, ο οποίος στις "Κατηχήσεις" του διακήρυξε την συναϊδιότητα του Αγίου Πνεύματος με τον Πατέρα και τον Υιό και το ποικίλο έργο του σε ολόκληρη την Θεία Οικονομία.

Η Δ’ Οικουμενική Σύνοδος που συγκλήθηκε το 451 μ.Χ. στην Χαλκηδόνα, έχει μεγάλη σημασία, γιατί πέρα από την διακήρυξη του "δόγματος της Χαλκηδόνος", διαμόρφωσε οριστικά το διοικητικό σύστημα της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. Συγκεκριμένα αποδόθηκαν στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ίσα πρεσβεία τιμής και προνόμια με αυτά του Πάπα Ρώμης και επιπλέον ο Επίσκοπος Ιεροσολύμων Ιουβενάλιος, που εγκατέλειψε τον Διόσκορο και τις κακοδοξίες του, είδε την επισκοπική έδρα των Ιεροσολύμων να προάγεται σε Πατριαρχείο.

Το 614 οι Πέρσες καταλαμβάνουν τα Ιεροσόλυμα, πυρπολούν την Εκκλησία του Παναγίου Τάφου και μεταφέρουν τον Τίμιο Σταυρό στην Κτησιφώντα. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, οικοδομώντας ένα σύστημα συμμαχιών με τούς λαούς του Καυκάσου και με τον δυνατό βασιλιά των Χαζάρων στο βορρά, άρχισε την σταθερή προέλασή του νότια μέσα στην Μεσοποταμία. Τό 627 συνέτριψε τον περσικό στρατό μπροστά στην Νινευή και σε λίγους μήνες κατέλαβε την περσική βασιλική διαμονή της Κτησιφώντος. Τα απολεσθέντα ρωμαϊκά εδάφη επιστράφηκαν στούς κατόχους τους. Το 632 οι μουσουλμανικές στρατιές βγήκαν έξω από την αραβική χερσόνησο και το 636 προξένησαν συντριπτική ήττα στον ρωμαϊκό στρατό κοντά στον ποταμό Ιερομίακα (Yήίmίk) που σήμανε το τέλος της ρωμαϊκής δύναμης στην Συρία. Τρία χρό-νια αργότερα ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Σωφρόνιος θα παραδώση τα Ιεροσόλυμα στον χαλίφη Ομάρ.

Το 1099 οι σταυροφόροι καταλαμβάνουν την πόλη των Ιεροσολύμων και δημιουργούν εκεί λατινικό Πατριαρχείο. Οι Έλληνες Πατριάρχες ζούσαν εξόριστοι και συνήθως διέμεναν στην Κωνσταντινούπολη. Μετά την κατάλυση του βασιλείου των Σταυροφόρων επέστρεψαν στην περιοχή και ήταν εγκατεστημένοι είτε μέσα στην πόλη είτε πλησίον αυτής. Τό 1187 καταλαμβάνεται από τούς Σελτζούκους Τούρκους, οι οποίοι εδραιώνουν την παρουσία τους το 1516. Στά μέσα του 19ου αι. επιβεβαιώνουν οι Οθωμανοί κατακτητές τον έλεγχο των περισσοτέρων προσκυνημάτων στον ελληνικό στοιχείο. Το προνόμιο αυτό θα το αναγνωρίσουν το 1917 οι Βρετανοί, όταν θα θέσουν την περιοχή κάτω από την δική τους σφαίρα επιρροής, όπως επίσης και οι επόμενες Ιορδανικές και Ισραηλιτικές διοικήσεις.

Οι ισραηλινές κυβερνήσεις έχουν την δυνατότητα, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία για την εκλογή του Πατριάρχη, να διαγράψουν από την λίστα των υποψηφίων όποιον επιθυμούν. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν έγινε τελικά η χρήση του δικαιώματος αυτού. Εν συνεχεία, από τούς υπάρχοντες υποψηφίους, η αγιοταφική κοινότητα προκρίνει τρείς, μεταξύ των οποίων γίνεται η τελική επιλογή. Για την κατάρτιση του τριπρόσωπου, ψήφο έχουν οι δεκαεπτά Μητροπολίτες που υπάγονται στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, οι δώδεκα εκπρόσωποι των αραβικών κοινοτήτων, καθώς και οι επίσκοποι και οι αρχιμανδρίτες του Πατριαρχείου. Τόν νέο Πατριάρχη εκλέγουν οι δεκαεπτά Μητροπολίτες.

  • Προβολές: 1074

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance