Γεγονός καὶ Σχόλιο: Η μετάδοση της παραδόσεως

Ο Νομπελίστας Κόνραντ Λόρεντς στο βιβλίο του «τα 8 θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας» κατέταξε μεταξύ αυτών των θανασίμων αμαρτημάτων και το αμάρτημα «της ρήξης με την παράδοση». Στό κεφάλαιο αυτό κάνει σημαντικές παρατηρήσεις, όμως εδώ θα ήθελα να σημειώσω μία σημαντική παρατήρησή του.

Υπάρχει ένας συνδυασμός που συντελεί στην διατήρηση του συστήματος της παραδόσεως, αφού απομακρύνει τα απηρχηωμένα στοιχεία του παραδοσιακού πολιτισμού, διατηρώντας όμως την ουσία του και προσθέτοντας άλλα δημιουργικά. Έτσι η παράδοση παραμένει ζωντανή και βοηθά τον άνθρωπο να αντιμετωπίζη τα διάφορα προβλήματα. Γιατί ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήση χωρίς τον πολιτισμό του παρελθόντος ούτε όμως να περιορισθή στο παρελθόν και να μή προσλάβη και νέους τρόπους ζωής. Ο συνδυασμός αυτός συνίσταται από την «φυσιολογική νεοφιλία», όπως την ονομάζει ο Λόρεντς και την «καθυστερημένη υπακοή», όπως την χαρακτήρισε ο ψυχολόγος Άλεξ Μίτσερλιχ.

Δηλαδή κάθε νέος, καθώς αναπτύσσεται έχει μεγάλη ανάγκη να ζήση κάτι καινούριο και επιδιώκει να ξεκόψη από την παράδοση. Αυτό το γεγονός χαρακτηρίζεται ως «φυσιολογική νεοφιλία», αφού είναι φυσικό ο νέος άνθρωπος να επιθυμή κάτι νέο, κάτι καινούριο. «Κατά την περίοδο αυτή, κάθετι το παραδοσιακό φαίνεται ενοχλητικό, καθετί καινούργιο, ελκυστικό». Αυτό είναι σημαντικό για την ανάπτυξη και του ανθρώπου και του πολιτισμού, γιατί κάνει πιό εύκαμπτη την υπερβολικά άκαμπτη μεταβίβαση των πολιτιστικών κανόνων συμπεριφοράς. Καί χρησιμοποιεί το παράδειγμα του κάβουρα που πρέπει να απαλλαγή από το παλαιό κέλυφος για να μπορέση να μεγαλώση.

Όμως μετά από την περίοδο της «φυσιολογικής νεοφιλίας» έρχεται ως φυσική συνέπεια «η φάση ανάκτησης της αγάπης προς τις παραδοσιακές αξίες» που γίνεται με πολύ αργό ρυθμό. Αυτό φαίνεται από το ότι όταν φθάση κανείς στα εξήντα του χρόνια εκτιμά περισσότερο τις ιδέες του πατέρα του από όσο όταν ήταν στην ηλικία των δεκαοκτώ ετών. Καί αυτό χαρακτηρίζεται ως «καθυστερημένη υπακοή».

Η μετάβαση από την «φυσιολογική νεοφιλία» προς την «καθυστερημένη υπακοή» είναι ευεργετική για τον άνθρωπο, γιατί αν ο νέος παραμείνη στην παιδικότητά του, κολλημένος στις παραδόσεις της προηγούμενης γενιάς, γίνεται φανατικός και παράξενος, και εάν παραμείνη μόνον στην κατάσταση της νεοφιλίας, διακρίνεται για μιά μνησικακία έναντι των προσώπων του παρελθόντος, οπότε παραμένει ανώριμος.

Αυτό σημαίνει ότι η παραδοσιακή κοινωνία όταν διατηρεί τον πυρήνα της παραδόσεως του παρελθόντος και προσλαμβάνει νέους τρόπους έκφρασης και διοργάνωσης της κοινωνίας είναι ο κατάλληλος χώρος για την ανάπτυξη του ανθρώπου και κυρίως του νέου ανθρώπου. Επίσης η πορεία από την «φυσιολογική νεοφιλία» προς την «καθυστερημένη υπακοή» πρέπει να γίνεται με νηφαλιότητα τόσο από τούς νέους, όσο και από τούς γονείς. Πρέπει όλοι να αντιληφθούμε τον τρόπο και τον βαθμό της βιολογικής, ψυχολογικής και πνευματικής ωρίμανσης του ανθρώπου και να στεκόμαστε με σεβασμό.

Ν.Ι.

Ετικέτες: ΓΕΓΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΟ