Κύριο θέμα: Ο μήνας των Αγίων Πατέρων - Μιά Παράδοση, δύο Παιδείες

Ο μήνας Ιανουάριος μπορεί να χαρακτηρισθή μήνας των Πατέρων, καθ’ ότι κατά τον μήνα αυτόν εορτάζουν πολλοί μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας (Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος Νύσσης, Μέγας Αθανάσιος και Κύριλλος Αλεξανδρείας, Μάρκος Ευγενικός, Μάξιμος Ομολογητής, Γρηγόριος Θεολόγος, Ιωάννης Χρυσόστομος, Εφραίμ και Ισαάκ οι Σύροι) με κορύφωση την κοινή εορτή των Τριών Ιεραρχών.

Στά πρόσωπα των αγίων Πατέρων τιμώνται τα γράμματα και οι τέχνες, γενικότερα η παιδεία, και μάλιστα η ελληνοχριστιανική - ρωμαίϊκη παιδεία.

Υφίσταται διάκριση των δύο παιδειών, ανθρώπινη και θεία παιδεία, οι οποίες οδηγούν στις δύο γνώσεις και τις δύο σοφίες· την ψυχική και την πνευματική, την γνώση των κτιστών και την γνώση των ακτίστων. Διακρίνονται ως προς τον σκοπό, το πρότυπο, τις προϋποθέσεις του διδασκάλου, προϋποθέσεις μαθητού, την μέθοδο (συλλογισμός - αποκάλυψη), το αντικείμενο («φυσικοί» νόμοι - πνευματικοί νόμοι), το «μαθητικό» περιβάλλον (κοινωνία, κόσμος - Εκκλησία), ακόμη και ως προς αυτό το όργανο μάθησης (διάνοια - νούς). Η μία σοφία (ανθρώπινη) ερευνά τον κτιστό κόσμο, η άλλη σοφία (θεία) ελλάμπεται από την άκτιστη Χάρη· η μία υποτάσσει την φύση, η άλλη την μεταμορφώνει· η μία κομίζει δύναμη και πληροφόρηση, η άλλη λύτρωση και σωτηρία. Η μία μπορεί να ονομασθή επιστήμη, η άλλη θεολογία. Παρά την διάκριση, ή καλύτερα, εξαιτίας της διάκρισης, δεν υπάρχει αντίθεση μεταξύ τους, αλλά μπορούν να συνυπάρξουν στο ίδιο πρόσωπο.

Όταν γίνεται σύγχυση μεταξύ των δύο αυτών παιδειών, τότε καταλήγουμε στην φιλοσοφία (μεταφυσική) και την μαγεία. Σέ αντίδρασή τους καλλιεργήθηκε η άθεη παιδεία, που απορρίπτει κάθε άλλον κόσμο, ακόμη και άκτιστο.

Υφίσταται και μιά δεύτερη διάκριση παιδειών, που μπορεί καλύτερα να ονομασθή διάκριση Παραδόσεων: Η Παράδοση (Ελληνοχριστιανική), που διασώζει την διάκριση μεταξύ των δύο παιδειών, και οι Παραδόσεις που κάνουν σύγχυση μεταξύ των δύο παιδειών ή είναι αποτέλεσμα της αντίδρασης στην σύγχυση των δύο παιδειών.

Όταν, λοιπόν, λέμε ότι οι Πατέρες είναι προστάτες της παιδείας, εννοούμε ότι: α) είχαν αποκτήση την σοφία, ως «επιστήμη θείων τε και ανθρωπίνων πραγμάτων, και των τούτοις αιτιών» και την σοφία ως «εμπειρία των κατά τον βίον πραγμάτων» (Μ. Βασίλειος), και β) ήταν φορείς της Ρωμαΐικης - Ελληνοχριστιανικής Παραδόσεως, η οποία όχι μόνον κάνει σαφή διάκριση των δύο παιδειών αλλά και αυστηρή αξιολόγηση και ιεράρχησή τους. Έτσι, είναι δυνατή η συνύπαρξή τους ακόμη και στο ίδιο πρόσωπο, χωρίς αντινομίες.

Μόνο μέσα από την διδασκαλία των Πατέρων μπορεί και η ανθρώπινη παιδεία να αποκτήση την αξία της, ακριβώς γιατί διακρίνεται, αξιολογείται και ιεραρχείται, ενώ όταν ανυψώνεται αδιάκριτα σε θέση που δεν της ταιριάζει, τότε δείχνει την απαξία της. Μόνον μέσα σ’ αυτήν την πατερική παράδοση η θεολογία μπορεί να ονομασθή και επιστήμη, η δέ επιστήμη δεν έρχεται σε αντίθεση με την θεολογία, αλλά μπορεί να ερευνήση και να επαληθεύση, όχι τις άκτιστες ενέργειες του Θεού, αλλά τα κτιστά αποτελέσματά τους στην κοινωνία και την κτίση, ενώ η θεολογία καθορίζει αβίαστα την δεοντολογία της επιστήμης.

Μέ αυτές τις προϋποθέσεις συνυπάρχουν ιστορία και δόγμα, πολιτική και ησυχασμός, τέχνη και προσευχή, εν τέλει επιστήμη και θεολογία.

Σ’ αυτήν την προοπτική κινούνται και οι ομιλίες του Σεβασμιωτάτου, ο οποίος το τελευταίο διάστημα ομίλησε και συζήτησε με τούς μαθητές Λυκείου, τούς Φοιτητές και Αποφοίτους και τούς Εκπαιδευτικούς της Μητροπόλεώς μας σε τρείς διαφορετικές συνάξεις.

Μέ τούς μαθητές του Λυκείου

Μιά πολύ ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία των μαθητών του 2ου Λυκείου Ναυπάκτου τείνει να γίνη θεσμός με την πραγματοποίηση για τρίτη συνεχή χρονιά του διαλόγου του Σεβ. Μητροπολίτου μας κ. Ιεροθέου με τα παιδιά του Λυκείου, στην Παπαχαραλάμπειο Αίθουσα της πόλης μας.

Ο Σεβασμιώτατος ύστερα από πρόσκληση του 15μελούς του 2ου Λυκείου ανέπτυξε το θέμα της τρομοκρατίας θίγοντας καίριες πτυχές του θέματος. Στήν συζήτηση που ακολούθησε ρωτήθηκε και για άλλα κρίσιμα θέματα όπως: Πώς αντιμετωπίζει ο Χριστιανισμός την βιοηθική; Καί απαντώντας αναφέρθηκε στο τί είναι βιοηθική και την αναγκαιότητά της, λόγω της σύνδεσης της ιατρικής με την τεχνολογία. Δεχόμαστε την βιοηθική, και την έρευνα της επιστήμης αρκεί να διασώζη το πρόσωπο και την ελευθερία του προσώπου, κυρίως δέ, να βοηθά τον άνθρωπο να αποκτά νόημα ζωής και να ανταποκρίνεται στον σκοπό της υπαρξής του.

Ρωτήθηκε για το ποιά είναι η άποψη της Εκκλησίας για την Ενωμένη Ευρώπη, και αν φοβάται την επικοινωνία μεταξύ των κρατών. Ο Σεβασμιώτατος ανέπτυξε το τί είναι Εν. Ευρώπη, καθώς και ποιά είναι τα μοντέλα της ενοποίησής της. Τόνισε πως η Ρωμηοσύνη έχει πολύ δυνατή και μεγάλη παράδοση που μπορεί να ζήση παντού και να μεγαλουργήση, αρκεί εμείς να γνωρίζουμε την παραδοσή της.

Ένα άλλο θέμα που τέθηκε ήταν το πώς αντιμετωπίζει η Εκκλησία τον καταναλωτισμό. Απαντώντας ο Σεβασμιώτατος είπε πως η διάθεση του ανθρώπου για κατανάλωση δείχνει την εσωτερική πείνα, το υπαρξιακό κενό και την αδυναμία ικανοποίησης της όλης ύπαρξης του ανθρώπου. Επεσήμανε πως ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η εν Χριστώ άσκηση της ψυχής και του σώματος.

Ρωτήθηκε ακόμη για την άποψη της Εκκλησίας για την μαγεία, με αφορμή την ταινία του Χάρυ Πότερ. Ο Σεβασμιώτατος ανέπτυξε το θέμα της μαγείας (μαύρης-λευκής), και προχώρησε στην μαγεία που εξασκείται από θρησκείες, και πώς είναι δυνατόν κανείς να θρησκειοποιήση τον Χριστιανισμό. Στήν ουσία μαγεία είναι η υποταγή του προσώπου σε απρόσωπες δυνάμεις, όπως επίσης η υποταγή του ανθρώπου στα ένστικτα, όταν καταργείται η αγάπη και η ελευθερία.

Φοιτητική Βασιλόπιττα

Στίς 2 Ιανουαρίου έ.ε., στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως, πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη συνάντηση φοιτητών, φοιτητριών και αποφοίτων, με τον Σεβ. Ποιμενάρχη μας.

Η συνάντηση περιελάμβανε κοπή της πρωτοχρονιάτικης Βασιλόπιττας –η οποία περιείχε 2 νομίσματα, και οι τυχεροί, εκτός από το αργυρόχρυσο νόμισμα, ελάμβαναν επίσης από 60 ευρώ– ομιλία του Σεβασμιωτάτου και συζήτηση, κλήρωση ονομάτων τεσσάρων φοιτητών, οι οποίοι έλαβαν οικονομικό βοήθημα 150 ευρώ για τις σπουδές τους από το Ταμείο Ευποιΐας του Σεβ. Μητροπολίτου, και τέλος δεξίωση προσφορά των Συνδέσμων Αγάπης.

Τό κυριότερο μέρος, βέβαια, ήταν η ομιλία του Σεβασμιωτάτου, η οποία είχε ως θέμα: «Οι σύγχρονες μαγικές αντιλήψεις». Αφορμή για την ομιλία δόθηκε από την «μαζική» ανταπόκριση των νέων σε βιβλία και ταινίες με θέμα την μαγεία καθώς και από τις ερωτήσεις που δέχεται ο Σεβασμιώτατος στην επικοινωνία του με νέους και μαθητές Λυκείου. Κατά την ανάπτυξη του θέματος έκανε μιά ιστορική αναδρομή στην εμφάνιση της μαγείας, έδωσε τον ορισμό της, διέκρινε τις διάφορες μορφές της, ανέφερε σύγχρονα παραδείγματα νέων ανθρώπων που επηρεάσθηκαν, αλλά τελικά αποδεσμεύθηκαν με την βοήθεια αγίων από αυτή, και τέλος ερμήνευσε σύγχρονες θρησκευτικές αντιλήψεις, οι οποίες κινούνται σε μιά μαγική προοπτική, αφού προσπαθούν να καταργήσουν το πρόσωπο και να το υποτάξουν σε απρόσωπες δυνάμεις και στα ένστικτα.

Η πρωτοβουλία των μαθητών του Λυκείου, καθώς και η κατ’ έτος μεγαλύτερη συμμετοχή των φοιτητών-αποφοίτων δίδουν καλές ελπίδες για την ανοικτή σχέση τους με την Τοπική Εκκλησία.

Ομιλία στούς Εκπαιδευτικούς

Τήν Τετάρτη 30 Ιανουαρίου, με την ευκαιρία της Εορτής των Τριών Ιεραρχών, στο Πνευματικό Κέντρο της Μητροπόλεως, πραγματοποιήθηκε η συνάντηση του Σεβασμιωτάτου με τούς Εκπαιδευτικούς Λειτουργούς της Επαρχίας.

Τό θέμα της φετινής ομιλίας ήταν: «Η Παγκοσμιοποίηση, η Τρομοκρατία και ο Φονταμενταλισμός κατά το πνεύμα της διδασκαλίας και του έργου των Τριών Ιεραρχών».

Κατ’ αρχάς ο Σεβασμιώτατος καθόρισε με ευρύτητα τούς τρείς όρους του θέματός του και εν συνεχεία παρουσίασε την «απάντηση» των τριών Ιεραρχών, αφού και στην εποχή τους υπήρχε το «πνεύμα» των τριών αυτών ρευμάτων. Έτσι, «σε αντίθεση με την Παγκοσμιοποίηση οι Τρείς Ιεράρχες καλλιέργησαν και ανέπτυξαν την Παγκοσμιότητα. Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Παγκοσμιοποίησης και Παγκοσμιότητας. Η Παγκοσμιοποίηση είναι επιβολή ενός τρόπου ζωής και ενός πολιτισμού επάνω σε άλλους πολιτισμούς, υπάρχει δηλαδή μιά επιθετική διάθεση, ενώ η Παγκοσμιότητα διακρίνεται για την οικουμενικότητα, την υπέρβαση των εθνικιστικών Κρατών και των διακρίσεων μεταξύ των λαών». Σ’ αυτήν την υπέρβαση βοήθησε το οικουμενικό πνεύμα τόσο του Χριστιανισμού όσο και του Ελληνισμού.

«Σέ αντίθεση με την τρομοκρατία ανέπτυξαν την αγάπη και την φιλανθρωπία... εργάζονταν αντιρρατσιστικά, με πνεύμα αγάπης, ειρήνης και δικαιοσύνης. Καί έφθαναν στο σημείο να έρθουν σε διάσταση με τούς άρχοντες για να στηρίξουν το λαό».

«Σέ αντίθεση με τον Φονταμενταλισμό παρουσιάζουν την Εκκλησία όχι ως Θρησκεία που ικανοποιεί τα θρησκευτικά συναισθήματα, αλλά ως Εκκλησία, ζωντανό Σώμα του Χριστού», όπου θεραπεύεται ο άνθρωπος και «όταν θεραπεύεται ο εσωτερικός κόσμος του ανθρώπου, τότε δεν ευνοείται κανένας φονταμενταλισμός και καμιά τάση επιθετικότητος».

Ο Σεβασμιώτατος κατέληξε λέγοντας ότι «με την θεία Λειτουργία και το θεολογικό «πνεύμα» των Τριών Ιεραρχών μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την Παγκοσμιοποίηση, την Τρομοκρατία και τον Φονταμενταλισμό. Μπορούμε να εξασκήσουμε μιά αληθινή Οικουμενικότητα και να αποτελέσουμε έναν παράγοντα δημιουργίας. Ως σύγχρονο νεοελληνικό Κράτος δεν έχουμε τίποτε να προσφέρουμε στο σύγχρονο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο γίγνεσθαι. Τό μόνο που έχουμε να προσφέρουμε και να μεγαλουργήσουμε είναι το «πνεύμα», η διδασκαλία και η θεία Λειτουργία των Τριών Ιεραρχών, των οποίων να έχουμε τις ευχές και τις πρεσβείες τους».

Ετικέτες: Κύριο Θέμα

  • Προβολές: 1100

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance