Γιάννη Βαρδακουλά: Ἀπὸ τὸν παλαιότερο Ἔπαχτο (Η΄)

ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ

του Γιάννη Βαρδακουλά

Εδώ τελειώνει η περιήγησή μας στον “παλαιότερο Έπαχτο” με τον κ. Γιάννη Βαρδακουλά, τον οποίο ευχαριστούμε θερμώς για το τόσο ενδιαφέρον ταξείδι του στον χρόνο της νιότης του, στον τόπο του Επάχτου.

Γιάννη Βαρδακουλά: Ἀπὸ τὸν παλαιότερο Ἔπαχτο (Η΄)Θυμάμαι ακόμη την προεκλογική περίοδο, που στην πόλη άρχιζε μιά ασυνήθιστη κίνηση με τούς πολιτευόμενους και τούς παρατρεχάμενους. Από αρκετές ημέρες πρίν άρχιζε η τοιχοκόλληση των φωτογραφιών των υποψηφίων του Νομού και οι προεκλογικές συγκεντρώσεις με τούς καθιερωμένους λόγους. Τό κάθε κόμμα σχημάτιζε τή δική του “κολόνα”, που περνούσε μέσα στην πόλη για να εντυπωσιάση τούς ψηφοφόρους με την πυκνότητα και το δυναμισμό της, ενώ στα καφενεία και στις ταβέρνες έπαιρναν τα στοιχήματα υπέρ των υποψηφίων.......Ανήμερα κατέφθαναν από τα γύρω χωριά οι ψηφοφόροι συνταγμένοι, με τή σημαία επικεφαλής και μετά την ψηφοφορία “κόνευαν” στα σπίτια των υποψηφίων, όπου και προσέφεραν το σχετικό γεύμα.....

Δέν υστερούσε ακόμη η πόλη μας στις γιορταστικές εκδηλώσεις των Απόκρεω και της Καθαράς Δευτέρας, κατά τις οποίες χαιρόταν κανείς την αγάπη μεταξύ των συμπολιτών με την από κοινού συνεστίαση της γειτονιάς με τραγούδια και χορούς, ενώ το επαχτίτικο πνεύμα έκανε την παρουσία του με τις συντροφιές των “μασκαράδων”, που κάθε μιά συναγωνιζόταν την άλλη σε πρωτοτυπία και πνεύμα. Έχει μείνει άσβεστη στή μνήμη των παλαιότερων η παρουσίαση της συνεδρίασης της “Κοινωνίας των Εθνών” για τον εμπαιγμό και την εγκατάλειψη των μικρών λαών που κατά τούς “πολιτικούς” της παρουσίασης, οδηγούνταν στή σφαγή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Έχουν επιβιώσει στή μνήμη των παλαιότερων Επαχτιτών τα τραγούδια της συντροφιάς της “Κοινωνίας των Εθνών”, που συνεδρίαζε πάνω σ’ ένα κάρο με την επωδό:

Η Κοινωνία των Εθνών συνεδριάζει εν κάρω

χρόνια πολλά σου Χαϊλέ και μή φοβάσαι χάρο.

Ενόσω είμαστε εμείς πόλεμος δέ θα γίνη

και μήν ακούτε τα σαχλά λόγια του Μουσολίνι.

Μά να ! του Μουσολίνι μάς χτυπάνε τα κανόνια

που θέλουν τούς Αβησσυνούς να φάν σά μακαρόνια.

Έτσι ήταν δομημένη και ιεραρχημένη η ζωή στην πόλη μας κατά τα χρόνια του Μεσοπολέμου, η εσωτερική δηλαδή διάρθρωσή της, η συγκρότησή της σε κοινωνικές ομάδες, η σχέση μεταξύ τους και προς το σύνολο της τοπικής κοινωνίας μας, η εσωτερική σύνδεσή της και η άλλοτε λανθάνουσα και η άλλοτε φαινομενικά έκδηλη ιεραρχία στο εσωτερικό της' όλη αυτή η σχηματισμένη διαπλοκή συνέθετε την κοινωνική διαβάθμιση με βάση παραμέτρους την οικονομική και πνευματική κατάσταση, που θα προσδιόριζε μιά καθορισμένη κοινωνική θέση. Η ιεράρχηση ήταν καρπός θεληματικής αναγνώρισης, που δεν επιβαλλόταν εξουσιαστικά, αλλά ήταν απόρροια σεβασμού.

Οι διανθρώπινες σχέσεις είχαν δημοκρατική θεμελίωση, καθώς πλούσιοι και φτωχοί, κατέχοντες και εργάτες συνδέονταν με φιλικό δεσμό, που δεν απέκλειε κανέναν στην αναστροφή' αυτή η σχέση της εξάρτησης ήταν πολύ περιορισμένη, ώστε να αποκλείη το σχήμα της κυριαρχίας και της υποταγής.

Τό κοινοτικό πνεύμα διαπότιζε τις διανθρώπινες σχέσεις, καθώς υπήρχε κλίμα συνεργασίας και αλληλεγγύης, που η ανάγκη της προέκυπτε από τον υψηλό βαθμό αλληλεξάρτησης των ανθρώπων' και ήταν αυτό στοιχείο υψηλού πολιτιστικού επιπέδου, που έπαιρνε σάρκα και οστά ιδιαίτερα στην αντιμετώπιση του κινδύνου, όπως και στή χαρά και στή λύπη. Η πόλη μας είχε ψυχή ανθρωπιάς και αδελφοσύνης.

Εδώ πρέπει να σταματήσω, γιατί στο ποίημά του “Οι χωριανοί” ο Γ. Αθάνας, που βίωσε σ’ αυτό το κλίμα, έχει δώσει με την ποιητική του γραφίδα ανεπανάληπτη την εικόνα της επαχτίτικης κοινοτικής συμβίωσης:

Όλοι μαςγνωριζόμαστε από μικρά παιδιά,

με το μικρό του τόνομα ένας τον άλλον κράζει.

Στά μυστικά μας δεν μπορεί να βάλουμε κλειδιά,

ξέρει καθένας στ’ αλλουνού τα μάτια να διαβάζει.

Σάν όπως τα τρεχούμενα μοιράζουμε νερά

και τα σπαρτά ποτίζομε καθείς με την αράδα,

έτσι τις μοιραζόμαστε και θλίψη και χαρά.

Γιά βρέχει σ’ όλο το χωριό για σ’ όλο είναι λιακάδα.

Χώρια απ’ τις έγνοιες της ζωής, τούς χάρους τούς πικρούς,

μέσ’ τις καρδιές μας έχουμε παντοτεινόν Απρίλη,

κι’ όσες τσουκνίδες βγαίνουνε μονάχες στούς αγρούς,

εκεί ξεμοναχιάζονται πνιχτές στο χαμομήλι.

Στό συμβολικό χαμομήλι της ζεστής καρδιάς και της αλληλεγγύης, που πνίγοντας τις τσουκνίδες της φιλαυτίας, φέρνει υπό την επίδραση του άγραφου κώδικα ηθικής συμπεριφοράς στην κοινοτική συμβίωση, πιό κοντά τον άνθρωπον στον συνάνθρωπό του, παραστάτη και σύντροφο, όπως είχα σημειώσει σε εισήγησή μου μιλώντας για τούς Α/φούς Νόβα, στο Β` Συμπόσιο Ναυπακτιακής Λογοτεχνίας, πρίν μερικά χρόνια.

Καθώς σήμερα γυρίζω σ’ εκείνη την ευλογημένη εποχή, από την πίεση της καθημερινότητας, του ατομισμού και της εμπορευματοποίησης όλων σ’ ένα ανάδελφο κλίμα, δεν είχα δίκιο, όταν πιό πάνω έγραψα και τώρα επαναλαμβάνω με πικρό στόμα: “πού έχει πάει εκείνη η ανθρωπιά”, στο κλίμα της οποίας γεννηθήκαμε και ανδρωθήκαμε εκείνα τα ευλογημένα χρόνια;

  • Προβολές: 1107

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance