Παναγιώτη Αλ. Μελικίδη: Εκλογές Μητροπολιτών

του Παναγιώτη Αλ. Μελικίδη

Διαβάσαμε πρόσφατα στον ημερήσιο τύπο ότι τον Οκτώβριο θα συνέλθη η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας (Ι.Σ.Ι.) προκειμένου να εκλέξη τέσσερεις Αρχιερείς που θα πληρώσουν αντίστοιχες χηρεύουσες Μητροπόλεις. Έτσι στο σημείωμα αυτό θα δούμε, συνοπτικά, την διαδικασία που ακολουθείται, όταν μία Μητρόπολη για διάφορους λόγους έχη χηρεύσει..

Αποκλειστικά αρμόδια για την εκλογή Μητροπολιτών είναι η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας (ΙΣΙ). Όταν χηρεύση μιά Μητρόπολη, ο Πρόεδρος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (ΔΙΣ), που είναι ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών, διορίζει τοποτηρητή από τούς όμορους Μητροπολίτες και είναι ο αρχαιότερος τή τάξει. Οι εξουσίες του τοποτηρητή στην διοίκηση της επαρχίας είναι περιορισμένες. Διεξάγει μόνο την τρέχουσα υπηρεσία χωρίς να έχη το δικαίωμα να επιφέρη μεταβολές στις Ενορίες, στις Μονές κτλ., παρά μόνο σε επείγουσες περιπτώσεις και μετά από άδεια της ΔΙΣ. Η πλήρωση του θρόνου πρέπει να γίνη μέσα σε έξι μήνες από την ημέρα της χηρείας. Άν στο διάστημα αυτό που ορίζει η προθεσμία δεν συμπίπτει τακτική Σύνοδος, η Ι.Σ.Ι. υποχρεώνεται σε έκτακτη σύγκληση. Η πλήρωση της χηρεύουσας Μητρόπολης μπορεί να γίνη με δύο τρόπους: είτε με μετάθεση (“κατάσταση” κατά την εκκλησιαστική ορολογία) εν ενεργεία Μητροπολίτη από άλλη Μητρόπολη της Εκκλησίας της Ελλάδος, είτε με εκλογή Κληρικού, το όνομα του οποίου βρίσκεται στον “κατάλογο εκλογίμων προς Αρχιερατεία”. Σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ.3 του Καταστατικού Χάρτη (ΚΧ), για να πραγματοποιηθή μιά μετάθεση επιβάλλεται να γίνουν δύο ψηφοφορίες: Η πρώτη αφορά το θέμα αν η πλήρωση του θρόνου θα γίνη τελικά με την χρήση του μεταθετού και η δεύτερη αφορά το πρόσωπο του μετατιθεμένου. Γιά να ληφθή απόφαση απαιτείται η ψήφος των 2/3 από τούς παρόντες. Επανάληψη της δεύτερης ψηφοφορίας απαγορεύεται.

Άν δεν τεθή θέμα μεταθετού ή αν η όλη προσπάθεια αποτύχη, η πλήρωση γίνεται με εκλογή. Εκλόγιμοι, εκτός από τούς άγαμους κληρικούς που περιλαμβάνονται στον ειδικό κατάλογο, είναι σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 2 του ΚΧ. οι “καθ’ οιονδήποτε τρόπον σχολάζοντες” Μητροπολίτες της Εκκλησίας της Ελλάδος (εδώ σύμφωνα με την ερμηνεία του καθηγητή του εκκλησιαστικού δικαίου, Σπύρου Τρωϊάνου, θα πρέπη να εξαιρούνται όσοι από τούς “σχολάζοντες” είναι έκπτωτοι, καθώς και όσοι έχουν απαλλαγή από τα καθήκοντά τους ή παραιτήθηκαν για λόγους υγείας ή ηλικίας), οι Βοηθοί Επίσκοποι και οι Τιτουλάριοι Μητροπολίτες και Επίσκοποι.

Στό σημείο αυτό να διευκρινίσουμε ότι οι Τιτλουλάριοι ταυτίζονται εννοιολογικά με τούς βοηθούς Επισκόπους, που είναι παλαιός θεσμός. Τά πρόσωπα αυτά δεν έχουν καμιά διοικητική εξουσία, έχουν τον τίτλο μιάς “πάλαι ποτέ διαλαμψάσης” Επισκοπής ή Μητρόπολης και κατέχουν επιτελικές θέσεις στην Αρχιεπισκοπή ή σε Μητροπόλεις, όπου για διάφορους λόγους ο Προϊστάμενος Αρχιερέας δεν είναι σε θέση να ασκήση μόνος του τα ποιμαντορικά και διοικητικά του καθήκοντα. Νά αναφέρουμε επίσης ότι Μητροπολίτες που αποχώρησαν από την ενεργό υπηρεσία, σύμφωνα με το άρθρο 58 του Κ.Χ., μπορούν να φέρουν τον τίτλο μιάς “πάλαι ποτέ διαλαμψάσης” Επισκοπής ή Μητρόπολης, αν βέβαια και οι ίδιοι συναινούν.

Η εκλογή των Μητροπολιτών διεξάγεται με μυστική ψηφοφορία σε δύο φάσεις. Στήν πρώτη κάθε εκλογέας γράφει στο ψηφοδέλτιό του τα ονόματα τριών εκλογίμων. Από τούς τρείς πρώτους που αναδεικνύει η ψηφοφορία σχηματίζεται ένα τριπρόσωπο δελτίο από το οποίο, στή δεύτερη φάση, εκλέγεται ο ένας με σχετική πλειοψηφία. Σέ περίπτωση ισοψηφίας προβλέπει το άρθρο 25 παρ. 3 του Κ.Χ. “Εν περιπτώσει ισοψηφίας είτε μεταξύ των Μητροπολιτών, είτε μεταξύ Επισκόπων, προτιμάται ο έχων τα πρεσβεία Αρχιερωσύνης, μεταξύ Πρεσβυτέρων ή Διακόνων προτιμάται ο κατά βαθμόν ανώτερος, μεταξύ δέ Πρεσβυτέρων ο έχων τα πρεσβεία της ιερωσύνης”.

Αμέσως μετά την ψηφοφορία και την ανάδειξη του εκλεκτού τελούνται το Μικρό και το Μεγάλο Μήνυμα. Στίς τελετές αυτές ανακοινώνεται (στο πρώτο από τον Πρόεδρο της Συνόδου και στο δεύτερο από όλη τή Σύνοδο) το αποτέλεσμα της εκλογής στον εκλεγέντα, που δηλώνει αν το αποδέχεται ή όχι. Στή συνέχεια διαβιβάζεται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων το πρακτικό εκλογής, γνωστοποιείται η τέλεση του Μηνύματος και της χειροτονίας, αν ο εκλεγμένος δεν είχε τον βαθμό της Αρχιερωσύνης. Ο Υπουργός αφού ασκήσει έλεγχο νομιμότητας υποχρεώνεται να προκαλέση έκδοση Προεδρικού Διατάγματος “περί αναγνωρίσεως και καταστάσεως του εκλεγέντος” μέσα σε δέκα ημέρες. Μετά τή δημοσίευση του Διατάγματος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο νέος Μητροπολίτης με την παρουσία του Αρχιεπισκόπου δίνει μπροστά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας τή “διαβεβαίωση”, που ορίζουν τα άρθρα 16 παρ. 1 και 26 παρ. 2 του Κ.Χ. Μετά την τελετή γίνεται η ενθρόνιση σύμφωνα με την εκκλησιαστική τάξη.

  • Προβολές: 1184

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance