Παναγιώτη Μελικίδη: Ἡ Ἱστορία τοῦ Κυπριακοῦ

του Παναγιώτη Μελικίδη, Θεολόγου

Αυτές τις ημέρες λόγω του σχεδίου Ανάν ήρθε και πάλι στο προσκήνιο το Κυπριακό Ζήτημα. Η Πολιτεία ζήτησε να εκφράση η Εκκλησία την άποψή της επί του σχεδίου. Επίσης, Έλληνες Ιεράρχες, ο Αιγιαλείας Αμβρόσιος και ο Ναυπάκτου Ιερόθεος, επισκέφθηκαν την μαρτυρική Μεγαλόνησο. Εξ αιτίας των πρόσφατων εξελίξεων θα περιγράψουμε εν ολίγοις τούς σημαντικότερους σταθμούς της εκκλησιαστικής ιστορίας της Κύπρου.

Κατά την περίοδο του Αυτοκράτορα Αυγούστου εισήχθη ο Χριστιανισμός στην Κύπρο με πρωτεργάτες τούς Αποστόλους Παύλο και Βαρνάβα. Η ύπαρξη πολλών Επισκόπων, ήδη από τούς πρώτους αιώνες της διάδοσης του Χριστιανισμού, μαρτυρεί την απήχηση του ευαγγελικού κηρύγματος στην περιοχή αυτή. Τήν ύπαρξη ισχυρού χριστιανικού στοιχείου φανερώνει επίσης και το γεγονός ότι από τον 5ο αιώνα τέθηκε ζήτημα Αυτοκεφάλου Εκκλησίας, που χορηγήθηκε τελικά το 431 από την Σύνοδο της Εφέσου.

Οι επιδρομές των Αράβων στο νησί ανάγκασαν τον Αυτοκράτορα Ιουστινιανό Β` (685-695) να μεταφέρη μεγάλο μέρος του πληθυσμού στα περίχωρα της Κυζίκου. Εκεί δημιουργήθηκε από τούς μετοίκους μιά καινούρια πόλη, η Νέα Ιουστινιανή. Τό 698 αρκετοί από αυτούς επέστρεψαν στην Κύπρο. Μετά την παλιννόστηση ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης διατήρησε (και ακόμη διατηρεί ο εκάστοτε Αρχιεπίσκοπος Κύπρου) τή φήμη του Αρχιεπισκόπου Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου. Τόν 12ο αιώνα η δημιουργία σημαντικών μοναστικών κέντρων (Μονή Κύκκου, Μονή Μαχαιρά, Μονή Νεοφύτου του Εγκλείστου κ.ά.) αποδεικνύει την άνθηση που γνώρισε ο Χριστιανισμός. Όμως τον αιώνα αυτό ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος θα κηρύξη τον πόλεμο στον Ισαάκιο Κομνηνό και θα καταλάβη το νησί. Εν συνεχεία θα πουλήση την Κύπρο έναντι 100.000 βυζαντινών χρυσών νομισμάτων στον Λουζινιάν. Η υποδούλωση στούς Φράγκους είναι πλέον γεγονός. Στήν διάρκεια της φραγκικής κατοχής με βούλλα του Πάπα Ιννοκέντιου Γ` η περιοχή διαιρέθηκε σε τέσσερεις Επισκοπές, που τις κατέλαβαν φυσικά Λατίνοι “επίσκοποι”. Η Ορθόδοξη διοίκηση θα αποκατασταθή το 1572, στην περίοδο δηλαδή της τουρκοκρατίας με την εκλογή του Αρχιεπισκόπου Τιμοθέου. Όταν επαναστάτησαν οι Έλληνες της νήσου το 1821, η τοπική Εκκλησία συμμετείχε ενεργά στον Αγώνα για την ελευθερία και πλήρωσε το δικό της τίμημα. Αναφέρουμε ενδεικτικά την σύλληψη του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και Άλλων Ιεραρχών, που έγινε ύστερα από διανομή επαναστατικών προκηρύξεων και τον απαγχονισμό τους στις 9 Ιουλίου 1821.

Τό 1878 η Υψηλή Πύλη χορηγεί την Κύπρο στούς Άγγλους για ορισμένο χρονικό διάστημα με αντάλλαγμα την προώθηση σημαντικών γεωστρατηγικών συμφερόντων. Όταν έφτασε στην Κύπρο ο Άγγλος διοικητής σέρ Γκέρνετ Ουόσλεϋ, τον προσφώνησε ο Επίσκοπος Κιτίου Κυπριανός. Στόν λόγο του τόνισε την πεποίθησή του ότι η βρετανική παρουσία αποτελεί μεταβατικό στάδιο, που θα οδηγήση τελικά στην ένωση της Μεγαλονήσου με την Ελλάδα.. Τό 1914, όταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία κήρυξε τον πόλεμο στην Αγγλία, οι Βρετανοί μετασχημάτισαν το καθεστώς που διαμορφώθηκε το 1878 και ανακήρυξαν τή νήσο αναπόσπαστο τμήμα της Αυτοκρατορίας των Βρετανών. Οι Ελληνοκύπριοι αντιστέκονται στούς νέους δυνάστες. Γίνονται προσπάθειες, ώστε η Κύπρος να ενωθή με την Ελλάδα. Αποκορύφωμα αποτελεί το κίνημα του Οκτωβρίου στα 1931, όπου συμπαραστάθηκαν ενεργά και οι Ιεράρχες της τοπικής Εκκλησίας. Τό αποτέλεσμα ήταν να περιοριστούν οι ελευθερίες της Εκκλησίας και να εξοριστούν οι Μητροπολίτες Κιτίου Νικόδημος, Κυρηνείας Μακάριος μαζί με μιά ομάδα προκρίτων.

Μετά τον Β` Παγκόσμιο Πόλεμο και συγκεκριμένα το 1950, διενεργείται δημοψήφισμα όπου το 96% του πληθυσμού ζητάει την Ένωση. Τό γεγονός ότι το δίκαιο αίτημα των Κυπρίων για Ένωση αγνοείται συστηματικά, οδήγησε στην έναρξη ένοπλης δράσης (1 Απριλίου 1955) με την δημιουργία της ΕΟΚΑ. Η αγγλική κυβέρνηση απαντάει με βίαια μέτρα. Εξ αιτίας της αντίστασης που προέβαλλε το ελληνικό στοιχείο, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και άλλοι κληρικοί, όπως και πολιτικοί που θεωρήθηκαν συνυπεύθυνοι, εξορίζονται στις Σεϋχέλλες. Μετά από πολλές κρίσιμες φάσεις που πέρασε το Κυπριακό, φτάνουμε στην υπογραφή της συμφωνίας της Ζυρίχης (1959), όπου τέθηκαν οι βάσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας. Τόν Ιούλιο του 1960 εξελέγησαν τα μέλη της Κυπριακής Βουλής των Αντιπροσώπων. Τόν Δεκαπανταύγουστο τερματίζεται η βρετανική κυριαρχία επίσημα και την επόμενη μέρα ορκίστηκε πρώτος Πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος. Από εκεί και πέρα τα γεγονότα που οδήγησαν στην τουρκική εισβολή και στην διχοτόμηση της Κύπρου το 1974 είναι λίγο πολύ γνωστά.

  • Προβολές: 866

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance