Κύριο ἄρθρο: Στο Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Τον μήνα Ιανουάριο μια πολυμελής αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Ελλάδος, που αποτελείτο από Επισκόπους, Κληρικούς και λαϊκούς, της οποίας είχα την τιμή να είμαι μέλος, επισκεφθήκαμε τις Βρυξέλλες, που είναι τον κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να ενημερωθούμε πάνω στα όσα διαδραματίζονται σήμερα στον Ευρωπαϊκό χώρο, ώστε στην συνέχεια να καθορίζουμε και την δική μας στάση απέναντι σε αυτά. Γιατί είναι αλήθεια ότι δεν μπορεί κανείς να παρεμβαίνη στα τεκταινόμενα, αν δεν γνωρίζη τις πραγματικές συνθήκες των γεγονότων και φαινομένων αυτών.

Στην συνέχεια με μεγάλη συντομία θα καταγράψω τις σκέψεις μου γύρω από τα όσα είδα στις Βρυξέλλες και μάλιστα θα τις καταγράψω σε δύο σημεία. Πρώτα, τί ακριβώς έγινε κατά την διάρκεια αυτού του ταξειδιού και δεύτερο, ποιές είναι οι προσωπικές απόψεις που σχημάτισα από όσα είδα και άκουσα.

1. Ξεναγήσεις και συναντήσεις

Κατά το τετραήμερο της παρουσίας μας στις Βρυξέλλες είχαμε την δυνατότητα να συναντήσουμε πολλούς ανθρώπους που κατέχουν υπεύθυνες θέσεις στην Ευρώπη και μάλιστα στα κέντρα λήψης των αποφάσεων.

Κατ’ αρχάς πρέπει να λεχθή ότι η πρόσκληση έγινε από τον Ευρωβουλευτή κ. Εμμανουήλ Μπακόπουλο, ο οποίος έδειξε μεγάλη προθυμία, ευγένεια και διοργάνωσε την όλη επίσκεψή μας με πολλή υπευθυνότητα και αγάπη προς την Εκκλησία. Κάθε Ευρωβουλευτής έχει την δυνατότητα να προσκαλέση, ως φιλοξενούμενους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μερικά πρόσωπα και με αυτήν την προοπτική τον τελευταίο καιρό διάφορες αποστολές της Εκκλησίας πήγαν στις Βρυξέλλες. Έχει διαπιστωθή από υπεύθυνα πρόσωπα, ότι αυτή η αποστολή ήταν η αρτιότερη. Ο κ. Μπακόπουλος μαζί με τον Ευρωβουλευτή κ. Κουλουριάνο συνετέλεσαν ώστε να αποκτήσουμε μεγάλη ενημέρωση πάνω στον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στις Βρυξέλλες συναντήσαμε τον Μητροπολίτη Βελγίου κ. Παντελεήμονα, ο οποίος, ως γνωστόν, υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, τον Μητροπολίτη Γαλλίας κ. Εμμανουήλ, που ως Επίσκοπος Ρηγίου ήταν και θα εξακολουθή να είναι εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στις Βρυξέλλες, τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Αχαΐας κ. Αθανάσιο, που είναι υπεύθυνος της Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος στις Βρυξέλλες, τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, άήι άήί, τον εκπρόσωπο του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (Κ.Ε.Κ.), τον υπεύθυνο της , ήτοι των Καθολικών Επισκόπων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, τον Dr. Mickle Veniger πολιτικό Σύμβουλο του Προέδρου της Επιτροπής κ. Romano Prodi, που αχολείται με τις Θρησκευτικές Κοινότητες της Ευρώπης, τον κ. Γεράσιμο Ζορμπά, Σύμβουλο της Επιτρόπου της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και πολλούς άλλους ανθρώπους.

Είχαμε την δυνατότητα να ξεναγηθούμε στους χώρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς επίσης να ξεναγηθούμε στην Πόλη των Βρυξελλών και να έχουμε μια οπτική εμπειρία των τόπων που συνεδριάζουν τα διάφορα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ένας τεράστιος χώρος, και μάλιστα λέγεται ότι είναι το μεγαλύτερο κτίριο της Ευρώπης.

Ο συνδυασμός των χώρων με το έργο που επιτελείται εκεί, με την πόλη των Βρυξελλών, με τα παλιά και μεγαλοπρεπή κτίρια, συντελούν στο να εντυπωσιάζεται κάθε επισκέπτης. Η πόλη των Βρυξελλών, ως πρωτεύουσα του Βελγίου που βρίσκεται στο ενδιάμεσο μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας, πιθανόν και η πλησιεστέρα στο Άαχεν, πρωτεύουσα του Καρλομάγνου, “πατέρα” της Ευρώπης, επελέγη για να είναι η Πρωτεύουσα της Ευρώπης, το κέντρο στο οποίο στεγάζονται όλες οι βασικές λειτουργίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2. Βασικές παρατηρήσεις από την επίσκεψη στα Ευρωπαϊκά Όργανα

Όταν κανείς επισκέπτεται έναν χώρο, τότε ανάλογα με τα ενδιαφέροντά του τα διανοητικά, τα ψυχολογικά και τα πνευματικά καταλήγει σε ανάλογες εκτιμήσεις. Είναι σίγουρο ότι ο κάθε άνθρωπος κάνει τις δικές του εκτιμήσεις - παρατηρήσεις που δεν συμπίπτουν απολύτως με τις εκτιμήσεις των άλλων ανθρώπων, που βρίσκονται την ίδια περίοδο στον χώρο αυτόν. Αναγκαστικά, λοιπόν, τα όσα θα καταγράψω στην συνέχεια είναι δικές μου προσωπικές παρατηρήσεις, που μπορεί να διαφέρουν από τις παρατηρήσεις των άλλων συνοδοιπόρων μου.

1. Στις Βρυξέλλες, ύστερα από συνεννόηση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Εκκλησία της Ελλάδος άνοιξε ένα Γραφείο. Αυτόν το καιρό το κτίριο που αγοράσθηκε ανακαινίζεται και διαμορφώνεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κέντρου αυτού. Θεωρείται ότι η αγορά του κτιρίου αυτού είναι σημαντική και επιτυχημένη.

Ο σκοπός του Κέντρου αυτού της Εκκλησίας της Ελλάδος δεν είναι ασφαλώς να ανακαλύπτη τα οικονομικά προγράμματα, αλλά κυρίως να παρακολουθή τα τεκταινόμενα τόσο στα Κοινοτικά Όργανα, όσο και γενικά στον χώρο της Ευρώπης και να ενημερώνη την Διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος. Επειδή τέτοιο κέντρο διαθέτει και το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην δικαιοδοσία του οποίου υπάγεται όλος ο Ευρωπαϊκός χώρος, οπωσδήποτε και το Βέλγιο, όπου υπάρχει και Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και επειδή άνοιξε Γραφείο και η Εκκλησία της Ρωσίας, χωρίς να γνωρίζουμε την συνέχεια, ακριβώς για τον λόγο αυτό πρέπει να υπάρχη στενή συνεργασία μεταξύ των δύο Κέντρων, ήτοι του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Εκκλησίας της Ελλάδος. Αυτή η συνεργασία παρατηρείται τον τελευταίο καιρό και είναι απαραίτητη, γιατί στις Βρυξέλλες δραστηριοποιούνται έντονα, για διάφορους λόγους, όλες οι άλλες ομολογίες.

2. Τρία είναι τα βασικά κοινοτικά όργανα, ήτοι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η γνωστή ως Κομισιόν, είναι ένα είδος Κυβερνήσεως της Ευρώπης και μέλη της είναι οι αντιπρόσωποι - επίτροποι των Κρατών - Μελών της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Πρόεδροι της Επιτροπής διετέλεσαν ο Ντελόρ, ο Σαντέρ και τώρα είναι ο Πρόντι. Η Επιτροπή συνεδριάζει τακτικά, καταρτίζει προτάσεις, προτείνει σχέδια, εκδίδει τις κοινοτικές οδηγίες, παρακολουθεί την υλοποίησή τους. Η Επιτροπή παίζει σημαντικό ρόλο στην όλη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Συμβούλιο Υπουργών αποτελείται από τους υπουργούς των Κρατών - Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανάλογα με τον τομέα με τον οποίο ασχολούνται, ήτοι εξωτερικών, παιδείας, εργασίας κλπ. Για κάθε θέμα προεδρεύει ο ανάλογος Υπουργός της χώρας που εκείνο το χρονικό διάστημα προεδρεύει της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Συμβούλιο Υπουργών συνεργάζεται με την Επιτροπή και το Ευρωκοινοβούλιο. Φαίνεται ότι το Συμβούλιο Υπουργών μαζί με την Επιτροπή παίζει σημαντικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Ευρωκοινοβούλιο είναι το τρίτο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και νεώτερο στην θεσμική του λειτουργία. Συνεδριάζει 12 φορές τον χρόνο στο Στρασβούργο και 8 φορές τον χρόνο στις Βρυξέλλες. Όλες δε οι επί μέρους Επιτροπές συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες. Θεωρείται ότι το Ευρωκοινοβούλιο είναι το “παιδί” των δύο γονέων, ήτοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου των Υπουργών. Το Ευρωκοινοβούλιο πέρασε μια περίοδο εφηβείας και τώρα φαίνεται πώς ενηλικιώθηκε και διεκδικεί τα δικαιώματά του. Απόδειξη αυτού είναι το ότι εξανάγκασε σε παραίτηση την προηγούμενη Επιτροπή, και βεβαίως αυτό εγκρίνει τα μέλη της Επιτροπής. Ωστόσο όμως τα ψηφίσματά του είναι γνωμοδοτικά και δεν είναι δεσμευτικά. Το σημαντικό είναι ότι ενώ τα δύο πρώτα όργανα εκφράζουν τις εκλεγμένες Κυβερνήσεις των Κρατών - Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εν τούτοις το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει τις απόψεις των λαών, διότι με το σύστημα της αναλογικής εκλέγονται Ευρωβουλευτές από όλες τις πολιτικές παρατάξεις των Κρατών.

Πέρα από τα τρία αυτά όργανα υπάρχει η Σύνοδος Κορυφής που συνεδριάζει κάθε έξη μήνες στο Κράτος - Μέλος το οποίο έχει την προεδρεία εκείνης της περιόδου. Και η Σύνοδος Κορυφής κάθε τετραετίας λέγεται διακυβερνητική, που εγκρίνει τις συνθήκες, οι οποίες προετοιμάζονται από τα διάφορα άλλα όργανα και λαμβάνουν το όνομα της πόλεως στην οποία εγκρίθηκαν.

3. Την εποχή αυτή εκείνο που απασχολεί έντονα την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η Συνέλευση, η οποία έχει λάβει εντολή από την Διακυβερνητική της Νίκαιας να καταρτίση ένα σχέδιο το οποίο πρόκειται να αποβή το Σύνταγμα της Ευρώπης. Καταρτίζονται οι αρχές για την καλή λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα κατατεθούν στην Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου στην Θεσσαλονίκη. Μέχρι την ώρα φαίνεται ότι η Συνέλευση καταλήγει σε τέσσερεις βασικούς άξονες ήτοι την ενσωμάτωση της Χάρτας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον καταμερισμό και την διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την αναμόρφωση και την επιλογή διαφόρων σημείων από τις μέχρι τώρα συνθήκες, και το θεσμικό οικοδόμημα της Ευρώπης.

Το βασικό είναι ότι επιδιώκεται να καθορισθή ποιό θα είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή αν θα λειτουργήση ως ομοσπονδιακό κράτος ή ως συνομοσπονδία μεταξύ των κρατών. Πρόκειται για δύο διαφορετικές προοπτικές που συνδέονται με διαφορετικές κρατικές επιλογές. Γίνεται λόγος για διπλή Προεδρεία κλπ. Βέβαια πρέπει να παρατηρηθή ότι ως προς το σημείο αυτό στην Ευρώπη υπάρχει η αγγλοσαξωνική και η γαλλογερμανική προοπτική.

4. Στις Βρυξέλλες, ακριβώς επειδή είναι το κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεντρώνεται όλη η πολιτική εξουσία της Ευρώπης, δραστηριοποιούνται και οι διάφορες Εκκλησίες και Ομολογίες για διαφορετικούς λόγους η κάθε μια από αυτές.

Εκτός από το Γραφεία του Οικουμενικού Πατριαρχειού, της Εκκλησίας της Ελλάδος και πρόσφατα του Πατριαρχείου της Ρωσίας λειτουργεί το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Εκκλησιών (Κ.Ε.Κ.), στο οποίο κατά βάση είναι οι Προτεσταντικές Ομολογίες, με τις οποίες συνεργάζεται και η Ορθόδοξη Εκκλησία, για θέματα κοινωνικά και ηθικά. Επίσης λειτουργεί η COMECE, που είναι η “Επιτροπή των Ρωμαιοκαθολικών Επισκόπων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως”.

Τα θρησκευτικά αυτά όργανα επιδιώκουν να έρχωνται σε σχέσεις με τα όργανα που λαμβάνουν τις αποφάσεις για την πραγματοποίηση των διαφόρων στόχων τους, ήτοι για την αντιμετώπιση της ανεργίας, της ηθικής, της βιοηθικής, του περιβάλλοντος και γενικά όλα τα κοινωνικά θέματα που απασχολούν και τις Εκκλησίες. Αυτόν το καιρό ενδιαφέρονται για να συμπεριληφθούν στο υπό κατάρτιση νέο Σύνταγμα της Ευρώπης δύο θέματα. Το ένα είναι να γραφή ότι η Ευρώπη έχει κοινή πολιτιστική χριστιανική κληρονομιά, ότι δηλαδή η Ευρώπη έχει χριστιανικές ρίζες. Αυτό είναι δύσκολο να διατυπωθή, γιατί υπάρχουν πολλοί παράγοντες στην Ευρώπη, που υποστηρίζουν ότι το κοινό γνώρισμα της σημερινής Ευρώπης, δεν είναι ο Χριστιανισμός, αλλά το πνεύμα της αναγέννησης, του διαφωτισμού, του ρομαντισμού και της νεωτερικότητας, ίσως και της μετανεωτερικότητας. Το άλλο θέμα που ενδιαφέρονται είναι το να καθορισθή στην νέα Συνθήκη, στο νέο Σύνταγμα της Ευρώπης, ότι το θέμα των σχέσεων της Εκκλησίας με την Πολιτεία σε κάθε Χώρα να ρυθμίζεται ξεχωριστά από κάθε χώρα - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επειδή υπάρχει μεγάλη κινητικότητα στο θέμα αυτό γι’ αυτό και ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Πρόντι, κατάρτισε μια ομάδα συμβούλων του που ασχολούνται και με τις θρησκευτικές υποθέσεις και μελετούν το θέμα των θρησκευτικών Κοινοτήτων που δραστηριοποιούνται στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5. Με τις συζητήσεις που είχαμε διέκρινα ότι πράγματι το πνεύμα της Ευρώπης έχει διαποτισθή από τα διάφορα κινήματα που αναπτύχθηκαν στον Ευρωπαϊκό χώρο. Όλο αυτό το οικοδόμημα του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι συνάρτηση του φεουδαλιστικού φράγκικου πνεύματος με την θεολογία του σχολαστικισμού και την αντίδραση στο πνεύμα αυτό που έγινε με την αναγέννηση, την μεταρρύθμιση, τον διαφωτισμό, τον ρομαντισμό, την νεωτερικότητα και την μετανεωτερικότητα. Ελέχθη από κάποιον εισηγητή ότι τρία είναι τα βασικά κέντρα που έδωσαν το πνεύμα στην Ευρώπη. Η Ιερουσαλήμ, με το νόμο του Μωϋσέως, η Αθήνα με την δημοκρατία της και η Ρώμη με το ρωμαϊκό δίκαιο. Πατέρας δε της Ευρώπης είναι ο Καρλομάγνος, εχθρός της Ρωμηοσύνης.

Βεβαίως, πρέπει να λεχθή ότι στις Συνθήκες που έχουν γίνει μέχρι τώρα, λέγεται ότι πρέπει να σεβόμαστε τις πολιτιστικές ιδιαιτερότητες κάθε χώρας και κάθε πολίτου, ότι υπάρχει σεβασμός στην πολιτιστική ετερότητα και την αλληλεγγύη μεταξύ των ανθρώπων. Είναι οι αρχές του ουμανισμού και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πολλοί είναι εκείνοι που παρατηρούν ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να στηριχθή και να ενοποιηθή μόνο πάνω σε οικονομικές και νομισματικές βάσεις, αλλά είναι απαραίτητο να βρη και νόημα ζωής, και το αληθινό πνεύμα, ότι δηλαδή πρέπει να στηριχθή σε πνευματικές υποδομές. Το πρόβλημα είναι ότι δεν μπορούν να καθορισθούν οι πνευματικές υποδομές, λόγω της πολυποικιλίας των θεσμών και των παραδόσεων, γι’ αυτό βέβαια, αναπτύσσονται οι ουμανιστικές αρχές.

Η επίσκεψή μας στο κέντρο της Ευρώπης έδωσε την ευκαιρία να γνωρίσουμε, έστω και αποσπασματικά, το τί γίνεται στην Ευρώπη και ποιά είναι η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Βέβαια, δεν μπορούμε ως Κράτος να ζήσουμε εκτός της Ευρώπης, αλλά σίγουρα, όπως ελέχθη, η Ευρώπη έχει κουρασθή από τον Καθολικισμό και τον Προτεσταντισμό και αναμένει από την Ορθόδοξη Εκκλησία να δώση το κάτι άλλο, το κάτι διαφορετικό για να αποκτήση ζωή. Η ορθόδοξη θεολογία έχει να προσφέρη πολλά, αρκεί όμως να γνωρίζουν όσοι πηγαίνουν στην Ευρώπη την ορθόδοξη παράδοση με το νηπτικό και κοινωνικό της χαρακτήρα και να έχουν την δυνατότητα να το εκφράζουν. Γιατί είναι μια διαπιστωμένη αλήθεια ότι συναντά κανείς πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και δίψα από Ευρωπαίους άλλων χωρών, και την απογοήτευση από δικούς μας ορθοδόξους ανθρώπους που συμπεριφέρονται κομπλεξικά έναντι των άλλων.

Αυτές είναι μικρές και σύντομες σκέψεις που όμως δίνουν έναυσμα για έντονο προβληματισμό.

Ετικέτες: ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ

  • Προβολές: 1346

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance