Μια φωνή από την “Νινευή” (Β')

Στο προηγούμενο τεύχος δημοσιεύσαμε το πρώτο μέρος της συνέντευξης που μας παραχώρησε ο π. Ιωνάς, ο Ιεραπόστολος - Ιερέας της πρώτης και μοναδικής Ενορίας στην Ταϊβάν. Το δεύτερο μέρος της συνέντευξης δημοσιεύουμε σήμερα.

Να υπενθυμίσουμε ότι ο Αρχιμανδρίτης π. Ιωνάς Μούρτος –ο οποίος είναι πτυχιούχος Ηλεκτρολόγος - Μηχανολόγος του Μετσοβείου Πολυτεχνείου, με υποτροφία που δεν χρησιμοποίησε για το Princeton της Αμερικής, διετέλεσε διευθυντής μηχανοργάνωσης, μέσω της IBM, στην BP-Hellas, και με μεγάλη κλίση στην θεωρητική φυσική– παραμένει στην Ταϊβάν ως φοιτητής, εφ’ όσον η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι αναγνωρισμένη, και η παρουσία εκεί είναι επισφαλής, ενώ παλεύει συνάμα για την εκμάθηση της γλώσσας για μια πιο άμεση επικοινωνία με τους Κινέζους.

Αν δημιουργηθή σε κάποιον αναγνώστη η επιθυμία να βοηθήση την μοναδική και θεάρεστη αυτή προσπάθεια ίδρυσης Ορθοδόξου Ενορίας στο πολυπληθέστερο μέρος του κόσμου, μπορεί να επικοινωνήση με την Ιερά Μητρόπολή μας για περισσότερες πληροφορίες, ή να ανοίξη την σελίδα του π. Ιωνά http://www.orthodox.tw/ καὶ http://www.orthodox.cn/contemporary/taiwan/index_en.html

* * *

Α.Κ.:Υπάρχουν κοινά στοιχεία της παραδόσεώς τους και της Ορθοδοξίας;

π. ΙΩΝΑΣ: Αυτό είναι μια πολύ μεγάλη ερώτηση. Για μένα αυτό πιστεύω ότι είναι έργο της ζωής μου, όση μου δώσει ο Θεός. Βεβαίως και υπάρχουν και μάλιστα ειδικά για τους Κινέζους η Ορθοδοξία είναι η πιο κοντινή θρησκεία σε αυτούς. Θα ’πρεπε να γραφτούν βιβλία, για να σάς απαντήσω σ’ αυτό. Θα σάς απαντήσω σε μερικά πράγματα. Γενικά οι άνθρωποι που είναι εδώ έχουν την αυτόχθονη κινεζική θρησκεία. Υπάρχει βέβαια ο Βουδισμός, αλλά δεν είναι ακριβώς Βουδιστές και ο Ταοϊσμός που είναι ένα είδος γηγενούς θρησκείας. Δεν είναι ακριβώς γνήσιοι Βουδιστές π.χ. τρώνε κρέας. Πάς ας πούμε στα λεγόμενα τέμπλς, στους ναούς τους και δε βλέπεις αγάλματα μόνο του Βούδα, αλλά βλέπεις διαφόρων τοπικών θεοτήτων, πολύ άσχημα βέβαια.

Τα βασικά χαρακτηριστικά της κινεζικής θρησκείας είναι ότι πρώτα πρώτα λατρεύουν ό,τι έχει δύναμη, γι αυτό έχουν φιλοτεχνήσει ακόμα και τον Τσάκαϊν Τσέκ σε κάποιο τέμπλο, του έχουν αφιερώσει κάποιο τέμπλο. Ακόμα και το Μάο Τσέ Τούγκ θεοποιήσανε στη Κίνα, παρόλο που το Κομμουνιστικό Κόμμα διαμαρτύρεται γατί τον έκαναν θεό, όμως τον έκαναν επειδή είχε δύναμη, ας πούμε. Το βασικό χαρακτηριστικό της κινεζικής θρησκείας είναι η λατρεία των προγόνων. Ο άνθρωπος θεωρείται ότι έχει τρεις ψυχές· η μία ψυχή μένει στον τάφο, η δεύτερη ψυχή πηγαίνει στον ουρανό, αλλά μετά μετεμψυχώνεται, όταν θα έρθη η σειρά του, η τρίτη ψυχή μένει στο τραπέζι που έχουνε στο σπίτι. Σε κάθε σπίτι λοιπόν υπάρχει κι ένα τραπέζι πολύ μεγάλο και ωραίο κλπ. που έχει από πάνω τους θεούς. Εκεί βάζεις τη φωτογραφία του πατέρα, της μάνας, όλων των πεθαμένων προγόνων. Και κάθε 15 μέρες -πάει με το φεγγάρι αυτό- πρέπει να κάνης εκεί το λεγόμενο μπάϊ-μπάϊ, δηλαδή να κάνης τη θυσία. Παίρνεις ας πούμε αυτά τα κεράκια που έχουν μυρωδικά και προσφέρεις διάφορα φαγητά, φρούτα κλπ. Επίσης έξω από το σπίτι, για να μην πάρης φωτιά έχει ένα πραγματάκι που είναι όχι σαν μαγκάλι που είχαμε παλιά, αλλά σαν κατσαρόλα με τρύπες, που καις εκεί το paper money. Το paper money είναι φωτοτυπίες χρημάτων, διότι η ψυχή χρειάζεται χρήματα. Όπως δηλαδή εδώ πέρα δε γίνεται να μην έχης λεφτά, γιατί πώς θα ζήσης, έτσι και η ψυχή χρειάζεται χρήματα και γι' αυτό καις αυτά τα χρήματα. Αγοράζεις διάφορα μάτσα από τα seven eleven, τα well come είτε από τα τέμπλς και έξω από το σπίτι σου κάθε 15 μέρες βγάζεις ένα μικρό τραπεζάκι, βάζεις εκεί τα τρόφιμα τα οποία μπορεί να είναι και καφές ακόμα ή ο,τιδήποτε και καις paper money για την ψυχή των πεθαμένων σου. Εν συνεχεία τα τρόφιμα αυτά τα τρως. Δεν τα τρώνε βέβαια οι πεθαμένοι, δε μπορούν να τα φάνε. Εάν δεν το κάνης ή εάν δεν το κάνης σωστά, ή αν δεν κάνης σωστή κηδεία, η ψυχή του πεθαμένου, πατέρα, μάνας κλπ, θα γίνη χάγκρυ γκόστ, θα γίνη πεινασμένο φάντασμα και θα σε κυνηγάη σ’ όλη σου τη ζωή και δε θα δης άσπρη μέρα.

Έχουμε πάρα πολλά κοινά στοιχεία, κι εμείς τιμούμε τους νεκρούς, και μάλιστα εκπλήσσονται όταν τους λέω ότι τους τιμούμε περισσότερο από αυτούς. Βρήκα ένα βιβλίο εδώ πέρα που είναι διδακτορική διατριβή και έχει στοιχεία από διάφορες άλλες διδακτορικές διατριβές. Οι Κινέζοι, όταν γίνη η κηδεία, κρατούν τον πεθαμένο μπορεί και μέχρι 3 μήνες και 4 μήνες στο σπίτι, μέχρι να είναι το κατάλληλο φόγκ σουέϊ, δηλαδή οι συνθήκες που θα πη ο γεομάντης, δηλ. το φεγγάρι να είναι κατάλληλο, η ημερομηνία να είναι κατάλληλη για να ταφή, γιατί αν δεν είναι κατάλληλη θα γίνη φάντασμα. Η κηδεία γίνεται μεγάλη, παίρνουν μέχρι και μοιρολογίστρα, καλούν το βουδιστή ιερέα ή τον ταοϊστή και κάνουνε διάφορα. Οι συγγενείς φοράνε άσπρα, τρώνε διάφορα και μετά τον πάνε στο νεκροταφείο για να τον θάψουν. Κάνουν κάποια τελετή μετά από 49 μέρες, όπως κάνουμε εμείς μετά τα 40, έχουμε σχεδόν τα ίδια. Μετά βγάζουν τα κόκκαλα και τα βάζουν σε κάποιο τέμπλ και πληρώνουν πάρα πολλά λεφτά για να κάνη κάθε τόσο προσευχή εκεί ο ιερέας τους.

Μόνο εμείς έχουμε τόσο κοινά στοιχεία με αυτούς στο θάνατο. Δηλαδή το ότι θάβουμε τους ανθρώπους στο νεκροταφείο, το ότι πηγαίνουμε, το ότι έχουμε κεριά, έχουμε λιβάνι, ότι δίνουμε τα κόλλυβα, που μοιάζουν σαν τις τροφές τους. Εκπλήσσονται, όταν τους λέω ότι μετά από τρία χρόνια σχεδόν κάνουμε ανακομιδή, βάζουμε τα οστά στην εκκλησία. Σε μια διδακτορική διατριβή που είδα, ακόμα και τα μανιάτικα μοιρολόγια είναι ακριβώς τα ίδια με τα μοιρολόγια που λένε οι γυναίκες. Πληρώνονται οι μοιρολογίστρες. Τα λόγια είναι ακριβώς τα ίδια. Είναι εκπληκτικό. Το σημειώνει ο συγγραφέας πώς τα λόγια από τα μανιάτικα μοιρολόγια είναι τα ίδια με τα λόγια που μοιρολογάνε οι μοιρολογίστρες τους Κινέζους. Και ευτυχώς για μάς, όταν ένας Κινέζος γίνεται Ορθόδοξος δεν χάνει τις παραδόσεις του. Φυσικά, του εξηγούμε, ότι εμείς δεν πιστεύουμε ότι η ψυχή θα γίνη χάγκρυ γκόστ ούτε ότι θα μετεμψυχωθή, ούτε ότι χρειάζεται χρήματα. Όμως το να αποδώσης τιμή είναι πολύ σημαντικό. Το λέω αυτό γιατί;. Γιατί οι Προτεστάντες, ας πούμε, μη έχοντας καμία Θεολογία για το θάνατο, δεν ξέρουν τίποτα γι’ αυτόν και γι αυτό όλοι οι Προτεστάντες γενικά δεν κάνουν ούτε μνημόσυνα, ούτε τέτοια πράγματα. Όταν γίνη ένας Κινέζος Προτεστάντης, χάνει όλες τις παραδόσεις του και όλη η άλλη οικογένειά του τον μισεί.

Η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία εδώ, η οποία έχει μεγάλη παράδοση, έχει κάνει πελώριο έργο. Επιτρέπει -και εγώ το συνιστώ- όταν ας πούμε κάποιος πεθάνη, να μπορή κανείς να πάρη το λιβάνι, να προσφέρη στον άνθρωπο λιβάνι, όπως προσφέρουμε εμείς, αλλά το δικό τους το λιβάνι, όπως και φρούτα, όπως προσφέρουν αυτοί, ξέροντας και ξεκαθαρίζοντας ότι το κάνει για να αποδώση τιμή στο νεκρό, πράγμα που κάνουμε κι εμείς άλλωστε. Φυσικά δεν μπορεί να το κάνη αυτό στους θεούς. Δηλαδή είναι άλλο το να προσφέρης στο νεκρό και είναι άλλο να προσφέρης στους θεούς. Αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έγιναν παλιά, όταν η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, τον 17ο αιώνα, ήταν στην Κίνα, όπου μεγάλα κομμάτια της Κίνας είχαν γίνει χριστιανικά και, επειδή δεν το έκαναν αυτό, ζημιώθηκε ο Χριστιανισμός στην Κίνα. Ένας φίλος μου Ιάπωνας, ο οποίος είναι Καθολικός, μου είπε ότι τον 17ο αιώνα, τον 16ο αιώνα μεγάλα, κομμάτια της Ιαπωνίας ήταν χριστιανικά. Καθολικά. Δυστυχώς, λόγω των Προτεσταντών που συκοφάντησαν τους Καθολικούς στον Αυτοκράτορα, ότι είναι κατάσκοποι και λόγω του ότι επίσης δεν χειρίστηκαν καλά το θέμα της προσαρμογής με τις τοπικές συνήθειες, χάθηκαν οι λαοί αυτοί.

Μιλάω με πόνο και ντροπή ως Ορθόδοξος, διότι οι Προτεστάντες εδώ και οι Καθολικοί έχουν Πανεπιστήμια, έχουν αγίους ανθρώπους, έχουν αληθινούς Ιεραποστόλους και εμείς είμαστε γνωστοί, γιατί την εποχή του Ιουστινιανού κλέψαμε το μετάξι! Στην Ελλάδα, -θα ήθελα να σάς πω και ντρέπομαι γι’ αυτό-, έχουμε πολλή μεγάλη υπερηφάνεια, πολύ φουσκωμένη υπερηφάνεια και νομίζουμε ότι εμείς είμαστε όλος ο κόσμος. Θα έπρεπε να έχουμε ντροπή γιατί δεν έχουμε Ιεραποστολή. Και να διδασκόμαστε από τους άλλους και να τους κοιτάμε με πολύ σεβασμό για το έργο που κάνουν. Διότι θυσιάζουν τη ζωή τους, είναι καλύτεροι άνθρωποι και έχουν κάνει πάρα πάρα πολλά. Εμείς μείναμε κλεισμένοι μέσα στους καθρέφτες όπου κοιτάμε τα μεγαλεία μας και τα ωραία μας ράσα.

 

Α.Κ.: Ποια στοιχεία της προηγούμενης ζωής - πίστης τους είναι δύσκολο να τα αποβάλουν;

Δεν είναι εύκολο να σας πω. Θα έλεγα τις προλήψεις που έχουνε για τους πεθαμένους και για τα φαντάσματα. Εδώ στον κινεζικό κόσμο τα πάντα είναι φαντάσματα. Έχω δη πολλούς ανθρώπους που μου είπαν ότι είδαν. Πολλές ασθένειες θεωρούνται ότι είναι από φάντασμα. Ας πούμε, βλέπετε πολυκατοικίες που φτιάχνουν εδώ, τις φτιάχνουν με ατσάλι, με σίδερο κλπ. Πολύ καλύτερες από την Ελλάδα. Μια μέρα μπορεί να μη δουλεύουν οι εργάτες και να έχουν ένα μεγάλο βαρέλι και να καίνε πέϊπερ μάνεϊ, δηλαδή χρήματα, γιατί κάποιος απ’ αυτούς είδε φάντασμα. Και, όπως καταλαβαίνετε, σταματάει η δουλειά. Δεν το κάνουνε για πλάκα. Είδε φάντασμα. Τώρα, μπορεί να ήταν κάτι διαβολικό, μπορεί να μην ήτανε, μπορεί να ήταν η ιδέα του, δεν ξέρω τί άλλο μπορεί να ήταν... Αλλά αυτό όμως είναι πολύ κοινό. Λοιπόν, να αποβάλουν την έννοια αυτή, όπως επίσης να αποβάλουν την έννοια πώς ό,τι κάνεις τώρα θα το πληρώσης και ότι θα έχης μετεμψύχωση κλπ. Αυτά, το ότι θα πληρώσης βασικά αυτό είναι πολύ σημαντικό πράγμα, το ότι θα πληρώσης, δηλαδή ό,τι κάνεις κάπου γράφεται. Η έννοια της μετάνοιας, της εξομολόγησης, που τα εξαλείφει όλα ο Θεός, δε θέλει την πληρωμή μας. Όταν εξομολογούμαστε δεν υπάρχει πληρωμή, υπάρχει απλώς συγχώρεση και ο Θεός τα σβήνει όλα. Αυτό είναι κάτι το λυτρωτικό γι’ αυτούς, αλλά είναι δύσκολο.

 

Α.Κ.: Ποια στοιχεία της προηγούμενης ζωής - πίστης τους είναι επικίνδυνο να παραμείνουν ως συγκρητιστικά;

Νομίζω σας απάντησα στο προηγούμενο. Φυσικά μη νομίσετε ότι είναι τόσο εύκολο να έχη κανείς την καθαρή πίστη. Άλλωστε αυτό το πράγμα δεν ξέρω ποιος το έχει τελικά. Πάντοτε, όταν βρίσκεσαι σε ένα περιβάλλον που δεν είναι σαν την Ελλάδα πού, ας πούμε, υπάρχει Ορθόδοξη Εκκλησία βασικά και τίποτε άλλο, στο εξωτερικό υπάρχει πάντοτε. Συγκρίνεις. Και γι αυτό θα πρέπη πάντοτε να έχης μια ζωντανή Θεολογία και να διδάσκης συνεχώς τους ανθρώπους σου και να μην τους αφήνης.

 

Α.Κ.: Ποια η σχέση Ορθοδόξων Ιεραποστόλων και άλλων Ομολογιών;

Θα εννοήτε προφανώς Ορθοδόξων Ιεραποστόλων και μη Ορθοδόξων Ιεραποστόλων. Να με συγχωρήτε πολύ. Θα σάς απαντήσω κάτι. Οι Ορθόδοξοι Ιεραπόστολοι είναι πολύ περήφανοι. Δεν έχουν καν συνειδητοποιήσει ότι οι άλλοι είναι ήρωες. Ότι οι άλλοι έδωσαν την ζωή τους, αιώνες, και ότι εμείς κοιμόμαστε καλά.! Για μένα αυτή είναι η σχέση. Θεολογικά βέβαια. Επίσης λέτε Ορθοδόξων Ιεραποστόλων. Πού είναι;. Εάν δήτε στον κόσμο της Ν.Α Ασίας, της Κίνας, οι Ορθόδοξοι Ιεραπόστολοι είναι πόσοι;. Μπορώ να σας πω είναι πολύ μετρημένοι. Στη Μητρόπολή μου, η οποία έχει το μισό πληθυσμό της γης, είναι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νικήτας, είναι ο Πρωτοσύγκελλος της Μητροπόλεως επίσης στο Χόγκ Κόγκ, είναι επίσης ο π. Φώτιος, ο π. Ιγνάτιος στις Ινδίες, από Έλληνες δηλαδή Ιεραποστόλους, και η αναξιότης μου εγώ, στην Ταϊβάν. Πού είναι οι Ορθόδοξοι Ιεραπόστολοι;. Αυτή είναι λοιπόν η σχέση. Διότι εμείς κοιμόμαστε και οι άλλοι είναι ήρωες. Και παίζουν με τη ζωή τους κι έχουν παίξει πολλά χρόνια. Εμείς καθόμαστε στους καθρέφτες μας.

Εγώ τουλάχιστον λέω στους ανθρώπους ότι δεν ήρθα εδώ, για να μεταπείσω κανέναν. Ο σκοπός μου δεν είναι να προσηλυτίσω. Σέβομαι τις πεποιθήσεις των άλλων και γι αυτό το λόγο εκπλήττονται, όταν τους λέω ότι δε θέλω ν’ αλλάξω κανένανε, απλώς να πω, πρώτον να κάνω τη Θεία Λειτουργία, που αυτό για μένα είναι το πάν. Να έρθη ο Θεός στη γη, σ’ αυτόν τον τόπο. Δεν υπάρχει τίποτα άλλο από τη Θεία Λειτουργία σ’ αυτή και στην άλλη ζωή. Και το δεύτερο είναι. Να δείξω την Ορθόδοξη Θεολογία και να πω: “Κοιτάξτε έχουμε αυτό, αν θέλετε μπορείτε να πάρετε κάτι, αν θέλετε μπορείτε να το πάρετε και όλο”. Και να δω επίσης με πολύ σεβασμό τη δική τους παράδοση και να δω τί κάνουν.

Υπάρχουν κι άλλοι, οι οποίοι γυρίζουν με μια Βίβλο (αυτό το κάνουν πολλοί Προτεστάντες). Χτυπάνε την πόρτα σου λένε Καλημέρα -Καλημέρα. -Έχω να σας πω κάτι. -Λέει, τί θέλετε. -Ξέρετε θα πάτε στην Κόλαση. Λέει ο άλλος -Μα γιατί; Πρώτη φορά ακούω τέτοιο πράγμα! -Το λέει αυτό εδώ το βιβλίο. -Ποιο βιβλίο. -Η Βίβλος. - Και τί μ’ ενδιαφέρει εμένα η Βίβλος, εγώ έχω τη δική μου Βίβλο, τον Κομφούκιο!... Έτσι. Υπάρχουν και τέτοια πράγματα. Οι Καθολικοί δεν είναι βέβαια έτσι. Είναι πολύ καλύτεροι, σαφώς πολύ καλύτεροι από τους Προτεστάντες. Δεν υπάρχει σύγκριση.

Υπάρχουν και οι Μορμόνοι, οι οποίοι πάντοτε γυρίζουν δύο-δύο με ποδήλατα, ντυμένοι άψογα, γράφοντας και την ετικέτα τους ο καθένας. Ξέρουν άψογα κινεζικά, τους έχουν μάθει. Έχουν μάθει απ’ έξω ένα βιβλίο και προσπαθούν να πιάσουν τους Κινέζους. Και τους πιάνουν βέβαια.

Επίσης είναι χαρακτηριστικό το ότι, ειδικά για τους Προτεστάντες, σύμφωνα με την εντολή του Θεού –έχουν αποδώσει πολύ μεγάλη σημασία στην εντολή του Θεού της Παλαιάς Διαθήκης– πρέπει να αποδώσης το 10% των χρημάτων σου στην Εκκλησία. Αν δεν το δίνης, δεν ανήκεις πια στην Εκκλησία. Είναι η φορολογία που πρέπει να δώσης στο Θεό. Δεν ξέρω αν θεωρούν και απόδειξη για το 10%, αλλά είναι πολύ χαρακτηριστικό αυτό. Και εγώ γελάω. Για μας τους Έλληνες είναι πρωτοφανές. Ποιος το είπε αυτό το πράγμα. Κι όταν κάποιος, ας πούμε, Ορθόδοξος μεν, που ήταν κάποτε Προτεστάντης θέλησε να μου δώση χρήματα, το 10%. Του λέω: -Γιατί 10%; ο Χριστός δε θέλει 10%! Γιατί δε μου δίνεις 20, γιατί δε μου δίνεις 5%; -Μα το λέει η Βίβλος. -Του είπα να πάρης και δεύτερη γυναίκα, γιατί η Βίβλος λέει μπορείς να έχης και δύο και τρεις γυναίκες. Και ένας από τους λόγους που στο μέλλον μπορώ να κινδυνεύσω εδώ είναι και το εξής: Εάν ένας Προτεστάντης γίνη Ορθόδοξος, η εκκλησία του θα χάση τα λεφτά. Και φυσικά θα βρω το μπελά μου εγώ, όπως θα δήτε παρακάτω.

Σας εξηγώ λοιπόν μερικά τέτοια πράγματα. Ο Ορθόδοξος Ιεραπόστολος θα έπρεπε να απελευθερώνη τους ανθρώπους απ’ τον φόβο, απ’ τον κίνδυνο, απ’ την έννοια της ενοχής και να τους δείχνη τη χαρά του Παραδείσου, την Παρουσία του Θεού και τη χαρά της Θείας Λειτουργίας. Και να δίνη ένα νόημα στη ζωή τους. Και όχι να τους γεμίζη με άγχη και να τους φοβερίζη με Κολάσεις και με τέτοια πράγματα.

 

Α.Κ.: Είναι εύκολο να διακρίνουν μεταξύ Ορθοδοξίας και άλλων Ομολογιών;

Θα έλεγα είναι εύκολο και είναι δύσκολο. Είναι εύκολο, γιατί η Ορθόδοξη Εκκλησία, η Θεολογία της, έχει χαρακτηριστικά τα οποία είναι μοναδικά. Την έννοια της Αγίας Τριάδος, αλλά όχι με τις συγχύσεις κλπ που έχουν οι άλλοι. Την έννοια του Ακτίστου Φωτός, που δεν την έχουν οι Καθολικοί και αυτό δημιουργεί ...πολύ όμορφη Θεολογία, ό,τι πιο ωραίο υπάρχει. Έναν Θεό που δεν είναι ένας τύραννος, που περιμένει και γράφει τις αμαρτίες σου. Η Κόλαση δεν είναι αυτό που νομίζουμε, αλλά το Άκτιστο Θείο Φως που άλλοτε φωτίζει, άλλοτε καίει και πολλά άλλα πράγματα τα οποία κάνουν τους ανθρώπους να ελπίζουν.

Με ρωτάτε όμως αν είναι εύκολο να διακρίνουν. Για να διακρίνουν πρέπει να ξέρουν. Πού να ξέρουν την Ορθόδοξη Θεολογία; Από πού; Από τα βιβλία; Αφού δεν υπάρχουν. Στην Ελλάδα βλέπετε κάθε χωριό, κάθε ενορία βγάζει περιοδικό. Στον κινεζικό κόσμο δεν έχουμε τίποτα. Είναι εύκολο να διακρίνουν επίσης φυσικά από τη Θεία Λειτουργία και από πολλά άλλα πράγματα. Αλλά πώς, αφού είμαστε ανύπαρκτοι.

(συνεχίζεται)

  • Προβολές: 1329

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance