Γεγονός καὶ Σχόλιο: Η γλωσσική σύγχυση

Ήταν γνωστός ο ακαδημαϊκός Άγγελος Βλάχος, που είχε μεγάλη προσφορά στην κοινωνία μας από την πολυχρόνια διπλωματική του υπηρεσία, αλλά και την συγγραφική του ενασχόληση.

Ο θάνατός του, που συνέβη την 8 Φεβρουαρίου έ.έ., και πέρασε στα « ψιλά» γράμματα, έδωσε την αφορμή σε μια καθημερινή εφημερίδα να ασχοληθή με την προσωπικότητά του. Με την ευκαιρία αυτή παράθεσε ένα κείμενό του που είναι αρκετά εύγλωττο. Έγραφε ο αείμνηστος Άγγελος Βλάχος:

« ...είμεθα ο μόνος, νομίζω, λαός που επετέλεσε ένα κατόρθωμα. Σε διάστημα ενός αιώνα, δηλαδή τριών γενεών, η τρίτη γενεά να ζητεί μεταγλώττιση των κειμένων της πρώτης, αλλιώς δεν μπορεί να τα καταλάβει. Η βασική αιτία της μεγάλης αυτής φθοράς είναι ότι, όταν ξέσπασε ο γλωσσικός εμφύλιος πόλεμος, δεν βρέθηκαν αρκετά ψύχραιμοι και θαρραλέοι άνθρωποι για να διακηρύξουν ότι έπρεπε να σταματήσει η διάκριση μεταξύ καθαρεύουσας και δημοτικής και να διατρανωθεί ότι υπάρχει η Νεοελληνική, που διακρίνεται σε λογία γλώσσα, σε καθομιλουμένη γλώσσα και σε λαϊκή γλώσσα. Θα είχε βαδίσει η γλώσσα έναν φυσικότερο δρόμο χωρίς επεμβάσεις και ακρότητες. Η "καθαρεύουσα" είχε αρχίσει να υποχωρεί πολλά χρόνια προτού εμφανισθεί ο Ψυχάρης. Για πολλοστή φορά ξαναγράφω: Τί χρειαζόταν ο μικρός Ψυχάρης αφού υπήρχε ο μεγάλος Παλαμάς;”.

Διαβάζοντας το κείμενο αυτό αυτόματα έφερα στην μνήμη μου την μεγάλη αξία της Ορθοδόξου Εκκλησίας στο τομέα της γλωσσικής παραδόσεως. Βεβαίως, ο σκοπός της Εκκλησίας είναι να αγιάζη τον άνθρωπο και να τον ενώνη με τον Χριστό, ώστε να οδηγήται από το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωση. Αλλά επειδή το έργο αυτό της Εκκλησίας δεν είναι μονοφυσιτικό, αφού αναφέρεται στον όλο άνθρωπο και αγιάζει ολόκληρη την ύπαρξή του, η προσφορά της φαίνεται και στο θέμα της γλώσσης.

Στην λατρεία της Εκκλησίας διαιτηρούνται ζωντανά όλα τα είδη της ελληνικής γλώσσας. Με την λατρεία της Εκκλησίας που ψάλλουμε καθημερινά, ιδιαιτέρως την Κυριακή, ερχόμασστε σε επικοινωνία με την λόγια γλώσσα των έργων των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας. Στους ύμνους των μεγάλων δεσποτικών εορτών ψάλλουμε τους ιαμβικούς Κανόνας με τα υψηλά πνευματικά νοήματα, αλλά και την ωραία γλωσσική διατύπωση. Επίσης με το κήρυγμα που γίνεται στην καθομιλουμένη ο εκκλησιαζόμενος εισδύει στο όλο πνεύμα της εκκλησιαστικής ζωής με εργαλείο την γλώσσα που μιλά και καταλαβαίνει, οπότε με τον τρόπο αυτόν γίνεται και ερμηνεία των τροπαρίων και των ύμνων. Και βεβαίως όλα αυτά τα είδη της γλώσσας επηρεάζουν και την γλώσσα που μιλιέται εκτός της Εκκλησίας. Έτσι η Εκκλησία, εκτός από εργαστήρι αγιότητος είναι και εργαστήρι της γλώσσης.

Εάν οι νέοι μας έρχονται σε επικοινωνία και σχέση με τα « αναλόγια» της Εκκλησίας μας, τότε θα εισδύουν, κατά τρόπο ζωντανό, μέσα στον μεγάλο θησαυρό της γλώσσας μας, και κυρίως θα αισθανθούν την έκπληξη του πνευματικού νοήματος που μεταφέρουν, ήτοι την νίκη της ζωής επί της φθοράς και του θανάτου.

Ν.Ι.

Ετικέτες: ΓΕΓΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΟ

  • Προβολές: 1115

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance