Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος: “Ο βυζαντινός παππούς”

Και νά· η “ψαγμένη” σύγχρονη ελληνική διανόηση έρχεται στα λόγια της συνετής ιστορικής συνείδησης της Εκκλησίας μας, η οποία ιστορική συνείδηση εκφράστηκε στις ημέρες μας τόσο εναργώς με το θεολογικό στόμα του π. Ιωάννου Ρωμανίδη!

ΣΤΑΘΗΣ Σ. 31.V.2003 ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 31/05/2003: 

“Όμως, σήμερα Σάββατο, σάς γράφω για αυτά, επειδή κάθε χρονιά που φθάνει η 29η Μαΐου, με πιάνει μια μελαγχολία (καί θέλω να του ανάψω το καντηλάκι) για τον βυζαντινό παππού, όχι τόσον που εχάθη (διότι δεν εχάθη, το Βυζάντιο έζησε και μετά το Βυζάντιο) αλλά που πέθανε δυο φορές...

Και το λέω τούτο, διότι στους περισσότερους απ' τους Έλληνες τους σημερινούς, ο βυζαντινός παππούς είναι ένας άγνωστος· ή ένας παρεξηγημένος. Φορτωμένος με απίθανα κλισέ (αρχαιοπρογονόπληκτα), μεγάλη και πλατειά άγνοια, ο βυζαντινός παππούς έχει γίνει το “ελλείπον παιγνιόχαρτο” της ελληνικής ταυτότητας. Οχι τόσον της ευρωπαϊκής πλέον, διότι στα ευρωπαϊκά γράμματα οι βυζαντινές σπουδές έχουν, εν πολλοίς, αποκαταστήσει την εικόνα του Βυζαντίου, ενώ ταυτοχρόνως και σιγά - σιγά η εικόνα αυτή διαδίδεται και στα ευρύτερα στρώματα των δυτικών, στους μορφωμένους ανθρώπους και τους ψαγμένους.

Αντιθέτως, εδώ, οι “ενοχές μας” (καί λόγω του βροντώδους ελλείμματος παιδείας απ' την εκπαίδευση) για τον βυζαντινό μας παππού καλά κρατούν -οι περισσότεροι αγνοούν ότι ήταν ένας χαρούμενος πολιτισμός, όχι μόνον κληρονόμος και συντηρητής του αρχαίου, αλλά δημιουργικός ο ίδιος· όπως κι εξαιρετικά ενδιαφέρων από πολιτικής, διοικητικής, ιδεολογικής και πολιτισμικής απόψεως.

Η βυζαντινή χιλιετία υπήρξε μια πολυσύνθετη εποχή με πολλές ανακατατάξεις αλλά κι ατράνταχτες σταθερές. Πέτυχε και (μετ)έφερε δυσεξήγητα ιστορικά πρωθύστερα (απ' τη θεσμική αποδοχή της επανάστασης στην πολιτειακή τάξη, έως την ατταβιστική αυταπάτη ότι είναι το κέντρο της Οικουμένης, ακόμα και την ώρα που ξεψυχούσε)...

Επηρέασε πάρα πολύ (ως διαρκής ρωμαϊσμός) τη μεταρωμαϊκή διαμόρφωση της μεσαιωνικής Δύσης στα νέα της έθνη. Οχι μόνον με τα ελληνικά γράμματα (πρώτη και δεύτερη Αναγέννηση) αλλά και στην πολιτική σκέψη, τη διοίκηση, τα στρατιωτικά, τις γλώσσες, τους θεσμούς - είμαστε ανύποπτοι για το πόσα βυζαντινά στοιχεία πέρασαν στα λαϊκά (μεταθρησκευτικά) κράτη της Δύσης.

Όπως και να 'χει ο παρεξηγημένος βυζαντινός μας παππούς δεν ήταν το “μονοσήμαντο όν ενός θεοκρατικού συστήματος” (αυτό είναι το κυρίαρχο κλισέ για τους Βυζαντινούς στους Έλληνες), ήταν μάλλον το αντίθετο. Η ατυχία του έγκειται στο γεγονός ότι με το σκλάβωμά του και τη διάλυση ο κόσμος αυτός “εξήλθε” απ' το σώμα της Ιστορίας, όσο κι αν συνέχισε να ζεί στο πνεύμα της. Ετσι ο βυζαντινός “Ρασκόλνικωφ” δεν αποτυπώθηκε ποτέ απ' τους ίδιους τους Έλληνες, έμεινε άθλος των ελληνιστών, του Διαφωτισμού, των επαναστατημένων...

Όμως πολλά είπαμε, Σάββατο γάρ, για τον βυζαντινό παππούλη -τρεμοσβήνει και η φλογίτσα του, ας του βάλουμε λαδάκι στο καντήλι, οι μεγάλοι συγγραφείς των Ελλήνων που έρχονται θα γράψουν κάποτε για τους ήρωες και τα τέρατα αυτής της χαμένης Ατλαντίδας, του "ενδόξου μας βυζαντινισμού"...”

 

  • Προβολές: 964

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance