Παναγιώτη Μελικίδη: Από την τραγωδία της Μικρα-Ασίας

του Παναγιώτη Μελικίδη

Στις 27 Αυγούστου 1922 τα κεμαλικά στρατεύματα, αφού διέσπασαν την αμυντική γραμμή των ελληνικών στρατευμάτων στην περιοχή Εσκί Σεχίρ-Κιουτάχεια-Αφιόν Καραχισάρ, εισέβαλαν στην πόλη της Σμύρνης, όπου πλειοψηφούσε το ελληνικό στοιχείο.

Ανάμεσα στα θύματα της τουρκικής θηριωδίας ανήκει και ο Μητροπολίτης Σμύρνης και Έξαρχος πάσης Ασίας, Χρυσόστομος Καλαφάτης. Το μαρτυρικό τέλος του Ιεράρχη θεωρείται το επιστέγασμα των φρικαλεοτήτων που διέπραξαν οι Τούρκοι σε βάρος του χριστιανικού στοιχείου.

Το Σάββατο της 27ης Αυγούστου και ενώ ο Χρυσόστομος φρόντιζε να ανακουφίση τους πρόσφυγες που είχαν συρρεύσει από το εσωτερικό της Μ. Ασίας στο προαύλιο του Μητροπολιτικού Ναού της Αγίας Φωτεινής, κλήθηκε από τον φρούραρχο Σαλή Ζεκή, ο οποίος τον υποχρέωσε να εκδώση ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία οι Χριστιανοί έπρεπε να παραμείνουν στα σπίτια τους και να παραδώσουν τον οπλισμό τους. Το ίδιο βράδυ, στις 8 περίπου, κλήθηκε να παρουσιαστή στον Υποστράτηγο Νουρεντίν πασά μαζί με τους δημογέροντες Τσουρουκτσόγλου και Κλιμάνογλου. Δεν γνωρίζουμε επακριβώς τί διαμείφθηκε μεταξύ του Μητροπολίτη και του Νουρεντίν. Πιθανότατα ο Τούρκος Υποστράτηγος κατηγόρησε τον Χρυσόστομο για την στάση που κράτησε κατά την διάρκεια της ελληνικής κατοχής της Σμύρνης και για την υποστήριξη που παρείχε στην Μικρασιατική Άμυνα. Αυτές οι πράξεις ισοδυναμούσαν με προδοσία έναντι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εφ’ όσον ο Χρυσόστομος ήταν Τούρκος υπήκοος. Αυτόπτες μάρτυρες είδαν τον Χρυσόστομο να φεύγη από το Διοικητήριο. Τότε ο Νουρεντίν πραγματοποίησε την μεσαιωνική του ιδέα, να παραδώση τον Μητροπολίτη στον φανατισμένο τουρκικό όχλο. Εμφανίστηκε στο μπαλκόνι και φώναζε στο πλήθος που είχε συγκεντρωθή στην πλατεία ότι ο Ιεράρχης ήταν δικός τους και να τον δικάση ο τουρκικός λαός. Ο R. Puaux αναφέρει ότι πριν τον παραδώση στο τουρκικό πλήθος ο Νουρεντίν είπε: “αν σας έκανε καλό, κάντε του καλό, αν σας έκανε κακό, κάντε του κακό”. Επακολούθησε φριχτή κακοποίηση του Μητροπολίτη από τον φανατισμένο όχλο μέχρι την στιγμή που κάποιος Τουρκοκρητικός σπλαχνίστηκε τον Ιεράρχη και τον πυροβόλησε, για να θέση τέρμα στο μαρτύριό του.

Είναι γνωστό στους περισσότερους ότι ο Χρυσόστομος είχε αρνηθή να φύγη μαζί με τις άλλες ελληνικές Αρχές. Είχε αρνηθή να φύγη ακόμη και μετά την είσοδο των τουρκικών δυνάμεων στη Σμύρνη, ενώ ξένοι διπλωμάτες προθυμοποιήθηκαν να τον βοηθήσουν. Ήταν μάλιστα η μοναδική ελληνική Αρχή που παρέμεινε στην πόλη. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που σημειώνει ο Χόρτον, αμερικανός πρόξενος, στην “Μάστιγα της Ασίας”: “Του προσφέρθηκε καταφύγιο στο Γαλλικό Προξενείο και συνοδεία από Γάλλους ναύτες, αλλά αρνήθηκε λέγοντας πώς το καθήκον του ήταν να παραμείνει με το ποίμνιό του: “Είμαι βοσκός και πρέπει να μείνω με το κοπάδι μου”.

Πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι από τους 459 Ιερείς της περιφέρειας Σμύρνης οι 347 βρήκαν οικτρό θάνατο από τους Τούρκους. Εκτός από τον Χρυσόστομο και άλλοι Αρχιερείς και Ιερείς είχαν μαρτυρικό τέλος: των Μοσχονησίων Αμβρόσιο Πλειανθίδη τον πετάλωσαν, των Κυδωνιών Γρηγόριο τον έθαψαν ζωντανό, τον Ικονίου Ζήλωνα τον έσφαξαν, τον Αρχιερατικό Επίτροπο του Μπουτζά Αρχαντζικάκη τον σούβλισαν, τον Διάκονο Γρηγόριο του Ιερού Ναού Αγίας Άννης Κορδελιού τον στραγγάλισαν, τον Ιερέα της Αγίας Μαρίνας του Κοκάργιαλι τον περιέλουσαν με ζεστό λάδι, τον Ιερέα Νείλο του Ναού της Κοιμήσεως του Μπουρνόβα τον κατακρεούργησαν, τον Διάκονο Μελέτιο του Ναού της Ευγγελιστρίας τον κάρφωσαν σε πεύκο!

Από τις 46 Εκκλησίες της Σμύρνης και των Προαστίων, διασώθηκαν μόνον τρεις και αυτές μέσα στην Σμύρνη: του Αγίου Βουκόλου, του Αγίου Κωνσταντίνου και του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου. Σε 2.000 ανέρχονται οι κατεστραμμένοι ναοί ή αυτοί που μετατράπηκαν σε τζαμιά, σε αποθήκες και σε σταύλους σε όλη την Μικρά Ασία και 800 ναοί στην Θράκη.

  • Προβολές: 847

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance