Γεγονότα καὶ Σχόλια: Κείμενο με πεταστές -Ημικατανοήσεις...

Κείμενο με πεταστές

Ο Ναυπάκτιος λόγιος μοναχός Θεόκλητος Διονυσιάτης μιλώντας κάποτε για ορισμένα θεολογικά κείμενα είπε ότι είναι κείμενα με “πεταστές”. Χρησιμοποίησε την ποιοτική σημασία του μουσικού σημείου της πεταστής για να περιγράψη περιεκτικά τα εκφραστικά “τινάγματα” ορισμένων κειμένων, στα οποία υπάρχουν έντονες εκφράσεις με συμπυκνωμένα πολλά και μεγάλα νοήματα.

Η “πεταστή” είναι ένα μουσικό σημείο –ένα φθογγόσημο ή χαρακτήρας– της Βυζαντινής Μουσικής, που μας δείχνει ότι πρέπει να ανέβουμε κατά μία φωνή από εκεί που βρισκόμαστε, με μια ανεπαίσθητη ύψωση, ένα “πέταγμα”, της φωνής μας.

Τα κείμενα με “πεταστές”, που δεν υπάρχουν μόνο στο θεολογικό χώρο, έχουν λεκτική ομορφιά, προκαλούν εκπλήξεις, ερεθίζουν το ενδιαφέρον, κρύβουν όμως και κινδύνους. Αυτό συμβαίνει γιατί τα κείμενα αυτά συνήθως διακρίνονται για τις φανταχτερές λέξεις, τα εντυπωσιακά προφανή νοήματα, αλλά και για την υποψία κάποιων άλλων νοημάτων, τα οποία αφήνονται ασαφώς να εννοηθούν από τον αναγνώστη. Αυτή η υποψία των άλλων νοημάτων δίνει στους νέους κυρίως αναγνώστες την αίσθηση του βάθους, αλλά και τις κατά το δοκούν ερμηνείες των κειμένων.

Σε ένα αυθεντικά ορθόδοξο κείμενο, βέβαια, οι “πεταστές” δεν επιβάλλονται από τις φανταχτερές λέξεις ή το ασαφές βάθος, αλλά από την εκρηκτικότητα της εν Χριστώ ζωής.

Ημικατανοήσεις...

Διαβάζοντας ένα άρθρο με αρκετές “πεταστές”, σ’ ένα περσινό τεύχος του περιοδικού Σύγχρονη Εκπαίδευση (Μάρτιος-Απρίλιος 2003), έπεσα επάνω σε μια διατύπωση η οποία θεωρώ ότι μπορεί να χρησιμοποιηθή ως ερμηνευτικό κλειδί πολλών καταστάσεων που τείνουν να επιβληθούν τον τελευταίο καιρό στην πατρίδα μας. Το κείμενο αναφερόταν στις “νέες μορφές διαχείρισης της παραβατικότητας” και υπογράμμιζε την ανάγκη να μελετηθή σε βάθος η ιστορία των πρακτικών που μέχρι σήμερα ακολουθήθηκαν από τα διάφορα κράτη, μαζί με τις προϋποθέσεις των μελετητών που ασχολήθηκαν με τις πρακτικές αυτές, ώστε να αποφευχθούν οι “πλαστές ομοιότητες και διαφορές μεταξύ των διαφόρων εθνικών εμπειριών”, αλλά και οι “ημικατανοήσεις μέσα από τις αυθόρμητες ταυτίσεις”, που μπερδεύουν και συσκοτίζουν τα πράγματα.

Η “ταύτιση” είναι μια ψυχική διεργασία που έχει άλλοτε θετικό και άλλοτε αρνητικό περιεχόμενο, ανάλογα με την ψυχική ωριμότητα του ανθρώπου που την ενεργεί ή την δέχεται. Με αυτήν την διεργασία αφομοιώνονται από μικρούς, αλλά και μεγάλους, χαρακτηριστικά, ιδιότητες, αρετές ή κακίες που υπάρχουν στα πρόσωπα τα οποία για διαφόρους λόγους προσελκύουν την προσοχή τους.

Το σημαντικό είναι ότι όταν αφήνουμε τον εαυτό μας σε “αυθόρμητες ταυτίσεις”, που υπαγορεύονται από εντυπωσιασμούς και ανομολόγητες φαντασιώσεις, τότε φθάνουμε σε “ημικατανοήσεις” του νοήματος της ζωής και -ορισμένοι- σε κακοποίηση της εκκλησιαστικής ποιμαντικής, αν τύχη να θέλουν, σύν τοις άλλοις, να κάνουμε άθεσμη ποιμαντική στο σύνολο της ελληνικής νεολαίας...

Πρέπει να μελετούμε αυστηρά τις προθέσεις μας για να μη συσκοτίζουμε το νόημα της χριστιανικής ζωής με “ημικατανοήσεις μέσα από αυθόρμητες ταυτίσεις”.

π.Θ.Α.Β.

Ετικέτες: Γεγονότα καὶ Σχόλια

  • Προβολές: 1116

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance