Παναγιώτη Μελικίδη: Ο εορτασμός του Πάσχα

του Παναγιώτη Μελικίδη

Στο σημείωμα αυτό θα δούμε πολύ συνοπτικά, χωρίς να έχουμε την ψευδαίσθηση ότι εξαντλούμε το θέμα σε όλες τις παραμέτρους του, την έριδα που δημιουργήθηκε σχετικά με τον χρόνο εορτασμού του Πάσχα.

Οι Ιουδαιοχριστιανοί, όπως επίσης και οι Εκκλησίες της Μικράς Ασίας, γιόρταζαν το χριστιανικό Πάσχα με βάση το Ιουδαϊκό. Δηλαδή την ημέρα του Ιουδαϊκού Πάσχα την 14η του μηνός Νισάν ή την 14η του σεληνιακού μήνα, οποιαδήποτε ημέρα της εβδομάδος αν έπεφτε αυτή, γιόρταζαν τον Σταυρικό θάνατο του Χριστού μαζί με την Ανάστασή Του. Ετσι, όπως και οι Ιουδαίοι, νήστευαν μέχρι το απόγευμα της 14ης Νισάν, οπότε τελούσαν το Πασχάλιο Δείπνο με την Θεία Ευχαριστία. Οι υπόλοιπες Εκκλησίες της Ανατολής και της Δύσης πανηγύριζαν την πρώτη Κυριακή μετά την 14η του μηνός Νισάν, εφ όσον νήστευαν την Παρασκευή και το Σάββατο. Ηδη από το 155 μ.Χ. άρχίζουν οι πρώτες προσπάθειες, ώστε όλες οι τοπικές Εκκλησίες να γιορτάζουν τη μεγάλη αυτή ημέρα σε μια κοινή ημερομηνία. Το πρόβλημα συζητήθηκε μεταξύ του Σμύρνης Πολυκάρπου και του Ρώμης Ανικήτου, χωρίς να καταλήξουν σε κάποια συμφωνία. Παρ όλα ταύτα κατά τον ιστορικό Ευσέβιο “εκοινώνησαν εαυτοίς και εν τη εκκλησία παρεχώρησεν ο Ανίκητος την ευχαριστίαν τω Πολυκάρπω”. Γύρω στα 166 μ.Χ. γίνεται μια δεύτερη σοβαρή προσέγγιση του ζητήματος μεταξύ του Απολιναρίου Ιεραπόλεως και του Μελίτωνος Σάρδεων. Ο πρώτος, στηριζόμενος στο χωρίο Ιωάν. ιη΄, 28, υπερασπιζόταν την 14η του μηνός Νισάν, ενώ ο δεύτερος, στηριζόμενος στους συνοπτικούς, υποστήριζε ότι κατά την ημερομηνία αυτή πραγματοποιήθηκε ο Μυστικός Δείπνος και όχι η Σταύρωση του Μεσσία. Βέβαια, η διαφορά του Ευαγγελιστή Ιωάννη με αυτή των συνοπτικών είναι επιφανειακή, διότι σύμφωνα με το ιουδαϊκό ημερολόγιο η καινούρια ημέρα άρχιζε από το απόγευμα της προηγούμενης, γι αυτό “η πρώτη των αζύμων” (Ματθ. 26,17) είναι αφ ενός η 14η του μηνός Νισάν, αλλά και η απογευματινή της 13ης Νισάν.

Η διαφορά ως προς την ημερομηνία δεν θεωρούνταν θεμελιώδης κατά τον 2ο αιώνα, αλλά λόγω της εγκατάστασης Μικρασιατών στη Δύση, αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα της ομοιομορφίας. Ετσι ο Βίκτωρ Ρώμης αποφάσισε να δράση δυναμικά καί, επειδή έπρεπε να εκφραστούν οι απόψεις των τοπικών Εκκλησιών, ζήτησε να συγκληθούν κατά τόπους Σύνοδοι και να κοινοποιηθούν οι αποφάσεις τους. Από τα πορίσματα των Συνόδων, που προέκυψαν, παρατηρούμε την εμμονή των Μικρασιατών να γιορτάζουν το Πάσχα την 14η του μηνός Νισάν. Έτσι ο Βίκτωρας διέκοψε την κοινωνία με τις Εκκλησίες της Ασίας. Ο Ειρηναίος Λουγδούνου σε επιστολή του προς τον Επίσκοπο Ρώμης τονίζει την ανάγκη της ενότητας των κατά τόπους Εκκλησιών και τον παραμερισμό των διαφωνιών, που αφορούν ένα ζήτημα δευτερευούσης σημασίας.

Κατά τον 3ο αιώνα οι Εκκλησίες της Μ. Ασίας προσαρμόσθηκαν σταδιακά στην γενικότερη πρακτική της Εκκλησίας, η οποία αισθάνθηκε την ανάγκη να διαχωρίση ημερολογιακά το Χριστιανικό από το Ιουδαϊκό Πάσχα με τον καταρτισμό “Πασχάλιων κύκλων”. Ο Ιππόλυτος εισάγει ελλιπή Πασχάλιο κύκλο δεκαέξι ετών στα μέσα του 3ου αιώνα, ενώ την ίδια εποχή ο Αυγουστάλης προτείνει έναν ακριβέστερο κύκλο δεκαέξι ετών, τον οποίον και αποδέχθηκαν οι περισσότερες Εκκλησίες της Δύσης. Στην Ανατολή (δεύτερο ήμισυ 3ου αιώνα) ο Επίσκοπος Λαοδικείας της Συρίας, Ανατόλιος, φημισμένος μαθηματικός και αστρονόμος, εισάγει ακριβέστερο Πασχάλιο κύκλο δεκαενέα ετών, που τον δέχθηκαν οι τοπικές Εκκλησίες της Ανατολής. Παρ όλα ταύτα δεν επήλθε ομοιομορφία μεταξύ Ανατολής και Δύσης ως προς τον εορτασμό του Πάσχα, τόσο εξ αιτίας της χρήσης διαφόρων Πασχάλιων κύκλων, όσο και εξ αιτίας της διαφοράς ως προς τον καθορισμό της εαρινής ισημερίας.

Την τελική λύση θα δώση η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος της Νικαίας (325 μ.Χ.), η οποία ανέθεσε στην Εκκλησία της Αλεξάνδρειας την εκπόνηση των Πασχάλιων κύκλων, λόγω του ότι ήταν ανεπτυγμένη στην πόλη αυτή η επιστήμη της αστρονομίας. Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας με Εγκύκλιό του στις άλλες Εκκλησίες ανακοίνωνε την ημερομηνία εορτής του Πάσχα κάθε έτος. Τις αποφάσεις της Συνόδου τις αποδέχθηκαν όλοι εκτός από ελάχιστους, οι οποίοι καταδικάσθηκαν από την Εκκλησία.

Πρέπει δε να σημειώσουμε ότι η διαφορά της Ορθοδόξου Εκκλησίας με τον Παπισμό έγκειται στο ότι αν και ακολουθούμε το Γρηγοριανό Ημερολόγιο, δεχόμαστε ως εαρινή ισημερία την 21η Μαρτίου, που ήταν την εποχή της Α΄ Οικουμενική Συνόδου, ώστε να συμφωνούμε με την απόφαση των Πατέρων, και όχι την 11η Μαρτίου που δέχονται οι Παπικοί. Με τον τρόπο αυτό τηρούμε και τον ζ΄ Αποστολικό Κανόνα που λέγει ότι πρέπει να εορτάζουμε το Χριστιανικό Πάσχα μετά το Ιουδαϊκό, ενώ οι Παπικοί για να προτιμήσουν την ημερολογιακή ακρίβεια, παραβαίνουν τον ιερό Κανόνα, εορτάζοντας πολλές φορές το Πάσχα προ ή την ίδια ημέρα με τους Ιουδαίους.-

  • Προβολές: 986

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance