• Αρχική
  • Ἱερὰ Μητρόπολη Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου - Ἐκκλησιαστική Παρέμβαση - ΓΡΑΠΤΑ ΚΥΡΗΓΜΑΤΑ

Κυριακὴ 22 Αύγούστου

Η ζωή μας έχει χαρακτηρισθή ως «κοιλάδα κλαυθμώνος», είναι γεμάτη από θλίψη, πόνο, αρρώστιες, θανάτους, συκοφαντίες, δυσκολίες κλπ. Περισσεύει ο ανθρώπινος πόνος πάνω στήν γή. Άν μπορούσαμε νά συγκεντρώσουμε όλα τά δάκρυα πού χύνονται στήν γή από τούς ανθρώπους, θά σχηματίζαμε ένα μεγάλο ποτάμι, ίσως καί ωκεανό. Όλοι έχουμε δοκιμάσει τά καρφιά τού σταυρού, τού πόνου, πού τρυπούν τό σώμα καί κυρίως τήν ψυχή μας.

Έτσι, μέ τόν πόνο αυτόν, μέ τραυματισμένη τήν ψυχή, εισερχόμαστε στήν θεία Λειτουργία καί ανοίγουμε τήν καρδιά μας στόν Θεό, ελπίζοντας από Αυτόν αναψυχή, παραμυθία, παρηγοριά. Μάς προτρέπει ο Ιερεύς: «Υπέρ τού ρυσθήναι ημάς από πάσης θλίψεως, οργής κινδύνου καί ανάγκης, τού Κυρίου δεηθώμεν», δηλαδή άς παρακαλέσουμε τόν Κύριο νά μάς γλιτώση από κάθε θλίψη, οργή, κίνδυνο καί ανάγκη.

Η θλίψη είναι σωματική καί ψυχική, καί τίς περισσότερες φορές είναι τό συναμφότερο, αφού ο σωματικός πόνος επηρεάζει καί τήν ψυχή καί ο ψυχικός πόνος επηρεάζει καί τό σώμα. Οι κοινωνικές καί οικογενειακές συνθήκες δέν είναι όπως τίς επιθυμούμε, η ζωή δέν μάς προσφέρει ό,τι θέλουμε καί τό σώμα μας δέν είναι πάντα υγιές.

Η οργή από οπουδήποτε κι άν προέρχεται, ομοιάζει σάν τά άγρια κύματα πού ξεσπούν πάνω μας. Πολλές φορές μέσα μας φουσκώνει ο θυμός καί η οργή, αλλά δεχόμαστε συνήθως αναπάντεχες οργισμένες ενέργειες καί συμπεριφορές τών συνανθρώπων μας καί μερικές φορές καί αγαπητών μας προσώπων. Ενίοτε, αισθανόμαστε καί τόν Θεό οργισμένο εναντίον μας, γιατί στήν πραγματικότητα εμείς έχουμε τύψεις, απομακρυνόμαστε από Αυτόν, ενώ Αυτός μάς αγαπά.

Οι κίνδυνοι αυξάνονται συνεχώς από τούς ανθρώπους, τήν κοινωνία, τίς συνθήκες ζωής, από τήν αγωνία τού μέλλοντος, από ασθένειες καί τόν επαπειλούμενο θάνατο. Ζούμε σέ μιά κοινωνία στήν οποία ενεδρεύουν παντού κίνδυνοι, σάν παγίδες. Κυρίως, υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι γιά τά νέα παιδιά πού ανοίγονται στήν ζωή ανυποψίαστα, καλοπροαίρετα καί πολλές φορές μέ έντονη περιέργεια γιά όλα. Πόσες φορές οι γονείς παραμένουν τά βράδυα άγρυπνοι από τόν φόβο τών κινδύνων πού περικυκλώνουν τά παιδιά τους καί οι οποίοι προέρχονται από διαφόρους εμπόρους τών ναρκωτικών καί τού θανάτου!

Οι ανάγκες σήμερα είναι πολλές, γιά τίς σπουδές τών παιδιών, τήν εύρεση εργασίας, τήν φροντίδα τους, τήν εξασφάλιση τών αναγκαίων γιά τήν ζωή. Δυστυχώς, σέ αυτά ευθυνόμαστε καί εμείς πού αυξάνουμε τίς ανάγκες μας από μία κοινωνική ανταγωνιστικότητα καί ζήλεια. Δέν έχουμε μάθει νά ζούμε μέ ασκητικότητα, πού είναι περίληψη όλου τού Ευαγγελικού μηνύματος καί τής εκκλησιαστικής ζωής, δέν ζούμε μέ ολιγάρκεια. Όταν, όμως, αυξάνουμε τίς ανάγκες μας, χωρίς νά έχουμε τό απαραίτητο εισόδημα, τότε προσθέτουμε πόνο καί οδύνη στόν εαυτό μας.

Γιά όλα αυτά προσευχόμαστε στόν Θεό μέσα στήν θεία Λειτουργία. Ζητούμε τήν Χάρη Του, τήν βοήθειά Του καί τήν προστασία Του. Βεβαίως, μόνον η προσευχή δέν λύει όλα τά ζητήματα, γιατί ο Θεός δέν καταργεί τήν ελεύθερη θέλησή μας. Έτσι, πρέπει καί εμείς νά θέλουμε νά απαλλαγούμε από τόν πόνο, καί αυτό τό δείχνουμε μέ τά έργα μας καί τήν προσπάθειά μας. Δηλαδή, πρέπει νά μειώσουμε εκείνα πού μάς προκαλούν πόνο, θλίψη, οργή, κινδύνους καί διάφορες ανάγκες. Πρέπει νά βρούμε τήν μέθοδο τής ασκήσεως καί κυρίως νά αποκτήσουμε έναν καλό Πνευματικό Πατέρα, ο οποίος θά μάς διδάξη αυτήν τήν μέθοδο θεραπείας.

Μέ αυτές τίς προϋποθέσεις παρακαλούμε στήν συνέχεια τόν Θεό: «Αντιλαβού, σώσον, ελέησον καί διαφύλαξον ημάς ο Θεός, τή σή Χάριτι», δηλαδή Θεέ, βοήθησε, σώσε, ελέησε καί διαφύλαξέ μας μέ τήν Χάρη Σου. Κάθε ρήμα πού χρησιμοποιούμε έχει τήν ιδιαίτερη σημασία. Η Χάρη τού Θεού απαλλάσσει τήν ψυχή μας καί όλη τήν ύπαρξή μας από τόν πόνο καί τήν θλίψη, άν όμως καί εμείς συνεργήσουμε σέ αυτό.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακὴ 29 Αὐγούστου

Στό τέλος τής μεγάλης Συναπτής, δηλαδή τών «Ειρηνικών», αφού μνημονεύσαμε τήν Παναγία καί όλους τούς Αγίους, ο Ιερεύς μάς προτρέπει νά παραθέσουμε τήν ζωή μας στόν Θεάνθρωπο Χριστό. Τά σχετικά μέ τήν Παναγία τά είπαμε σέ ένα προηγούμενο κήρυγμα. Σήμερα θά σταθούμε στήν φράση «μετά πάντων τών Αγίων» καί λόγω τής εορτής τής Αποτομής τής Κεφαλής τού αγίου Ιωάννου τού Προδρόμου, τού Βαπτιστού, θά αναφερθούμε σέ αυτόν, ο οποίος συγκαταλέγεται μεταξύ τών Αγίων.

Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος έλαβε τό όνομα Ιωάννης, πού ερμηνεύεται δώρον Θεού, καί τού τό έδωσε ο Ίδιος ο Θεός λέγεται Πρόδρομος, γιατί προηγήθηκε τού Χριστού καί ετοίμασε τόν δρόμο γιά τό έργο Του χαρακτηρίζεται Βαπτιστής, γιατί αξιώθηκε νά βαπτίση τόν Χριστό στόν Ιορδάνη ποταμό. Πρόκειται γιά μιά μεγάλη προσωπικότητα πού επαινέθηκε από τόν Ίδιο τόν Χριστό, πού είπε: «Ουκ εγήγερται εν γεννητοίς γυναικών μείζων Ιωάννου τού βαπτιστού» (Ματθ. ια', 11).

Εκείνο πού παρατηρούμε στόν Τίμιο Πρόδρομο είναι ότι είναι ο τελευταίος Προφήτης τής Παλαιάς Διαθήκης καί ο πρώτος Προφήτης τής Καινής Διαθήκης, δηλαδή βρέθηκε στό μεταίχμιο μεταξύ Παλαιάς καί Καινής Διαθήκης. Είναι ένας θαυμάσιος κρίκος μεταξύ τών Προφητών καί τών Αποστόλων.

Τό κήρυγμά του δέν διέφερε από τό κήρυγμα τών Προφητών καί τού Χριστού, αφού ήταν κήρυγμα μετανοίας. Έλεγε: «Μετανοείτε, ήγγικε γάρ η βασιλεία τών ουρανών» (Ματθ. γ', 2). Βασιλεία τών Ουρανών είναι η θεία Χάρη, η φανέρωση τού Χριστού ως Φώς καί η μέθεξη καί κοινωνία τού ανθρώπου μέ τό Φώς. Η μετάνοια είναι προϋπόθεση τής κοινωνίας μέ τόν Θεό. Αυτός είναι ο πυρήνας τού κηρύγματος τής Εκκλησίας, όχι διάφορα κούφια λόγια, όχι φιλοσοφίες καί στοχασμοί, αλλά η υπόδειξη τού τρόπου γιά νά ενωθή κανείς μέ τόν Θεό.

Επίσης, εκείνο πού θαυμάζει κανείς στόν άγιο Ιωάννη τόν Πρόδρομο είναι ότι ήταν κήρυξ τής αληθείας, ομιλούσε γιά τόν Χριστό πού είναι η Αλήθεια καί οδηγούσε τόν λαό πρός τήν Αλήθεια. Ο λόγος του δέν ήταν ρηχός, συμβιβαστικός, ψεύτικος. Ήλεγχε τούς ανθρώπους πού τόν πλησίαζαν καί τόν Ηρώδη, υποδεικνύοντας σέ αυτούς τόν ορθό δρόμο, τήν αποκατάσταση τής αδικίας, τήν ευθυγράμμιση τής ζωής τους μέ τόν Νόμο τού Θεού. Βέβαια, αυτό είχε καί συνέπειες γιά τόν ίδιο, ήτοι τήν φυλάκιση καί τελικά τήν αποκεφάλιση, τόν θάνατο. Αλλά τό σημαντικότερο στήν ζωή μας είναι η ορθοτόμηση τής αληθείας.

Μέ τό κήρυγμα τής μετανοίας καί τής αληθείας δοξάσθηκε ο Πρόδρομος καί πέρασε στήν ιστορία, οπότε καί τιμάται από όλους τούς Χριστιανούς. Είπε ένας αγιορείτης ότι τό ψεύτικο καί όταν είναι ενωμένο, στήν πραγματικότητα είναι χωρισμένο, ενώ τό αληθινό καί όταν είναι χωρισμένο είναι ενωμένο. Αυτό τό βλέπουμε στήν ζωή τών Αγίων καί φυσικά στήν ζωή τού Τιμίου Προδρόμου. Ήταν αληθινός, συνδέθηκε μέ τήν Αλήθεια, τόν Χριστό, ομιλούσε αληθινά καί μέχρι σήμερα ζή αληθινά καί πραγματικά στίς καρδιές όλων τών Χριστιανών, παρά τό ότι δέν ζή βιολογικά. Πόσοι Ιεροί Ναοί δέν ανηγέρθησαν επ' ονόματί του! Σήμερα μάλιστα όλοι οι Χριστιανοί νηστεύουμε αυστηρά καί έτσι τιμούμε τόν Τίμιο Πρόδρομο.

Θά πρέπει νά είμαστε άνθρωποι τής αληθείας καί όχι τού ψεύδους, τής απλότητας καί όχι τής διπλοπροσωπίας καί τής υποκρισίας. Ο Τίμιος Πρόδρομος, μετά τήν Παναγία, έχει μεγάλη παρρησία στόν Χριστό καί γι’ αυτό πρέπει νά επικαλούμαστε τίς πρεσβείες του καί νά μιμούμαστε τό παράδειγμά του.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή 24 Ιουλίου

Όλοι οι άνθρωποι αισθάνονται κατά καιρούς μιά ανασφάλεια, σωματική, διανοητική, ψυχολογική, πνευματική, καί ζητάμε προστασία. Ο άνθρωπος έρχεται στόν κόσμο καί ζή στήν κοινωνία, όπου υπάρχουν τόσες επιδράσεις πού προέρχονται από παντού, αισθάνεται αδύναμος, αδύνατος, ανίσχυρος, ιδιαιτέρως όταν τόν εγκαταλείπουν οι σωματικές δυνάμεις του. Τότε αναζητά βοήθεια καί προστασία.

Ως Χριστιανοί έχουμε προστάτη μας τόν Θεό, τήν Παναγία, τούς Αγίους, τήν Εκκλησία. Δέν είμαστε μόνοι στήν ζωή, είμαστε «συμπολίται τών αγίων καί οικείοι τού Θεού» (Εφ. β', 19). Αλλά πολλές φορές καί αυτό δέν τό καταλαβαίνουμε, επειδή είμαστε ολιγόπιστοι καί αδύνατοι πνευματικά. Πάντως, ο Θεός μάς έδωσε τούς Αγγέλους Του γιά νά μάς προστατεύουν καί ο κάθε άνθρωπος έχει τόν δικό του φύλακα Άγγελο. Αυτήν τήν αλήθεια έχει υπ’ όψη της η Εκκλησία καί προσεύχεται στόν Θεό: «Άγγελον ειρήνης, πιστόν οδηγόν, φύλακα τών ψυχών καί τών σωμάτων ημών παρά τού Κυρίου αιτησώμεθα», δηλαδή άς ζητήσουμε από τόν Κύριο-Θεό νά μάς δώση άγγελον ειρήνης, πού νά είναι πιστός οδηγός καί φύλακας τών ψυχών καί τών σωμάτων μας.

Κατ’ αρχάς, μέ αυτό εννοείται ότι υπάρχουν οι άγγελοι τού Θεού τής ειρήνης καί οι άγγελοι τού διαβόλου, τής ακαταστασίας. Ο άγγελος τής ειρήνης θά μάς βάζη καλούς λογισμούς στήν σκέψη μας, θά μάς εμπνέη λογισμούς καί σκέψεις καλές, ώστε νά έχουμε ειρήνη στήν καρδιά μας. Πόσες ταραχές δέν δημιουργούνται από κακές σκέψεις καί ιδέες πού συνδέονται μέ τήν φιληδονία, τήν φιλαργυρία, τήν φιλοδοξία, αλλά καί από άλλες επιθετικές ενέργειες τών ανθρώπων! Πάντως, κάθε καλή σκέψη πού έρχεται μέσα μας γιά νά κάνουμε τό καλό καί νά αποφύγουμε τό πονηρό προέρχεται από τόν άγγελο τής ειρήνης.

Έπειτα, παρακαλάμε τόν Θεό νά μάς δίνη άγγελον «πιστόν οδηγόν». Χρειαζόμαστε οδηγούς στήν ζωή μας γιά τό καλό. Ο Ιουδαϊκός λαός όταν πορευόταν από τήν Αίγυπτο στήν γή τής Επαγγελίας είχε έναν πιστόν οδηγό, τόν μέγα Μωϋσή καί εκείνος είχε οδηγό τόν Μεγάλης Βουλής Άγγελον, τόν άσαρκο Λόγο. Έτσι, οι Ισραηλίτες μπόρεσαν νά περάσουν όλες τίς δυσκολίες πού εμφανίσθηκαν στόν δρόμο τους. Χρειαζόμαστε κι εμείς έναν πιστόν οδηγό, πού νά μή μάς προδίνη ποτέ, νά μή μάς εγκαταλείπη, ακόμη καί τότε πού συμπεριφερόμαστε άμυαλα καί απερίσκεπτα. Αυτός μπορεί νά είναι καί ένας άνθρωπος από τόν Θεό, ο Πνευματικός μας, ένας καλός καθοδηγός.

Ακόμη παρακαλάμε τόν Θεό, αυτός ο άγγελος νά είναι «φύλακας τών ψυχών καί τών σωμάτων μας». Η λέξη φύλακας προσδιορίζει αυτόν πού φυλάσσει κάτι, πού προστατεύει κάποιον. Μιά τέτοια προστασία αναφέρεται στό σώμα καί τήν ψυχή. Καί γιά τό σώμα υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ανθρώπων πού μπορούν νά τό προστατεύσουν, αλλά ποιός μπορεί νά προστατεύση τήν ψυχή μας; Σήμερα υπάρχουν πειρασμοί τής ψυχής πού προέρχονται από όλες τίς κατευθύνσεις καί εισέρχονται μέσα στήν ψυχή μας από όλες τίς αισθήσεις. Η αλήθεια είναι ότι καί εμείς δέν προφυλασσόμαστε από τέτοιους ψυχικούς πειρασμούς, καί αφήνουμε ανοιχτές όλες τίς αισθήσεις γιά νά εισέρχωνται μέσα μας οι κακές επιδράσεις, καί γι’ αυτό μεγαλώνουν τά προβλήματα καί οι δοκιμασίες, οπότε καί βασανιζόμαστε ποικιλοτρόπως.

Χρειαζόμαστε προστασία από τούς αγγέλους τού Θεού, αλλά, βέβαια, πρέπει κι εμείς νά τό θέλουμε καί νά είμαστε άξιοι τής προστασίας τού Θεού καί τών αγγέλων Του.

Ο Μητροπολιτης

+ Ο Ναυπακτου και Αγιου Βλασιου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακὴ 8 Αὐγούστου

Η Εκκλησία είναι μιά μεγάλη πνευματική οικογένεια, στήν οποία ανήκουν πολλά μέλη από όλες τίς εθνότητες, τά οποία κατοικούν σέ ολόκληρο τόν κόσμο καί τά οποία, ενώ εμείς αυτήν τήν ώρα βρισκόμαστε στόν Ναό, εκείνα κάνουν κάτι άλλο καί δέν είναι μαζί μας. Γι’ αυτό αισθανόμαστε τήν ανάγκη, ως αδέλφια πού είμαστε, νά προσευχηθούμε καί γι’ αυτούς. Ακόμη, προσευχόμαστε καί γιά όλους τούς ανθρώπους πού αυτήν τήν ώρα κάνουν κάποια εργασία.

Έτσι, ο Ιερεύς μάς προτρέπει: «Υπέρ πλεόντων, οδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αιχμαλώτων καί τής σωτηρίας αυτών, τού Κυρίου δεηθώμεν», δηλαδή θά πρέπει νά προσευχηθούμε στόν Κύριο γι’ αυτούς πού ταξιδεύουν στήν θάλασσα ή οδοιπορούν, γι’ αυτούς πού ασθενούν καί υποφέρουν, γι’ αυτούς πού είναι αιχμάλωτοι, καί συγχρόνως νά παρακαλέσουμε γιά τήν σωτηρία τους. Βέβαια, δέν πρέπει κανείς νά ταξιδεύη κυρίως τήν ώρα τής Κυριακάτικης θείας Λειτουργίας, αλλά η Εκκλησία ως φιλόστοργος Μητέρα, προσεύχεται καί γι’ αυτούς πού από διάφορες επείγουσες ανάγκες τους δέν παρευρίσκονται στόν Ιερό Ναό κατά τήν τέλεση τής θείας Λειτουργίας.

«Πλέοντες» είναι εκείνοι πού ταξιδεύουν στήν θάλασσα, μέ τίς τόσες δυσκολίες, είτε είναι τό προσωπικό τών πλοίων, είτε είναι οι ταξιδιώτες, είτε όσοι εργάζονται σέ εμπορικά καί πολεμικά πλοία, είτε όσοι ψαρεύουν στήν θάλασσα κλπ. Τό γεγονός είναι ότι όλοι αυτοί χρειάζονται τήν βοήθεια τού Θεού, γιατί ενεδρεύουν πολλοί κίνδυνοι, φουρτούνες, ύφαλοι, παλαιότητα τών καραβιών, παλαιότερα δέ καί ο κίνδυνος τών πειρατών κλπ. Εδώ πρέπει νά εντάξουμε καί όσους ταξιδεύουν στόν αέρα μέ τά αεροσκάφη, πού καί αυτοί κινδυνεύουν κάθε ώρα καί στιγμή.

«Οδοιπορούντες» είναι όσοι βαδίζουν στούς δρόμους, αλλά καί όσοι ταξιδεύουν στήν στεριά μέ οποιονδήποτε τρόπο καί γιά οποιονδήποτε λόγο. Παλαιότερα υπήρχαν κίνδυνοι από τούς ληστές, από δυσμενείς καιρικές συνθήκες, όμως σήμερα υπάρχουν άλλοι κίνδυνοι από τούς κακούς δρόμους, τίς ταχύτητες πού αναπτύσσουν οι οδηγοί καί τίς απροσεξίες τους. Δυστυχώς, κάθε εβδομάδα καί κάθε Σαββατοκύριακο θρηνούμε πολλούς νεκρούς από τροχαία ατυχήματα.

«Νοσούντες» είναι οι άρρωστοι πού πονούν καί υποφέρουν από διάφορες ασθένειες, είτε στό σπίτι τους, είτε στό Νοσοκομείο, καί μαζί μέ αυτούς πάσχουν καί υποφέρουν οι συγγενείς τους, αλλά κουράζονται οι ιατροί καί τό νοσηλευτικό προσωπικό. Κάθε βράδυ γίνονται ιδιότυπες αγρυπνίες στά Νοσοκομεία πού είναι οι σύγχρονοι ναοί τού πόνου καί τής υγείας τών ανθρώπων.

«Κάμνοντες» είναι όσοι υποφέρουν από διάφορα αίτια, αλλά στήν κατηγορία αυτή υπάγονται καί οι δαιμονισμένοι, πού καταλαμβάνονται από τόν διάβολο, ο οποίος διευθύνει τήν σκέψη τους καί τίς επιθυμίες τους. Εκτός από αυτούς πού χαρακτηρίζουμε μέ τήν στενή έννοια δαιμονισμένοι, στήν κατηγορία αυτή ανήκουν καί εκείνοι πού υποδουλώνονται σέ διάφορα πάθη καί υποφέρουν ποικιλοτρόπως, αφού διά τών παθών αυτών ενεργεί ο διάβολος.

«Αιχμάλωτοι» είναι όσοι είναι κλεισμένοι σέ στρατόπεδα συγκεντρώσεως, είναι οι αιχμάλωτοι πολέμου, αλλά καί όσοι είναι αιχμάλωτοι διαφόρων ιδεολογιών καί ιδεοληψιών, διαφόρων φυσικών καί χημικών ουσιών, όπως καί οι αιχμάλωτοι σέ σύγχρονα ιδιότυπα «στρατόπεδα συγκεντρώσεως», πού μπορεί νά είναι κακόφημα κέντρα, όπου ο άνθρωπος χάνει τήν ανθρωπιά του καί τήν ελευθερία του.

Πόσοι αδελφοί μας αυτήν τήν ώρα πού εμείς γευόμαστε τήν αγάπη τού Θεού, πού συμμετέχουμε στό λαμπρό πανηγύρι τής θείας Λειτουργίας, αυτοί υποφέρουν καί ταλαιπωρούνται! Πρέπει νά προσευχόμαστε καί γι’ αυτούς. Η θεία Λειτουργία είναι ευεργεσία γιά όλο τόν κόσμο.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή 10 Αυγούστου (Η Ματθαίου)

Ο πολλαπλασιασμός των πέντε άρτων και των δύο ιχθύων (ψαριών) είναι το θαύμα που ακούσαμε σήμερα στο Ευαγγέλιο, το οποίο είναι γνωστό σε όλους τους Χριστιανούς, και είναι από τα πιο γνωστά γεγονότα από την ζωή του Χριστού. Είναι αδύνατον να μπορέση κανείς να χορτάση πέντε χιλιάδες ανθρώπους, χωρίς να υπολογισθούν τα γυναικόπαιδα, με πέντε ψωμιά και δύο ψάρια και μάλιστα να μείνη και περίσσευμα.

Η πείνα είναι ένα μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας. Υπάρχουν ολόκληροι πληθυσμοί στον πλανήτη της γης που υποφέρουν από την έλλειψη των αναγκαίων για την συντήρησή τους, και συγχρόνως άλλοι λαοί που πετάνε τρόφιμα από περισσεύματα τα οποία δεν μπόρεσαν να καταναλώσουν. Σε αυτό δεν ευθύνεται ο Χριστός ούτε πρέπει να αναμένουμε τον Χριστό να έρχεται για να επαλάβη το θαύμα αυτό, αλλά είναι έργο των Χριστιανών, οι οποίοι πρέπει να ενδιαφέρωνται για τους ανθρώπους που υποφέρουν και βασανίζονται. Ο Χριστός με το θαύμα αυτό μας έδειξε ότι πρέπει και εμείς να ενδιαφερόμαστε για τις ανάγκες των συνανθρώπων μας και να μας συγκινή το πρόβλημά τους.

Φυσικά, αυτό πρέπει να είναι και το ενδιαφέρον των Κυβερνήσεων κάθε χώρας, αλλά και το ενδιαφέρον των λεγομένων πλουσίων λαών προς λαούς που στερούνται ακόμη και των πιο αναγκαίων. Δεν είναι δυνατόν στην εποχή μας να καταναλώνωνται μεγάλα ποσά για καλλυντικά και για είδη πολυτελείας, ενώ υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν από την πείνα και την ποικιλότροπη στέρηση. Αν οι Κυβερνήσεις δεν ενδιαφερθούν για το θέμα αυτό, τότε είναι αποτυχημένες.

Η Εκκλησία, με τους αξίους ποιμένες της, κάνει ο,τι μπορεί στο θέμα αυτό. Υπάρχουν φορείς που έχουν διοργανωθή και προσπαθούν να αντιμετωπίσουν αυτό το μεγάλο κοινωνικό πρόβλημα, που όσο αυξάνουν οι ανάγκες της οικογένειας, τόσο και μεγαλώνει. Δεν πρόκειται μόνον για πείνα, αλλά και για το ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ο άνθρωπος να ανταποκριθή στις απαιτήσεις της σύγχρονης εποχής. Η Εκκλησία λειτουργεί διάφορα Ιδρύματα, αλλά και με τα Φιλόπτωχα Ταμεία της βοηθά όσο μπορεί τους ανθρώπους. Όμως, το πρόβλημα δεν λύεται με φιλανθρωπίες. Το Κράτος πρέπει να γίνη πιο κοινωνικό και να στρέψη την προσοχή του στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι άνθρωποι και οι οικογένειές τους.

Θα πρέπη να ενδιαφερθούμε όλοι μας για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, και να κάνουμε καλή διαχείριση των υλικών αγαθών. Αυτό φαίνεται από το ότι πολλοί συνάνθρωποί μας δίνουν προτεραιότητα στην πολυέξοδη διασκέδαση, στην αγορά υλικών αγαθών που δεν είναι και τόσο απαραίτητα και έτσι στερούνται άλλων αγαθών που είναι αναγκαία για την ζωή τους. Βλέπουμε οικογένειες που παίρνουν δάνεια για διακοπές, κάνουν μεγάλα οικονομικά ανοίγματα για να αποκτήσουν πολλά χρήματα, μιμούνται αυτούς που έχουν την δυνατότητα να ζουν πιο άνετα, και στην συνέχεια πέφτουν σε μεγάλη οικονομική δυσχέρεια.

Επομένως, ο Χριστός εξακολουθεί και σήμερα να κάνη αυτό το θαύμα, από την άποψη ότι όταν θεραπεύωνται τα πάθη της φιλοδοξίας, της φιληδονίας και της φιλαργυρίας, με την δύναμη του Χριστού, τότε υπάρχουν και τα αναγκαία υλικά αγαθά για την συντήρησή μας, αλλά και βοηθούμε εκείνους που έχουν ανάγκες.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακὴ 1 Αὐγούστου

Ο άνθρωπος δέν είναι μιά αυτόνομη ύπαρξη, ένας μοναχικός άνθρωπος, ένα όν πού ζή μέσα σέ μιά απέραντη μοναξιά, αλλά γεννιέται καί ζή μέσα σέ ένα περιβάλλον, υλικό, κοινωνικό καί οικογενειακό. Αυτό τό περιβάλλον είναι ένας παγκόσμιος οίκος στόν οποίον υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος, μέ όλα τά στοιχεία του, δηλαδή τόν αέρα, τήν γή καί τήν θάλασσα. Άλλωστε, ο Θεός πρώτα δημιούργησε τόν υλικό κόσμο καί ύστερα τόν άνθρωπο, ώστε νά εισέλθη ως βασιλεύς μέσα στό βασίλειό του.

Αυτός είναι ο λόγος γιά τόν οποίο στήν μεγάλη δέηση πού απευθύνουμε στόν Θεό, τήν λεγόμενη «μεγάλη συναπτή», στήν έναρξη τής θείας Λειτουργίας, προσευχόμαστε καί γιά τόν κόσμο πού μάς περιβάλλει. «Υπέρ ευκρασίας αέρων, ευφορίας τών καρπών τής γής καί καιρών ειρηνικών τού Κυρίου δεηθώμεν». Δηλαδή, άς προσευχηθούμε στόν Κύριο γιά τίς καλές συνθήκες - ηπιότητα στόν αέρα, γιά τήν καρποφορία τής γής καί γιά χρόνους ειρηνικούς.

Η Εκκλησία διδάσκει ότι μετά τήν αμαρτία τού Αδάμ καί τής Εύας άλλαξαν οι σχέσεις τού ανθρώπου μέ τό περιβάλλον, η φύση εξαγριώθηκε καί επαναστάτησε εναντίον τού αμαρτωλού ανθρώπου. Από τότε επικρατεί άλλη κατάσταση καί ο άνθρωπος μέ πόνο καί κόπο εργάζεται στήν γή. Αλλά καί κάθε αμαρτία πού διαπράττει ο άνθρωπος έχει συνταρακτικές συνέπειες σέ όλη τήν κτίση. Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι «η κτίση συστενάζει καί συνωδίνει άχρι τού νύν» (Ρωμ. η', 22).

Γι’ αυτό πρέπει νά παρακαλούμε τόν Θεό νά δημιουργούνται οι κατάλληλες συνθήκες στήν φύση, νά υπάρξη ηπιότητα στό περιβάλλον, οι καιροί νά είναι ειρηνικοί, χωρίς νά γίνονται πόλεμοι, ώστε η γή νά αποδίδη τούς καρπούς καί νά τρεφόμαστε κανονικά γιά νά συντηρούμαστε στήν ζωή.

Αυτή η προσευχή πρέπει νά γίνεται ιδιαιτέρως στίς ημέρες μας, αφού από διάφορα αίτια, πού προέρχονται από τόν άνθρωπο, μολύνεται τό περιβάλλον, ο αέρας, η γή, η θάλασσα, οι πηγές, τά ποτάμια, τά δάση, ακόμη παρατηρείται καί γενετικός μολυσμός. Όταν «βιάζεται» η φύση γιά νά παράγη περισσότερα, τότε μολύνεται, καί στήν συνέχεια μολύνει καί τόν οργανισμό τού ανθρώπου.

Ιδιαιτέρως μέ τήν δέηση αυτή σκεπτόμαστε τούς γεωργούς, τούς κτηνοτρόφους, τούς ψαράδες καί όλους εκείνους τών οποίων η εργασία εξαρτάται από τίς καλές συνθήκες τού περιβάλλοντος γιά νά λάβουν τούς καρπούς τής εργασίας τους καί νά ανταμειφθούν οι κόποι τους.

Αυτό κυρίως τό καταλάβαιναν οι παλαιότερες γενιές τών ανθρώπων, πού ζούσαν σέ μιά γεωργική κοινωνία, είχαν διαρκή σχέση μέ τό περιβάλλον καί ανέμεναν τήν βοήθεια τού Θεού, είχαν στραμμένη τήν προσοχή τους σέ Αυτόν καί Τόν παρακαλούσαν άλλοτε νά στείλη βροχή, άλλοτε νά λάμπη ο ήλιος κλπ. Σήμερα, όμως, πού τά πάντα βιομηχανοποιούνται, η προσοχή τών ανθρώπων στρέφεται στά πολυκαταστήματα, στά εργοστάσια, στούς βιομηχανικούς χώρους, γι’ αυτό καί η πίστη απομακρύνεται από τόν Θεό. Αποδεσμεύουν τά προϊόντα πού αγοράζουν από τήν γή, έχουν τήν αίσθηση ότι παρήχθησαν από κάποιο εργοστάσιο καί όχι από τόν Θεό.

Όμως, η Εκκλησία μέ τήν δέηση αυτή μάς μαθαίνει νά προσευχόμαστε στόν Θεό γιά τό περιβάλλον, τόν αέρα, τήν γή, τήν θάλασσα, τίς πηγές, τά δάση, όλα αυτά πού μάς δίνουν φυσικές ενέργειες γιά τήν καρποφορία. Συγχρόνως, η Εκκλησία μάς μαθαίνει νά σεβόμαστε τό περιβάλλον, νά τό αγαπάμε, νά μή τό καταστρέφουμε, γιατί εκτός τού ότι προξενούμε κακό στήν υγεία μας καί βλάπτουμε τίς επόμενες γενιές, συγχρόνως συμπεριφερόμαστε μέ ασέβεια στό δημιούργημα, τό «κόσμημα» τού Θεού.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή 3 Αυγούστου (Ζ Ματθαίου)

Ο Χριστός, όπως διασώζεται στα Ευαγγέλια, έκανε πολλά θαύματα για να δείξη στους ανθρώπους ότι Αυτός είναι ο Μεσσίας που περίμεναν και ότι αυτά είναι προμηνύματα της νέας ζωής που έφερε στον κόσμο. Τα θαύματα ήταν απόδειξη της μεσσιανικής Του ιδιότητος, πέρα από την αγάπη που έδειχνε στους ανθρώπους που υπέφεραν από διάφορες ασθένειες, σωματικές και ψυχικές.

Στο σημερινό Ευαγγέλιο είδαμε δύο θαύματα που έκανε ο Χριστός. Το ένα είναι ότι θεράπευσε δύο τυφλούς οι οποίοι αμέσως απέκτησαν το φως των οφθαλμών τους και είδαν τα δημιουργήματα του Θεού. Το άλλο θαύμα είναι ότι θεράπευσε έναν κωφό που δεν άκουγε, και αυτή η κώφωση ήταν συνέπεια της δαιμονικής κατάστασης και δεν ήταν απλώς μια σωματική ασθένεια. Και στα δύο αυτά θαύματα βλέπουμε την θεραπεία δύο σωματικών αισθήσεων, της οράσεως και της ακοής.

Ο άνθρωπος είναι το τελειότερο δημιούργημα του Θεού. Το σώμα του έχει διάφορες αισθήσεις μεταξύ των οποίων είναι η αίσθηση της οράσεως και η αίσθηση της ακοής. Με την όραση μπορούμε να βλέπουμε την δημιουργία του Θεού, αλλά και να κινούμαστε με ευχέρεια, και με την ακοή μπορούμε να ακούμε και να συνεννοούμαστε με τους ανθρώπους. Τι θα ήμασταν αν δεν είχαμε αυτές τις δύο σημαντικές αισθήσεις! Οι άνθρωποι που τις στερούνται καταλαβαίνουν την αξία τους, αν και ο Θεός τους δίνη πολλή δύναμη για να ξεπερνούν το πρόβλημά τους.

Πάντως, οι αισθήσεις αυτές μας βοηθούν πολύ στην ζωή μας να κινούμαστε, να εργαζόμαστε, να διαβάζουμε, να ακούμε και να συνομιλούμε με τους ανθρώπους. Αν μελετήσουμε από πλευράς ανατομίας τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν και οι δύο αυτές αισθήσεις θα εκπλαγούμε από την σοφία του Θεού που τις κατασκεύασε. Οι τελειότερες φωτογραφικές μηχανές και τα τελειότερα ακουστικά μηχανήματα δεν μπορούν να φθάσουν την τελειότητα με την οποία λειτουργούν αυτές οι δύο σωματικές αισθήσεις. Θα πρέπη να δοξάζουμε τον Θεό για την μεγάλη αξία τους και διότι μας έδωσε αυτήν την ευλογία.

Συγχρόνως θα πρέπη να αντιλαμβανόμαστε ότι, εκτός από τις σωματικές αισθήσεις, υπάρχουν και οι πνευματικές αισθήσεις. Πέρα από την σωματική όραση υπάρχει και η πνευματική όραση, η όραση του νου με την οποία κανείς μπορεί να δη την δόξα του Θεού. Με τα σωματικά του μάτια βλέπει την δημιουργία του Θεού, με τα πνευματικά του μάτια βλέπει το Φως του Θεού. Και πέρα από την σωματική ακοή υπάρχει και η πνευματική ακοή και έτσι ο άνθρωπος μπορεί να ακούη και τους κτιστούς, αλλά και τους άκτιστους ήχους. Γι’ αυτό ο Χριστός είπε: «ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω» (Ματθ. ια , 15).

Δοξάζουμε τον Θεό για την σωματική όραση και ακοή, αλλά θα πρέπη με τον αγώνα μας, την προσευχή μας, την όλη εκκλησιαστική ζωή, να αποκτήσουμε και την πνευματική όραση και την πνευματική ακοή. Από την στέρηση αυτών των πνευματικών αισθήσεων πάσχουμε και υποφέρουμε, γιατί δεν μπορούμε να δούμε τον Θεό και δεν μπορούμε να ακούσουμε το θέλημά Του. Λόγω της ελλείψεως αυτών των πνευματικών αισθήσεων υποφέρουμε πολύ στην ζωή μας. Ο Χριστός εξακολουθεί και σήμερα, δια της Εκκλησίας, να κάνη τέτοια θαύματα, δηλαδή να θεραπεύη την πνευματική τύφλωση και την πνευματική κώφωση του άρρωστου ανθρώπου. Τέτοια θαύματα θα πρέπη να επιδιώκουμε να γευόμαστε από τον Θεό και αυτά τα θαύματα γίνονται μέσα στην Εκκλησία.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή 17 Αυγούστου (Θ Ματθαίου)

Το σημερινό Ευαγγέλιο αναφέρεται στην κατάπαυση της τρικυμίας η οποία βασάνιζε το πλοίο στο οποίο βρισκόταν οι Μαθητές. Και αυτή η κατάπαυση έγινε με την θαυματουργική ενέργεια του Χριστού.

Ο Χριστός, μετά το θαύμα του πολλαπλασιασμού των πέντε άρτων, ανέβηκε στο όρος για να προσευχηθή, ενώ στο πλοίο οι Μαθητές υπέφεραν από τα κύματα. Σε αυτήν την δύσκολη στιγμή ο Χριστός ήλθε περπατώντας πάνω στα κύματα και πρώτα θεράπευσε την ολιγοπιστία του Πέτρου και μετά κατέπαυσε τον άνεμο με αποτέλεσμα να ηρεμήσουν οι υπόλοιποι Μαθητές.

Αν διαβάσουμε προσεκτικά την περικοπή αυτή θα δούμε πολλούς τρόπους με τους οποίους μας βοηθά ο Χριστός, αλλά και εμείς ανταποκρινόμαστε διαφοροτρόπως στην Χάρη Του. Πάντως για να γίνη συνάντηση, πρέπει να υπάρχη συντονισμός.

Ο Χριστός κινείται με διαφορετικό κάθε φορά τρόπο προς εμάς. Άλλοτε αποσύρεται από την ζωή μας, αναστέλλει την Χάρη Του και μας αφήνει να δοκιμασθούμε, ώστε έτσι να καταλάβουμε και την αδυναμία μας και να εκφρασθή και η ελευθερία μας. Υπάρχουν πολλές τέτοιες περιπτώσεις στην ζωή μας που φαίνεται ότι τα προβλήματα είναι πολλά και είμαστε μόνοι, εγκαταλελειμμένοι και από αυτόν τον Ίδιο τον Θεό. Άλλοτε ο Χριστός έρχεται μέσα στα κύματα της ζωής μας, στους πειρασμούς που μας βασανίζουν και μας ζητά να βγούμε από το πλοίο της ζωής μας, να βγούμε, δηλαδή, από την φιλαυτία και τον εγωϊσμό μας και να βαδίσουμε πάνω στα κύματα γιατί εκεί θα δοκιμασθή η πίστη μας. Όμως εμείς ολιγοπιστούμε, δεν έχουμε την ψυχική ανδρεία να βγούμε από το καταφύγιο του εαυτού μας, και κλεινόμαστε μέσα στην φυλακή του εγώ μας. Και άλλοτε ο Χριστός εισέρχεται μέσα στο πλοίο της ζωής μας και τότε έρχεται μεγάλη γαλήνη και ειρήνη. Ο Χριστός χρησιμοποιεί και τους τρεις τρόπους για να μας βοηθήση και να μας σώση.

Αλλά και εμείς ανταποκρινόμαστε διαφορετικά σε κάθε κίνηση του Χριστού. Άλλοτε απογοητευόμαστε από την φαινομενική απομάκρυνση του Χριστού και χάνουμε το θάρρος μας η στρεφόμαστε εναντίον Του, χωρίς να καταλαβαίνουμε την σημασία αυτής της παιδαγωγικής ενεργείας του Χριστού. Άλλοτε, ενώ Εκείνος μας καλεί να βγούμε από τον εαυτό μας, από τα πάθη μας και να ελευθερωθούμε από την δουλεία τους, εμείς δυσανασχετούμε και διαμαρτυρόμαστε. Λέμε: «Γιατί Θεέ μας ενοχλείς; Άφησε μας στην ησυχία μας. Δεν θέλουμε να σε ακολουθήσουμε». Και άλλοτε τον αφήνουμε να έλθη μέσα στο πλοίο της ζωής μας και της οικογενείας μας, οπότε δοκιμάζουμε την ευεργετική παρουσία Του.

Πολλούς τρόπους χρησιμοποιεί ο Χριστός για να μας θεραπεύση, αλλά και εμείς χρησιμοποιούμε πολλούς τρόπους για να τον αποδεχθούμε η να τον αρνηθούμε. Το ευτύχημα θα είναι να συντονιζόμαστε πάντοτε στον τρόπο που χρησιμοποιεί κάθε φορά ο Χριστός για να μας βοηθήση, αν υπομένουμε στην σιωπή Του, αν ανταποκρινόμαστε στην κλήση του για έξοδο από την φυλακή των παθών και αν ανοίγουμε την καρδιά μας για να Τον δεχθούμε μέσα σε αυτήν. Γιατί, αν Εκείνος προτιμά την σιωπή και εμείς θέλουμε λόγο, αν Εκείνος ενδιαφέρεται για την ελευθέρωσή μας από τα πάθη και εμείς αρεσκόμαστε στην ζωή των παθών, αν Εκείνος θέλη να έλθη στην καρδιά μας και εμείς του το αρνούμαστε, τότε δεν μπορεί να γίνη η συνάντηση. Κάθε συνάντηση, και η συνάντηση με τον Θεό, πρέπει να έχη το στοιχείο του συντονισμού. Διαφορετικά ο Θεός θα θεωρήται απροσπέλαστος και άγνωστος.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή 31 Αυγούστου (ΙΑ Ματθαίου)

Το σημερινό ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι η γνωστή παραβολή των μυρίων ταλάντων που είπε ο Χριστός. Σύμφωνα με την παραβολή ο άρχοντας χάρισε στον δούλο του τα μύρια τάλαντα που του χρωστούσε, όμως στην συνέχεια ο δούλος αυτός όχι μόνον δεν χάρισε στον σύνδουλό του το ευτελέστερο ποσό των εκατό δηναρίων, αλλά φάνηκε και πολύ σκληρός απέναντί του. Αυτή η παραβολή φανερώνει την φιλανθρωπία του Θεού απέναντί μας, αλλά και την σκληροκαρδία που δείχνουμε εμείς στους συνανθρώπους μας. Δεν συγκινούμαστε καθόλου από την αγάπη και την φιλανθρωπία του Θεού και είμαστε σκληροί.

Όμως η παραβολή αυτή δείχνει και την κοινωνική κατάσταση που επικρατούσε την εποχή εκείνη, αφού ο Χριστός για να δείξη την φιλανθρωπία και την σκληροκαρδία χρησιμοποιεί εικόνες από την εποχή του. Μια τέτοια κατάσταση ήταν η φτώχεια που επικρατούσε και για να την αντιμετωπίσουν οι άνθρωποι εξαναγκάζονταν να δανείζωνται χρήματα από διαφόρους που εκμεταλλεύονταν αυτήν την ανέχεια και την δεινή κατάσταση των συνανθρώπων τους. Αυτή η τραγική κατάσταση φαίνεται από όλο το περιεχόμενο της παραβολής.

Επειδή ο οφειλέτης του ποσού δεν μπορούσε να το επιστρέψη, γι’ αυτό ο άρχοντας διέταξε να πουλήσουν τον ίδιο, την γυναίκα του και τα παιδιά του και όλα τα υπάρχοντά του προκειμένου να εξοφλήση το χρέος του. Φοβερό πράγμα ολόκληρη η οικογένεια να πουληθή! Αλλά και ο δούλος εκείνος, επειδή ο σύνδουλός του δεν του επέστρεφε το χρέος, τον έπιασε από τον λαιμό και τον έσφιγγε και έπειτα τον έβαλε στην φυλακή. Και όταν ο άρχοντας πληροφορήθηκε αυτό το γεγονός, τον παρέδωκε στους βασανιστές έως ότου εξοφλήσει τα οφειλόμενα. Φαίνονται, λοιπόν, οι σκληροί τρόποι που μεταχειρίζονταν οι άνθρωποι την εποχή εκείνη για την εξόφληση των δανείων, και αυτοί οι τρόποι ήταν η πώληση των σωμάτων και των οικογενειών τους, η βία εναντίον τους, η φυλακή και ο βασανισμός. Τραγική όντως κατάσταση.

Οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας, ιδιαιτέρως ο Μ. Βασίλειος, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αναφέρονται στις ομιλίες τους, στην τάση των ανθρώπων της εποχής τους να δανείζωνται, στην αναλγησία των τοκογλύφων και τις συνέπειες του διανεισμού από την αδυναμία των ανθρώπων να εξοφλήσουν το δάνειο και τους υπερβολικούς τόκους. Και καυτηριάζουν τόσο την ευκολία με την οποία οι άνθρωποι δανείζονται χρήματα, όσο και την σκληρότητα που εκδήλωναν οι τοκογλύφοι. Και πάνω από όλα συνιστούσαν στους ανθρώπους να επιδιώκουν να αποβάλλουν την φιλαργυρία και την φιληδονία, γιατί τα περισσότερα έξοδα και η μεγαλύτερη κατανάλωση γίνεται όχι επειδή υπάρχει ανάγκη, αλλά για να ικανοποιηθούν τα πάθη της φιλαργυρίας, της φιληδονίας και της φιλοδοξίας. Αλλά και όταν υπάρχη πραγματική ανάγκη, θα πρέπη όσοι έχουν χρήματα να δανείζουν τους συνανθρώπους τους, χωρίς να ζητούν τόκους.

Σε μια μικρότερη κλίμακα τα ίδια επικρατούν και σήμερα. Πόσοι άνθρωποι δεν υποφέρουν από το ότι δεν μπορούν να εξοφλήσουν τα δάνεια που έχουν λάβει, και πόσες οικογένειες ταλαιπωρούνται από τους δανεισμούς! Χάνουν τα σπίτια τους, τις περιουσίες τους, την αξιοπρέπειά τους, την ειρήνη τους. Όλα αυτά σημαίνουν ότι θα πρέπη να ελαττώνουμε τις πολλές ανάγκες μας, αλλά και να είμαστε ελεήμονες σε αυτούς που δυσκολεύονται να συντηρήσουν την οικογένειά τους.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Η σημερινή εορτή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι μια από τις μεγαλύτερες εορτές του εκκλησιαστικού εορτολογίου, γι’ αυτό άλλωστε και προηγείται νηστεία και προσευχή, ώστε οι Χριστιανοί να προετοιμαστούν, ψυχικά και σωματικά για να την εορτάσουν, όπως θέλει ο Θεός. Η κοσμοσυρροή των ανθρώπων αυτήν την ημέρα, αλλά και όλες τις άλλες που προηγήθηκαν στις παρακλήσεις, δείχνει ότι τους συγκινεί βαθύτατα το πρόσωπο της Παναγίας μας.

Με την ευκαιρία της σημερινής εορτής θα ήθελα να παρουσιάσω στην αγάπη σας δυο σημαντικές εικόνες που περιγράφουν το πρόσωπο και το έργο της Παναγίας μας, τις οποίες αντλούμε από τις ομιλίες του αγίου Γερμανού, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ο οποίος αγαπούσε πάρα πολύ την Παναγία.

Η μία εικόνα έχει σχέση με το πέλαγος, την θάλασσα. Γράφει ο άγιος Γερμανός: “Πέλαγος γαρ αχανές τα ταύτης μεγαλεία, ο εξ αυτής ουράνιος γεννηθείς σταγών ανέδειξεν”. Δηλαδή ο Χριστός, η ουράνιος σταγόνα, εδόξασε την Παναγία, αφού ανέδειξε τα μεγαλεία της τα οποία είναι ένα αχανές πέλαγος.

Αυτό το χωρίο του αγίου Γερμανού δείχνει την σχέση μεταξύ του Χριστού και της Παναγίας. Ο Χριστός είναι εκείνος που την εδόξασε, Αυτός την έκανε Μητέρα Του, Αυτός της έστειλε την Χάρη Του. Ό,τι έχει η Παναγία είναι δωρεές του Υιού της και μεγαλύνουμε την Παναγία για τον καρπό της κοιλίας της, τον Χριστό. Βέβαια και η Παναγία συνήργησε σε αυτό, αφού με την ζωή της προσείλκυσε τον Χριστό, και ο Χριστός, αυτή η ευλογημένη ουράνια σταγόνα, την έκανε ένα λαμπρό πέλαγος, την δόξασε, την ετίμησε. Αλλά και τα θαύματα που επιτελεί η Παναγία είναι αποτέλεσμα της παρρησίας της που έχει προς τον Υιό της.

Η δεύτερη εικόνα έχει σχέση με το όρος, το βουνό. Γράφει ο άγιος Γερμανός: “Χαίροις, το εκ Θεού πιότατον και κατάσκιον όρος”, δηλαδή δοξάζει την Παναγία που είναι το εύφορο και γεμάτο σκιά όρος. Και στην συνέχεια λέγει ότι σε αυτό το όρος μεγάλωσε ο λογικός αμνός, ο Χριστός, ο οποίος εβάστασε τις αμαρτίες και τις ασθένειές μας. Και στο χωρίο αυτό φαίνεται η σχέση του Χριστού με την Παναγία, αλλά και το ότι η Παναγία συνετέλεσε αποφασιστικά με την ζωή της και την υπακοή της να γεννηθή ο Χριστός.

Να λοιπόν δυο υπέροχες πραγματικότητες που περιγράφουν το έργο της Παναγίας. Το πέλαγος και το όρος. Αυτό φανερώνει και το τί προξένησε η Παναγία στον κόσμο.

Και εμείς αυτές τις ημέρες απολαμβάνουμε τις ομορφιές της φύσεως, όπως την θάλασσα και το βουνό και επιδιώκουμε να ξεκουρασθούμε από τον καθημερινό μόχθο. Παράλληλα με την ανάπαυση που την έχουμε όλοι μας ανάγκη, ας σκεφτόμαστε ότι η Παναγία είναι η πραγματική θάλασσα της αγάπης του Θεού, και το αληθινό βουνό της προστασίας και βοηθείας μας. Ας μάθουμε να κολυμπάμε μέσα στην δροσερή θάλασσα της αγάπης της Παναγίας, και να ανεβαίνουμε στα μυστήρια και τα μεγαλεία της, ώστε να βρούμε ανάπαυση στις ψυχές μας. Με αυτές τις προϋποθέσεις το Καλοκαίρι γίνεται σωτήριο και όχι ζημιογόνο. Εύχομαι σε όλους σας να έχετε την αγάπη και την προστασία της Παναγίας στην ζωή σας και να σάς χαρίζη ο Θεός με τις ακοίμητες πρεσβείες της, την σωματική και ψυχική υγεία.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Μετά τον Χριστό μεγάλη τιμή και δόξα έχει η Παναγία, γιατί, όπως λένε οι άγιοι Πατέρες μας, η Παναγία είναι το μεθόριο μεταξύ της ακτίστου και της κτιστής φύσεως, δηλαδή είναι το σύνορο μεταξύ του Θεού που είναι άκτιστος και όλης της δημιουργίας που είναι κτιστή. Η Παναγία είναι το ωραιότερο δώρο που έδωσε ο Θεός στον άνθρωπο, αλλά και ο καλύτερος καρπός της δημιουργίας, που δόθηκε από την κτίση στον Θεό.

Αυτή την δόξα της Παναγίας μας την βλέπουμε σε όλα τα τροπάρια που ψάλλουμε αυτές τις ημέρες στην Εκκλησία, ιδιαίτερα όμως σήμερα, εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Αλλά βέβαια, την δόξα και την τιμή της Παναγίας μας την βλέπουμε κάθε φορά που τελείται η θεία Λειτουργία. Γιατί αμέσως μετά την μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού, μνημονεύουμε όλους τους Αγίους, για τους οποίους προσφέρουμε την θυσία και τέλος ο λειτουργός εκφώνως λέγει: “εξαιρέτως της Παναγίας, αχράντου, υπερευλογημένης, ενδόξου, Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας.” Δηλαδή, εάν προσφέρουμε την θεία Λειτουργία για να τιμήσουμε τους Αγίους αυτό το κάνουμε “εξαιρέτως”, δηλαδή εξαιρετικώς, ιδιαιτέρως για την Παναγία μας, που είναι άχραντη, υπερευλογημένη, ένδοξη, Δέσποινα Θεοτόκος και αειπάρθενος Μαρία. Και αμέσως μετά ο ψάλτης ψάλλει το “Άξιον εστίν”, που αναφέρεται στην Παναγία ή κάποιο άλλο Θεομητορικό ύμνο, όπως σήμερα ψάλαμε το “αι γενεαί πάσαι μακαρίζομέν σε την μόνην Θεοτόκον”.

Όλοι οι Άγιοι έχουν δόξα και τιμή, αλλά η δόξα και η τιμή της Παναγίας υπερέχει από όλους τους Αγίους - Προφήτας, Αποστόλους, Μάρτυρας, Οσίους, Ομολογητάς. Και αυτό γιατί η Παναγία είναι το πρόσωπο εκείνο που έδωσε την ανθρώπινη φύση στον Χριστό. Ο Χριστός συνελήφθη μέσα στην κοιλία της Θεοτόκου, τράφηκε με το δικό της γάλα, δέχθηκε το δικό της χάδι και φίλημα, διδάχθηκε να περπατάη και δέχθηκε τις δικές της φροντίδες όσο ήταν στην μικρή του ηλικία. Γιατί ο Χριστός ήταν μεν Θεός αληθινός, αλλά ταυτόχρονα και αληθινός και τέλειος άνθρωπος και έτσι το σώμα Του αναπτύχθηκε όπως ακριβώς το δικό μας, χωρίς όμως την αμαρτία.

Στην θεία Λειτουργία βλέπουμε το μεγαλείο της Παναγίας μας. Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας λέγει ότι ο Χριστός στην θεία Λειτουργία είναι νυμφίος και πανηγυριάρχης. Αυτός είναι Εκείνος που νυμφεύεται με τον άνθρωπο και Εκείνος που είναι ο αρχηγός της πανηγύρεως, αλλά όμως η Παναγία είναι εκείνη που παρεσκεύασε αυτήν την τροφή και είναι εστιάτωρ και τροφός των καλεσμένων. Δηλαδή εμείς κοινωνούμε στην θεία Λειτουργία το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, αλλά αυτό το Σώμα το έδωσε η Παναγία στον Χριστό και ο Χριστός το εθέωσε. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο ο άγιος Συμεών ο νέος Θεολόγος λέγει ότι εκείνος που κοινωνεί το Σώμα του Χριστού, κοινωνεί και της σαρκός της Παναγίας μας.

Έπειτα, κατά μία ερμηνεία, το αντίδωρο, το οποίο λαμβάνουμε μετά το τέλος της θείας Λειτουργίας, είναι μία ευλογία της Παναγίας μας, γιατί το αντίδωρο προέρχεται από το πρόσφορο, από το οποίο εξήλθεν ο άρτος που έγινε Σώμα Χριστού. Δηλαδή, όπως ο Χριστός γεννήθηκε και προήλθε από την Παναγία, έτσι και ο άρτος που έγινε Σώμα Χριστού προήλθε από το πρόσφορο, που συμβολίζει την Παναγία μας. Και εμείς όταν το λαμβάνουμε μετέχουμε των δωρεών και των ευλογιών της.

Μέσα στην Εκκλησία μας, αγαπητοί μου αδελφοί, έχουμε Πατέρα, τον επουράνιο Πατέρα, έχουμε αδελφό και φίλο, τον Χριστό, όπως ο Ίδιος μας αποκάλεσε και αδελφούς και φίλους Του, έχουμε μητέρα πνευματική που είναι η Παναγία, έχουμε αδέλφια που είναι όμοιοι με μάς, και αυτοί είναι οι Άγιοι. Η Εκκλησία είναι μια πνευματική οικογένεια και βέβαια σημαντική θέση σε αυτήν την οικογένεια κατέχει η Παναγία, που μας δείχνει αγάπη, στοργή και καλωσύνη. Και όταν εμείς αμαρτάνουμε εκείνη μας παρηγορεί, μας ενισχύει, μας προτρέπει με καλωσύνη και αγάπη για να μετανοήσουμε. Όποια θέση έχει στην ζωή μας η βιολογική μας μητέρα, τέτοια θέση έχει στην Εκκλησία και η πνευματική μας μητέρα. Ποιός από μας δεν έχει γευθή την Θεομητορική της στοργή; Ποιός δεν αισθάνθηκε το πνευματικό της χάδι και την τρυφερή της αγάπη; Ποιός δεν δέχθηκε τον γλυκό της λόγο, την παρθενική της ευαισθησία και την μητρόθεη χάρη; Γι’ αυτό και εμείς, ιδίως αυτήν την ημέρα, τρέχουμε στους Ναούς, μάλιστα δε σε Ναούς που τιμώνται στο όνομά της.Μας προσελκύει σαν μαγνήτης η αγάπη της, η στοργή της και η προσευχή της.

Και αισθανόμαστε σήμερα την ανάγκη να ψάλουμε: “σώζοις αεί Θεοτόκε την κληρονομίαν σου”. Παναγία μας, είμαστε η κληρονομία σου, γι’ αυτό σε παρακαλούμε να μας σώζης με την αγάπη σου και την Θεομητορική σου στοργή.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή ΙΒ΄ Ματθαίου (31 Αὐγούστου)

Ἕνας νέος, ὅπως μᾶς εἶπε τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα, πλησίασε τόν Χριστό καί τόν ρώτησε τί πρέπει νά κάνη γιά νά ἀποκτήση τήν αἰώνια ζωή. Ὁ Χριστός τοῦ ὑπέδειξε ἀρχικά τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν, πού ὁ Ἴδιος ἔδωσε στόν Μωϋσῆ, καί στήν συνέχεια τόν προέτρεψε νά πωλήση τά ὑπάρχοντά του καί νά δώση τά χρήματα πού θά συγκεντρώση στούς πτωχούς καί ἔτσι θά ἀποκτήση θησαυρούς στόν οὐρανό. Γιατί, ὅπως εἶπε, εἶναι πολύ δύσκολο νά εἰσέλθη ὁ πλούσιος στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Διαβάζοντας κανείς προσεκτικά τό κείμενο αὐτό, παρατηρεῖ ὅτι συνδέονται στενά ἡ αἰώνια ζωή μέ τόν οὐρανό καί τήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἡ αἰώνια ζωή δέν εἶναι ἁπλῶς τό τέλος τῆς βιολογικῆς ζωῆς καί τῆς ζωῆς τοῦ κτιστοῦ κόσμου, ὁ οὐρανός δέν εἶναι ἡ ἀτμόσφαιρα πού περιβάλλει τήν γῆ ἤ τό διάστημα, καί ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι κάποια κτιστή πραγματικότητα, ἀλλά ἡ ζωή μέ τόν Θεό, ἡ ὅραση καί ἡ μέθεξη τοῦ Φωτός τοῦ Θεοῦ. Ἔχω ὑπογραμμίσει σέ ἕνα ἀπό τά προηγούμενα κηρύγματα ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ, τό Φῶς Του, καί αὐτό τό Φῶς λέγεται οὐρανός. Ἡ μετοχή σέ αὐτό τό Φῶς λέγεται αἰώνια ζωή, ἀφοῦ δέν θά ὑπάρχη τέλος.

 

Μπορεῖ νά ἔχουμε μεγάλους στόχους, ὑψηλές προσδοκίες, μεγάλες ἐπιθυμίες.... ὅμως δέν ἀρκεῖ αὐτό, ἀλλά θά πρέπει νά δεχθοῦμε τούς τρόπους πού ὑποδεικνύει ὁ Χριστός.

 

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στούς Χριστιανούς τῆς Κορίνθου γράφει ὅτι ἐάν τό ἐπίγειο σπίτι μας, δηλαδή τό σῶμα μας, καταργηθῆ, τότε ἔχουμε οἰκοδόμημα ἀπό τόν Θεό, οἰκία αἰώνια ἀχειροποίητη στούς οὐρανούς (Β΄ Κορ. ε΄, 1). Ἡ αἰώνια οἰκία στούς οὐρανούς εἶναι ἀχειροποίητη, δηλαδή δέν ἔχει κατασκευασθῆ ἀπό χέρι ἀνθρώπου, εἶναι ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ. Αὐτό τό πνευματικό νόημα φαίνεται σέ ἕνα ἄλλο χωρίο τοῦ Ἀποστόλου Παύλου πρός τόν Τιμόθεο, στόν ὁποῖο γράφει ὅτι ὅλα τά ὑπομένει πρός χάρη τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ Θεοῦ «ἵνα καί αὐτοί σωτηρίας τύχωσι τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ μετά δόξης αἰωνίου» (Β΄ Τιμ. β΄, 10). Στό χωρίο αὐτό συνδέεται στενότατα ἡ σωτηρία πού γίνεται ἐν Χριστῷ μέ τήν αἰώνια δόξα.

Τά ἴδια διδάσκει καί ὁ Ἀπόστολος Πέτρος, ὁ ἄλλος Πρωτοκορυφαῖος Ἀπόστολος. Στήν Β΄ Καθολική Ἐπιστολή του προτρέπει τούς Χριστιανούς νά δείξουν μεγαλύτερο ζῆλο καί νά κάνουν βέβαιη τήν κλήση τους καί τήν ἐκλογή τους, γιατί τότε δέν θά ἁμαρτήσουν ποτέ. Μέ τόν τρόπο αὐτό θά τούς χορηγηθῆ πλουσίως «ἡ εἴσοδος εἰς τήν αἰώνιον βασιλείαν τοῦ Κυρίου ἡμῶν καί σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Β΄ Πέτρ. α΄, 11).

Ἔτσι, ἡ αἰώνια ζωή, ὁ οὐρανός, ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἡ αἰώνια δόξα εἶναι ταυτόσημες ἔννοιες καί κυρίως ἴδιες πραγματικότητες. Ὁ πλούσιος νέος ζητοῦσε ἀπό τόν Χριστό νά τοῦ ὑποδείξη τόν τρόπο νά εἰσέλθη σέ αὐτή τήν ζωή. Ἀλλά, δυστυχῶς, δέν μποροῦσε νά ἀπελευθερωθῆ ἀπό τά δεσμά τοῦ πλούτου καί γενικά τήν ἕλξη πού ἀσκεῖ ὁ παρών βίος μέ τά θέλγητρά του καί τίς προκλήσεις του. Ἔτσι, ἀρνήθηκε νά ὑπακούση στόν Χριστό καί νά ἀποδεχθῆ τόν τρόπο γιά νά κληρονομήση τά αἰώνια ἀγαθά.

Αὐτό σημαίνει ὅτι καί ἐμεῖς μπορεῖ νά ἔχουμε μεγάλους στόχους, ὑψηλές προσδοκίες, μεγάλες ἐπιθυμίες γιά νά ἐκπληρώσουμε τόν σκοπό γιά τόν ὁποῖο ἔχουμε δημιουργηθῆ, ὥστε ἀπό τό κατ’ εἰκόνα νά φθάσουμε στό καθ’ ὁμοίωση, ὅμως δέν ἀρκεῖ αὐτό, ἀλλά θά πρέπει νά δεχθοῦμε τούς τρόπους πού ὑποδεικνύει ὁ Χριστός. Θά πρέπει νά ἀποδεσμευθοῦμε ἀπό τήν ἐξάρτηση καί τήν ὑποδούλωση στά κτίσματα καί κυρίως στά πάθη. Ἡ κτίση εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ, ἀλλά συγχρόνως γίνεται καί ἀπάτη τοῦ διαβόλου. Ἄλλωστε, ὁ διάβολος διά μέσου τῆς κτίσεως, διά τῆς βρώσεως τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ, ἐξαπάτησε τούς Προπάτορες καί ἔχασαν τήν ζωή τοῦ Παραδείσου.

Ἄν ἔχουμε τέτοιες ὑψηλές ἐπιθυμίες πού εἶναι φυσικές, γιατί ἀνταποκρίνονται στόν σκοπό τῆς ὑπάρξεώς μας, θά πρέπει νά ἐφαρμόζουμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, ὅπως τίς διδάσκει ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας.

Ο Μητροπολιτης
+ Ο Ναυπακτου και Αγιου Βλασιου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή Στ΄ Ματθαίου (20 Ἰουλίου)

Ὁ Χριστός στόν παραλυτικό, τόν ὁποῖον προσέφεραν ἐνώπιόν Του οἱ ἄνθρωποι, ὅπως ἀκούσαμε σήμερα στό Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα, πρῶτα ἔδωσε τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν καί στήν συνέχεια ἔδωσε καί τήν ὑγεία τοῦ σώματος. Ὁ ἄνθρωπος ἀποτελεῖται ἀπό ψυχή καί σῶμα, ἀλλά χρειάζεται καί τό Ἅγιον Πνεῦμα πού θά τά ἐξαγιάση, διαφορετικά ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀνολοκλήρωτος, ἐλλιπής.

Κάνοντας λόγο γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν δέν πρέπει νά τό βλέπουμε ἁπλῶς δικανικά, δηλαδή ἀπό τήν εἰκόνα τῶν δικαστηρίων, τά ὁποῖα ἐξετάζουν τά παραπτώματα τῶν ἀνθρώπων καί τούς ἀθωώνουν ἤ τούς καταδικάζουν. Οὔτε πρέπει νά τό βλέπουμε ἠθικολογικά, δηλαδή νά ἐξετάζουμε κάθε παράπτωμα ἐξωτερικά, ἀπό μερικά γεγονότα πού φαίνονται, καί νά μή ἀσχολούμαστε μέ τόν ἐσωτερικό κόσμο, δηλαδή τά ὅσα γίνονται μέσα στήν σκέψη μας καί τίς ἐπιθυμίες μας. Ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν εἶναι κάτι ἄλλο, βαθύτερο.

Κατ’ ἀρχάς, ὅταν κάνουμε λόγο γιά ἁμαρτίες τῆς ψυχῆς, ἐννοοῦμε τίς ἀσθένειες τῆς ψυχῆς, πού εἶναι ἡ ἀπιστία στόν Θεό, ἡ ὑπερηφάνεια, ὁ ἐγωισμός, ἡ κενοδοξία καί ὅσα ἔχουν σχέση μέ τήν φιλοδοξία, τήν φιληδονία καί τήν φιλαργυρία. Πρόκειται γιά ἀσθένειες πού ἐκκολάπτονται μέσα στόν ἐσωτερικό κόσμο τοῦ ἀνθρώπου καί ἐκφράζονται καί ἐξωτερικά, ἀφοῦ ὑπάρχει ἄμεση σχέση μεταξύ ψυχῆς καί σώματος. Ἔτσι, οἱ ψυχικές ἀσθένειες ἐκδηλώνονται καί πράττονται μέ τό σῶμα. Ὁπότε, ὅταν γίνεται λόγος γιά τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν, ἐννοεῖται ὅτι ἀλλάζει αὐτός ὁ ἐσωτερικός κόσμος τοῦ ἀνθρώπου, καί ἀντί νά στρέφεται πρός τήν κτίση, στρέφεται πρός τόν Θεό. Ἑπομένως, πρόκειται γιά μιά θεραπεία ἐσωτερική, πού ἔχει συνέπειες καί στό σῶμα, στήν οἰκογένεια καί τήν κοινωνία. Αὐτή τήν ἀλλαγή, τήν μεταμόρφωση, τήν προξενεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ. Κανένα φάρμακο πού δίνουν οἱ γιατροί δέν μπορεῖ νά κάνη αὐτές τίς ἐσωτερικές ἀλλαγές. Τά φάρμακα τό μόνο πού κάνουν εἶναι νά κρατοῦν τόν ἄνθρωπο σέ μιά ἰσορροπία. Μόνον ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ μεταμορφώνει τίς ἐνέργειες τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος καί τίς κάνει νά κατευθύνωνται στόν Θεό καί νά χαριτώνωνται ἀπό Αὐτόν.

Ἔπειτα, ἡ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν συνδέεται μέ κάτι ἄλλο βαθύτερο, συνδέεται καί μέ αὐτό πού εἴπαμε προηγουμένως. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει: «πάντες γάρ ἥμαρτον καί ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ» (Ρωμ. γ΄, 23). Ἡ ἁμαρτία εἶναι ἡ στέρηση τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ. Ὅταν σκεφθοῦμε ὅτι ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ εἶναι τό Φῶς τοῦ Θεοῦ, γιατί ὅσοι εἶδαν τόν Θεό ὡς Φῶς, ὁμιλοῦν γιά τήν δόξα Του, τότε καταλαβαίνουμε ὅτι στέρηση τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ εἶναι ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν βλέπει αὐτό τό Φῶς, καί αὐτό εἶναι ἁμαρτία.

Αὐτό λέγεται ἀπό τήν ἄποψη ὅτι, ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν βλέπη τό Φῶς τοῦ Θεοῦ, τότε εἶναι στό σκοτάδι. Καί εὑρισκόμενος μέσα στό σκοτάδι, ἡ ψυχή του ἀγριεύει, καί ὅλα τά πάθη του ἐκδηλώνονται μέ ἀγριότητα. Ἔτσι πρέπει νά ἑρμηνευθῆ τό ψαλμικό χωρίο «ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος, καί συνήχθησαν καί εἰς τάς μάνδρας αὐτῶν κοιτασθήσονται» (Ψαλμ. 103, 22). Δηλαδή, τά ἄγρια θηρία, ὅταν ἐπικρατῆ σκοτάδι κυκλοφοροῦν στήν φύση καί εἶναι ἐπιθετικά, ὅταν, ὅμως ἀνατέλλη ὁ ἥλιος, τότε φοβοῦνται τό φῶς καί ἀποσύρονται στίς φωλιές τους. Αὐτό συμβαίνει καί μέ τά πάθη. Ὅταν ἔρχεται τό Φῶς τοῦ Θεοῦ στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου, τά πάθη ἡμερώνονται, ἐνῶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος φεύγη μακρυά ἀπό τό Φῶς, τότε τά πάθη ἀγριεύουν.
Ὁ Ἀδάμ καί ἡ Εὔα πρίν τήν ἁμαρτία ζοῦσαν μέσα στό Φῶς, ἔβλεπαν τόν Θεό, ἄκουγαν τήν φωνή Του, ἀλλά, βέβαια, ἔπρεπε νά δοκιμασθοῦν μέ τήν ὑπακοή γιά νά φθάσουν σέ ὁλοκληρωμένη κοινωνία μαζί Του. Ὅμως, μετά τήν ἁμαρτία βγῆκαν ἀπό τόν Παράδεισο, ἔχασαν αὐτήν τήν εὐλογημένη ζωή καί ἀγρίεψαν ὅλες οἱ ἐνέργειες τοῦ ἀνθρώπου, ὅλα τά πάθη του.

Ἡ ἔλευση τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο, πού εἶναι τό Φῶς τό ἀληθινό, θεραπεύει τόν ἄνθρωπο πού θέλει τήν θεραπεία, καί τήν ἀναζητᾶ μέ τήν πίστη, ὁπότε ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά δῆ πάλι τόν Θεό ὡς Φῶς, καί ἔτσι ὅλος ὁ ἐσωτερικός του κόσμος φωτίζεται. Αὐτό ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα νά θεραπεύωνται ὅλες οἱ ψυχικές ἐνέργειες καί αὐτό λέγεται ἄφεση ἁμαρτιῶν. Στήν κατάσταση αὐτή καί τό σῶμα λαμπρύνεται, ἀφοῦ ὑπάρχει ἑνότητα μεταξύ ψυχῆς καί σώματος. Ἔτσι, ὁλοκληρωμένος ἄνθρωπος εἶναι αὐτός, τοῦ ὁποίου ὅλες οἱ δυνάμεις του –ψυχικές καί σωματικές– φωτίζονται ἀπό τό Φῶς τοῦ Θεοῦ.

Σήμερα ἑορτάζουμε τόν Προφήτη Ἠλία, ὁ ὁποῖος ἦταν ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ, εἶχε ἐπικοινωνία μέ τόν ἄσαρκο Λόγο, τό Δεύτερο Πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, στήν Παλαιά Διαθήκη, ἀλλά ἀξιώθηκε νά παρευρίσκεται καί στό ὄρος Θαβώρ δίπλα στόν Σεσαρκωμένο Λόγο, τόν Χριστό, μέσα στό Φῶς Του.

Ἑπομένως, ἁμαρτία εἶναι ἡ στέρηση τοῦ Φωτός τοῦ Θεοῦ, καί ἄφεση ἁμαρτιῶν εἶναι ἡ μέθεξη καί ἡ ὅραση τοῦ θείου Φωτός. Αὐτό εἶναι τό ἐσωτερικό πνευματικό Πάσχα.

Ο Μητροπολιτης
+ Ο Ναυπακτου και Αγιου Βλασιου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή Η΄ Ματθαίου (3 Αὐγούστου)


Εἶναι γνωστό τό θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων, τούς ὁποίους ἄρτους εὐλόγησε ὁ Χριστός καί τούς μοίρασε, μέ ἀποτέλεσμα νά χορτάσουν πέντε χιλιάδες ἄνθρωποι, χωρίς νά ὑπολογισθοῦν οἱ γυναῖκες καί τά παιδιά. Ὁ Εὐαγγελιστής Ματθαῖος γράφει: «λαβών τούς πέντε ἄρτους καί τούς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τόν οὐρανόν εὐλόγησε» (Ματθ. ιδ΄, 18). Ἀποτέλεσμα τῆς εὐλογίας τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ πολλαπλασιασμός τῶν ἄρτων καί τῶν ἰχθύων.

Ἡ εὐλογία τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ ἐνέργειά Του μέ τήν ὁποία εὐεργετεῖ τόν κόσμο. Ὁ Χριστός κατά τήν Ἀνάληψή Του ἀνερχόταν στόν οὐρανό καί εὐλογοῦσε τούς παρισταμένους Μαθητές Του, ὅπως γράφει ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς: «καί ἐπάρας τάς χεῖρας αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτούς. καί ἐγένετο ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτόν αὐτούς διέστη ἀπ᾿ αὐτῶν καί ἀνεφέρετο εἰς τόν οὐρανόν» (Λουκ. κδ΄, 50-51). Μᾶς ἄφησε τήν εὐλογία Του, δηλαδή τήν Χάρη καί ἐνέργειά Του, γι’ αὐτό καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει στούς Χριστιανούς τῆς Ἐφέσου: «Εὐλογητός ὁ Θεός καί πατήρ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ» (Ἐφ. α΄, 3).

Αὐτή ἡ εὐλογία μᾶς δίνεται στήν θεία Λειτουργία διά τῶν Κληρικῶν πού λειτουργοῦν, ὅταν λέγουν «εἰρήνη πᾶσι» καί εὐλογοῦν μέ τό χέρι τους. Τότε μεταδίδεται στούς Χριστιανούς ἡ Χάρη τοῦ Χριστοῦ πού εἶναι Φῶς. Αὐτό τό Φῶς ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά τό δοῦν μερικοί ἄνθρωποι γιά κάποιον ἰδιαίτερο σκοπό, ὅπως ἔγινε μέ τόν νεομάρτυρα Ἀχμέτ τόν Κάλφα. Ἦταν Μουσουλμάνος καί ἔζησε στήν Κωνσταντινούπολη τόν 17ο αἰώνα, καί ὅταν πῆγε στόν Πατριαρχικό Ναό ἀξιώθηκε νά δῆ ἕνα θαυμαστό γεγονός, ὅπως τό περιγράφει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης: «ὅταν ἐλειτούργει ὁ Πατριάρχης οὗ γενομένου ἔβλεπεν, ὤ θαύματος! ὅταν εὐλόγει ὁ Πατριάρχης τόν λαόν, καί ἔβγαιναν ἀπό τό κριτήριον (ἀπό τό Ἱερό Βῆμα ὅπου εἶναι ὁ θρόνος), καί ἀπό τά δάκτυλά του ἀκτῖνες καί ἔπιπτον ἐπάνω εἰς ὅλων τῶν Χριστιανῶν τάς κεφαλάς, αὐτοῦ δέ μόνον τήν κεφαλήν ἄφηναν ἄμοιρον». Αὐτό τόν παρεκίνησε νά βαπτισθῆ Χριστιανός, καί ὅταν τοῦ δόθηκε ἡ εὐκαιρία ὁμολόγησε ὅτι εἶναι μεγάλη ἡ πίστη τῶν Χριστιανῶν καί μαρτύρησε γιά τόν Χριστό.

 

Τό θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων καί τῶν δύο ἰχθύων προτύπωνε τό Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, μέσα στό ὁποῖο αἰσθανόμαστε τήν μεγάλη δωρεά τοῦ Θεοῦ.

 

Σέ ὅλα τά Μυστήρια ὁ Κληρικός ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ εὐλογεῖ καί τά ὑλικά ἀντικείμενα, ὅπως τό νερό στό Βάπτισμα, τόν ἄρτο καί τόν οἶνο στήν θεία Εὐχαριστία καί μεταβάλλονται σέ Σῶμα καί Αἷμα Χριστοῦ, τό ἀνδρόγυνο στό μυστήριο τοῦ Γάμου, πού ἑνώνονται εἰς σάρκα μία, καί στά ἄλλα Μυστήρια.

Ἐμεῖς βλέπουμε τήν εὐλογία τοῦ Ἱερέως καί τοῦ Ἀρχιερέως ὡς μιά κίνηση τοῦ χεριοῦ καί ἀκοῦμε ἕναν λόγο, ἀλλά ἡ ψυχή αἰσθάνεται τήν Χάρη τοῦ Χριστοῦ, καί ἐάν ὑπάρχουν οἱ δυνατότητες καί ἐάν ἐπιτρέψη ὁ Θεός, μερικοί μποροῦν νά δοῦν καί τό Φῶς τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ πού μεταδίδεται μέ τήν ἱερατική καί ἀρχιερατική εὐλογία. Αὐτό τό αἰσθανόμαστε καί κατά τό Μυστήριο τῆς μετανοίας καί τῆς ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, ὅταν ἡ ψυχή θεραπεύεται ἀπό τίς πληγές τῆς ἁμαρτίας καί εὐφραίνεται πνευματικά.

Τό θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων καί τῶν δύο ἰχθύων προτύπωνε τό Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας, μέσα στό ὁποῖο αἰσθανόμαστε τήν μεγάλη δωρεά τοῦ Θεοῦ. Καί αὐτό τό γεγονός εἶναι ἀσυγκρίτως ἀνώτερο ἀπό τό γεγονός πού ἔγινε τότε μέ τόν πολλαπλασιασμό τῶν πέντε ἄρτων, γιατί ἡ θεία Εὐχαριστία γίνεται σέ κάθε τόπο καί χρόνο, τελεῖται σέ ὅλον τόν κόσμο «κατά πάντα» (τόπο καί χρόνο) «καί διά πάντα», δηλαδή γιά ὅλες τίς εὐεργεσίες πού μᾶς δίνει ὁ Θεός, καί ἑκατομμύρια ἄνθρωποι κάθε Κυριακή καί κάθε μέρα σέ ὅλο τόν κόσμο γεύονται τοῦ ἑνός Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, καί ὁμολογοῦν: «Εἴδομεν τό φῶς τό ἀληθινόν». Ἐπίσης, ἡ θεία Εὐχαριστία εἶναι μετοχή τῆς οὐράνιας θείας Εὐχαριστίας πού γίνεται στόν οὐρανό, καί εἶναι ἡ μετοχή τοῦ Θεοῦ μέσα στό Φῶς, ὅταν εἴμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι.

Πέρα ἀπό τήν εὐλογημένη κατάσταση τῆς θείας Εὐχαριστίας, ἡ ἐπευλόγηση τῶν πέντε ἄρτων ἐπαναλαμβάνεται κάθε φορά πού τελεῖται ἡ ἀκολουθία τῆς ἀρτοκλασίας ὑπέρ ὑγείας τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προσφέρουν τούς πέντε ἄρτους καί λαμβάνουν τήν εὐλογία τοῦ Θεοῦ.

Ἡ εὐλογία τοῦ Χριστοῦ προσφέρεται μέσα στήν Ἐκκλησία διαρκῶς, αὐτή ὡς φῶς φωτίζει τόν νοῦ, θερμαίνει τήν καρδιά καί ἐνισχύει τήν θέλησή μας, ἀρκεῖ νά ἔχουμε πνευματικές αἰσθήσεις νά τήν αἰσθανόμαστε.

Ο Μητροπολιτης
+ Ο Ναυπακτου και Αγιου Βλασιου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Κυριακή Θ΄ Ματθαίου (10 Αὐγούστου)

 

Μετά τό θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν πέντε ἄρτων, πού εἴδαμε τήν προηγούμενη Κυριακή, ὁ Χριστός ἀνάγκασε τούς Μαθητές Του, ἐπειδή προφανῶς δέν ἤθελαν νά ἀποσπασθοῦν ἀπό κοντά Του, νά ἀνεβοῦν στό πλοῖο καί νά περάσουν ἀπέναντι, ἐνῶ Ἐκεῖνος ἀνέβηκε πάνω στό ὄρος γιά νά προσευχηθῆ. Ὁ Εὐαγγελιστής Ματθαῖος γράφει: «καί ἀπολύσας τούς ὄχλους ἀνέβη εἰς τό ὄρος κατ’ ἰδίαν προσεύξασθαι» καί βεβαιώνει ὅτι ὅταν βράδυασε, ἦταν ἐκεῖ μόνος Του (Ματθ. ιδ΄, 23).

Βέβαια, κατά τήν διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὁ Χριστός ἦταν πάντοτε ἑνωμένος, ὡς Θεός, μέ τόν Πατέρα Του, ἀφοῦ ἦταν ὁμοούσιος μέ Αὐτόν καί τό Ἅγιον Πνεῦμα, καί δέν χρειαζόταν ἀπομόνωση γιά προσευχή, ὅπως κάνουμε ἐμεῖς. Μέ αὐτήν, ὅμως, τήν πράξη ἤθελε νά διδάξη τούς Μαθητές Του ὅτι ἔπρεπε νά βρίσκουν εὐκαιρία γιά νά ἡσυχάζουν κατά μόνας καί νά προσεύχωνται. Ὁ ἱερός Θεοφύλακτος παρατηρεῖ: «πάντα δι’ ἡμᾶς ποιεῖ, οὐ γάρ αὐτός ἐδεῖτο προσευχῆς».

Πάντως, στόν Χριστό ἡ θεότητά Του ἦταν πάντα ἑνωμένη μέ τήν ἀνθρωπότητα, χωρίς νά χωρισθῆ ἀπό αὐτήν, χωρίς οἱ δύο φύσεις νά ὑποστοῦν κάποια ἀλλοίωση. Πάντοτε ὑπῆρχε μέσα στό Σῶμα Του τό Φῶς τῆς θεότητος, καί κάποτε-κάποτε ἐπέτρεπε νά φανερωθῆ, ὅπως ἔγινε ἐπάνω στό ὄρος Θαβώρ, πού οἱ παριστάμενοι Μαθητές εἶδαν ὅλο τό Σῶμα Του φωτεινό. Ἔτσι καί ἐδῶ, κατά τήν διάρκεια τῆς προσευχῆς Του, ἄν ὑπῆρχε κάποιος ἀπό τούς Μαθητές Του, θά ἔβλεπε τόν Χριστό νά προσεύχεται μέσα στό Φῶς, καί αὐτό τό γεγονός ἦταν μιά ἄλλη Μεταμόρφωση. Ἄλλωστε, καί στό ὄρος τό Θαβώρ πού μεταμορφώθηκε, αὐτό ἔγινε κατά τήν διάρκεια τῆς προσευχῆς Του (Λουκ. θ΄, 29).

 

Ὁ Χριστός, τό Φῶς τοῦ κόσμου, ἠρεμεῖ, εἰρηνεύει, ἐνδυναμώνει τόν ἄνθρωπο, πού βρίσκεται στό σκοτάδι καί σέ μεγάλους κινδύνους.

 

Ὅμως, ἐκείνη τήν ὥρα πού ὁ Χριστός ἦταν στό ὄρος, οἱ Μαθητές Του ἦταν μέσα στήν λίμνη Γενησαρέτ, πού λεγόταν καί θάλασσα λόγῳ τοῦ μεγέθους της, καί τό πλοῖο συνταρασσόταν ἀπό τόν ἀέρα καί τά κύματα. Τό βράδυ, λοιπόν, κατά τήν τετάρτη φυλακή τῆς νυκτός, περίπου μεταξύ 3-6 ἡ ὥρα μετά τό μεσονύκτιο, οἱ Μαθητές εἶδαν κάποιον νά βαδίζη πάνω στά κύματα. Ἐπειδή νόμισαν ὅτι ἦταν κάποιο φάντασμα, φοβήθηκαν καί φώναξαν. Ἀμέσως, ὁ Χριστός τούς εἶπε: «Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμί· μή φοβεῖσθε» (Ματθ. ιδ΄, 27). Στήν συνέχεια διόρθωσε τήν ὀλιγοπιστία τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου, ὁ ὁποῖος βυθιζόταν λόγῳ τῆς ὀλιγοπιστίας αὐτῆς, καθώς ἐπίσης ἔδωσε ἐντολή νά σταματήση ὁ ἄνεμος καί ἡ θαλασσοταραχή.

Οἱ Μαθητές ἔβλεπαν κάποιον νά περπατᾶ πάνω στά κύματα, μέσα στό σκοτάδι τῆς νύκτας καί τόν θεώρησαν ὡς φάντασμα. Δέν ἀναγνώρισαν τόν Χριστό ἀπό τό Σῶμα Του, «οὐ γάρ ἀπό τοῦ εἴδους ἐγνώρισαν αὐτόν», λόγῳ τῆς νύκτας καί τοῦ φόβου, ἀλλά εἶδαν κάποια μορφή. Φαίνεται ἐκείνη τήν ὥρα ὁ Χριστός ἐπέτρεψε νά ἐξέρχωνται ἀπό τό Σῶμα Του μερικές ἀκτῖνες τῆς θεότητάς Του, γι’ αὐτό μέσα στήν νύκτα οἱ Μαθητές νόμισαν ὅτι εἶναι φάντασμα. Πάντως, ὁ λόγος «θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μή φοβεῖσθε», μετέδωσε στούς Μαθητές δυνατή ἐνέργεια, ἀληθινό φῶς, πού ἐξεδίωξε τόν φόβο καί τούς μετέδωσε ἀκράδαντη πίστη. Καί ἡ παρουσία Του μέ τόν λόγο «ἐγώ εἰμι» ἦταν σάν νά τούς ἔλεγε: «ἐγώ εἰμι τό φῶς τοῦ κόσμου», «ἐγώ εἰμι ὁ ὤν», «ἐγώ εἰμι ἡ ζωή». Αὐτό γέμισε μέ ἐλπίδα καί θάρρος τούς Μαθητές, ἀλλά εἰρήνευσε καί ὁλόκληρη τήν κτίση. Ὁ Χριστός, τό Φῶς τοῦ κόσμου, ἠρεμεῖ, εἰρηνεύει, ἐνδυναμώνει τόν ἄνθρωπο, πού βρίσκεται στό σκοτάδι καί σέ μεγάλους κινδύνους.

Ἕνα τέτοιον Θεό ἔχουμε, ὁ Ὁποῖος προχέει τό θεῖο Φῶς, προσεύχεται γιά μᾶς, μᾶς ἐνδυναμώνει σέ ὅλες τίς δυσκολίες στήν ζωή μας, ὅσο μεγάλες κι ἄν εἶναι. Αὐτός ὁ Θεός μᾶς προτρέπει νά προσευχόμαστε, ὥστε μέ τήν προσευχή νά λαμβάνουμε τό θεῖο Φῶς Του καί νά ἔχουμε θάρρος καί δύναμη, νά ἔχουμε πίστη καί τότε θά Τόν βλέπουμε νά ἔρχεται κοντά μας ὡς Φῶς, ζωή καί εἰρήνη, ἀκόμη καί στίς πιό σκοτεινές καί ταραγμένες στιγμές τῆς ζωῆς μας.

Ο Μητροπολιτης
+ Ο Ναυπακτου και Αγιου Βλασιου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Εωθινό Η´ Ιων. κ´ 11-18

Γραπτά Κυρήγματα: Κυριακή 10 Αυγούστου, Εωθινό Η´ Ιων. κ´ 11-18Στο Εωθινό Ευαγγέλιο που ακούσαμε σήμερα, αγαπητοί μου αδελφοί, γίνεται λόγος για την εμφάνιση του Αναστάντος Χριστού στην Μαρία την Μαγδαληνή, που επισκέφθηκε τα ξημερώματα τον τάφο του Χριστού, σύμφωνα με την περιγραφή του Ευαγγελιστού Ιωάννου. Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι πρώτα είδε τους αγγέλους μέσα στον τάφο και στην συνέχεια είδε τον Αναστάντα Χριστό. Θα δούμε μερικά ενδιαφέροντα σημεία αυτών των εμφανίσεων.

Κατ’ αρχάς πρέπει να σημειωθή ότι η Μαρία η Μαγδαληνή είχε μεγάλο ζήλο και αγάπη για τον Χριστό. Ο Χριστός της είχε βγάλει επτά δαιμόνια και ήταν μία καθαρή ύπαρξη. Αυτά που γράφουν μερικοί άθεοι λογοτέχνες, που αποδίδουν στην Μαρία την Μαγδαληνή αμαρτωλά αισθήματα προς τον Χριστό είναι βλάσφημα και αρρωστημένα, και βεβαίως δείχνουν τις εμπαθείς και αρρωστημένες καταστάσεις αυτών που τα γράφουν. Η Μαρία η Μαγδαληνή ήταν αγία γυναίκα, είχε φθάσει σε μεγάλη πνευματική κατάσταση και έτσι αξιώθηκε να δη τον Αναστάντα Χριστό. Άλλωστε, είναι γνωστόν ότι ο Χριστός εμφανίσθηκε σε αυτούς που είχαν φθάσει σε ένα μεγάλο επίπεδο πνευματικής ζωής και ήσαν ικανοί να Τον δούν.

Ο ζήλος και η μεγάλη αγάπη της προς τον Χριστό εκφράστηκε με το κλάμα. Γράφει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι στεκόταν μπροστά στον τάφο του Χριστού και έκλαιγε. Τότε, είδε δύο αγγέλους, που ήταν ντυμένοι στα λευκά και την ρώτησαν γιατί έκλαιγε. Και όταν εκείνη τους είπε ότι κλαίει γιατί έκλεψαν τον Χριστό και δεν ξέρει που τον έβαλαν, απότομα στράφηκε πίσω και βλέπει τον ίδιο τον Χριστό, ο οποίος την ερώτησε γιατί έκλαιγε και ποίον ζητούσε. Η Μαρία η Μαγδαληνή αισθανομένη ότι αυτός είναι η κηπουρός του τόπου εκείνου του ζήτησε αν εκείνος έβαλε κάπου αλλού το σώμα του Χριστού να της το πη για να πάη να το πάρη. Και τότε ο Χριστός την φώναξε με το όνομά της, «Μαρία» . Τότε ανεγνώρισε τον Χριστό και της έδωσε εντολή να πάη και να ανακοινώση στους μαθητάς ότι θα ανέβη στον Πατέρα Του, που είναι και Πατέρας των μαθητών, στον Θεό Του, που είναι και δικός τους Θεός. Στην συνέχεια, η Μαρία έγινε απόστολος των Αποστόλων, λέγουσα «εώρακα τον Κύριον» .

Η περίπτωση της Μαρίας της Μαγδαληνής δείχνει μια πορεία προς τον Αναστάντα Χριστό, που πρέπει να γίνη και δική μας πορεία. Πρόκειται για μια μέθοδο που ακολούθησαν οι άγιοι της Εκκλησίας μας και πραγματικά είναι εμπειρία της Εκκλησίας.

Μνημείο δεσποτικό είναι η Εκκλησία και ειδικώς η αγία Τράπεζα πάνω στην οποία τελείται η αναίμακτη μυσταγωγία. Όποιος έχει μεγάλη αγάπη προς τον Χριστό και κάθεται μέσα στην Εκκλησία και στην θεία Λειτουργία και μάλιστα εκφράζει την αγάπη του με το κλάμα, που είναι κλάμα μετανοίας, γιατί θέλει να αποκτήση κοινωνία με τον Χριστό, αλλά και κλάμα αγάπης, διότι η μετάνοια γίνεται μέσα στο κλίμα της αγάπης, τότε θα αξιωθή να δη τους φωτοειδείς αγγέλους που θα τον παρηγορούν. Τότε εκεί θα παρευρίσκεται και ο Χριστός. Η Μαρία η Μαγδαληνή στράφηκε εκείνη την ώρα χωρίς να της το πη κανείς, αλλά είχε μια μεγάλη έλξη, μια μεγάλη αίσθηση και είδε τον Χριστό, που ακόμη δεν τον ανεγνώρισε, τον κατάλαβε ως κηπουρό. Έτσι και εμείς θα δούμε μέσα στην Εκκλησία αγίους, αγγελοειδείς ανθρώπους, που θα μας παρηγορήσουν, οπότε σε κάποια στιγμή θα μας πλησιάση ως άλλος φλογερός και δυνατός ήλιος, ο Χριστός, που θα ελκύση την προσοχή μας στον εαυτό Του. Και όπως η Μαρία άκουσε το όνομά της, αλλά μέσα από την φωνή μεταδόθηκε και θεία ενέργεια και δι’ αυτής ανεγνώρισε τον Χριστό, έτσι θα ακούσουμε και εμείς το όνομά μας, θα λάβουμε την ενέργεια του Θεού και δι’ αυτής θα Τον αναγνωρίσουμε. Αλλά ακόμη και τότε δεν θα μας αφήση να Τον αγγίξουμε, δηλαδή δεν θα μας δώση την πληρότητα της κοινωνίας Του, γιατί θέλει να αυξήση τον πόθο για την μεγαλύτερη πορεία και ανάβαση.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι Εκκλησία της Αναστάσεως και Εκκλησία των αναστημένων ανθρώπων και γι’ αυτό είναι Εκκλησία των εκπλήξεων και των εμπειριών. Όποιος ζη μέσα στην Εκκλησία πραγματικά και όχι επιφανειακά συναντά διαρκώς εκπλήξεις, αναβάσεις πνευματικές, φωτοχυσίες λαμπρές.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Όταν επισκέπτεται τον τόπο μας ένας αξιωματούχος, ακολουθεί συνήθως η ακρόαση, δηλαδή η συνάντηση, στην οποία του αναφέρουμε τα αιτήματά μας, του ζητάμε ικανοποίηση μερικών επιθυμιών μας που αναφέρονται στην ζωή και την κοινωνία στην οποία ζούμε. Το ίδιο συμβαίνει και με την θεία Ευχαριστία. Μετά την έλευση του Χριστού επάνω στην Αγία Τράπεζα ακολουθούν τα αιτήματά μας και η έκφραση των εσωτερικών αισθημάτων μας. Κυρίως θα αναφερθούν τρία βασικά γεγονότα.

Πρώτον, αμέσως μετά την μεταβολή των Τιμίων Δώρων αισθανόμαστε την ανάγκη να πούμε στον Πατέρα - Θεό μας - ότι προσφέρουμε την θεία Λειτουργία για να τιμήσουμε και τους Αγίους, τους Προφήτας, τους Δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης, τους Οσίους και Ομολογητάς και κάθε δίκαιο άνθρωπο που τελείωσε την ζωή του εν Χριστώ. Πάνω από όλους προσφέρουμε την θεία Λειτουργία και στην Παναγία μας, γι’ αυτό και λέμε “εξαιρέτως”, δηλαδή εξαιρετικώς - ιδιαιτέρως “τής Παναγίας αχράντου, υπερευλογημένης, ενδόξου, Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας”. Οι Άγιοι ενώθηκαν με τον Χριστό. Την ώρα αυτή μνημονεύουμε και τον άγιο που εορτάζει εκείνη την ημέρα, γιατί πιστεύουμε ότι αυτήν την ημέρα ιδιαιτέρως βρίσκεται ανάμεσά μας.

Δεύτερον, μνημονεύουμε τους ζώντας και τους κεκοιμημένους αδελφούς μας. Πρώτα μνημονεύουμε τους κεκοιμημένους, γιατί αυτοί έχουν μεγάλη ανάγκη από τις προσευχές μας, επειδή τώρα δεν μπορούν να κάνουν τίποτε για τον εαυτό τους και τα περιμένουν από μάς. Αυτήν την στιγμή γίνεται η μνημόνευση - το μνημόσυνο για τους αδελφούς μας, τους συγγενείς μας. Γι’ αυτό και θα πρέπει εκείνη την ώρα που ο ψάλτης ψάλλει το “άξιον εστίν” να μνημονεύουμε τα ονόματα των προσώπων που αγαπούμε και έχουν φύγει από τον κόσμο αυτόν. Έπειτα μνημονεύουμε και τα ονόματα των ζώντων, προσευχόμαστε για την οικουμένη, την Εκκλησία που είναι σε όλο τον κόσμο, για τους ιερείς και διακόνους, για όσους αγωνίζονται να ζουν με αγνότητα και σεμνότητα και για τους άρχοντας, ώστε να υπάρχη ειρήνη στο Κράτος. Ακόμη ευχόμαστε για την Πόλη, στην οποία ζούμε και για όσους κατοικούν σε αυτήν με πίστη, για εκείνους που ταξιδεύουν με ποικίλους τρόπους, για τους αρρώστους και τους δαιμονισμένους, τους αιχμαλώτους, για όσους βοηθούν ποικιλοτρόπως την Εκκλησία, όσους βοηθούν τους πτωχούς και τέλος προσευχόμαστε για τους εαυτούς μας, να δεχθούμε τα ελέη του Θεού.

Τρίτον, μνημονεύουμε τον Επίσκοπό μας, στο όνομα του οποίου ο ιερεύς τελεί την θεία Λειτουργία. “Εν πρώτοις μνήσθητι Κύριε του Αρχιεπισκόπου ημών... όν χάρισαι ταις αγίαις σου Εκκλησίαις εν ειρήνη, σώον, έντιμον υγιά, μακροημερεύοντα και ορθοτομούντα τον λόγον της σής αληθείας”.

Οι Μητροπολίτες μνημονεύουν την Ιερά Σύνοδο στην οποία ανήκουν, οι αρχηγοί των Αυτοκεφάλων Εκκλησιών και οι Πατριάρχες, μνημονεύουν “πάσης Επισκοπής Ορθοδόξων”. Η εκφώνηση αυτή δείχνει το εκκλησιαστικό μας πολίτευμα. Η Εκκλησία δεν είναι μια αφηρημένη πίστη και ιδεολογία, αλλά ένας συγκεκριμένος οργανισμός, που διαρθρώνεται σε Πατριαρχεία, Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, Μητροπόλεις και Ενορίες. Όλοι μνημονεύουν τον αμέσως ανώτερό τους, στον οποίο έχουν αναφορά. Δεν νοείται ατομική εκκλησιαστική ζωή. Και ο Ιερομόναχος που λειτουργεί στην έρημο του Αγίου Όρους μνημονεύει τον Οικουμενικό Πατριάρχη, στην δικαιοδοσία του οποίου ανήκει το Άγιον Όρος. Αν παραλείπεται αυτή η μνημόνευση τότε η θεία Λειτουργία πάσχει από κανονικότητα. Και το λέμε αυτό, γιατί μια Ευχαριστία που γίνεται έξω από την Εκκλησία δεν είναι πραγματική θεία Ευχαριστία, αλλά μια παρασυναγωγή. Και βέβαια δεν είναι αρκετό το να μνημονεύη κανείς τον Επίσκοπό του και να μη έχει ουσιαστική κοινωνία μαζί του.

Η Εκκλησία είναι ένα σώμα, το Σώμα του Χριστού. Στο Σώμα αυτό ανήκουν οι Άγιοι, οι Άγγελοι, οι κεκοιμημένοι που έφυγαν με μετάνοια και οι ζώντες που αγωνίζονται για να είναι ενωμένοι με το Σώμα του Χριστού. Δεν μπορεί κανείς να ζη μόνος του και ανεξάρτητα από τους αδελφούς του. Επίσης, δεν μπορεί κανείς να ζη έξω από τον Επίσκοπό του, που είναι εις “τύπον και τόπον της κεφαλής της Εκκλησίας, δηλαδή του Χριστού”. Και το ακόμη χειρότερο δεν μπορεί κάποιος ιερεύς να τελή την θεία Λειτουργία στο όνομα του Επισκόπου του, να τον μνημονεύη, ώστε να τον διαφυλάττη ο Θεός εν ειρήνη, σώον, έντιμον, υγιά, μακροημερεύοντα και ορθοτομούντα τον λόγον της αληθείας, και όμως με τις καθημερινές του πράξεις να τον συκοφαντή, να τον διαβάλλη, να τον πολεμά με ποικίλους τρόπους.

Σήμερα δεν έχουμε ανάγκη από μια ατομική θρησκευτικότητα, αλλά από ένα σταθερό εκκλησιαστικό βίωμα και φρόνημα. Πρέπει να ζούμε μέσα στην πνευματική οικογένεια που λέγεται Εκκλησία και να σεβόμαστε τους Επισκόπους που ο Θεός έθεσε στον Εκκλησιαστικό οργανισμό.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Μετά τήν αἴσθηση τῆς πνευματικῆς πτωχείας, πού ἔρχεται μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ὅπως ἐπισημαίνεται στόν πρῶτο μακαρισμό τοῦ Χριστοῦ πού εἴδαμε τήν προηγούμενη Κυριακή, ἀκολουθεῖ ὁ δεύτερος μακαρισμός, ὁ ὁποῖος ἀναφέρεται στό πένθος, τήν μετάνοια, τά δάκρυα, τό κλάμα. Πράγματι, ὅποιος καταλάβει τήν πνευματική του κατάσταση, ὅτι ἐξέπεσε ἀπό τήν πνευματική ζωή, τότε ἀρχίζει νά πενθῆ.

Οἱ ἄνθρωποι συνήθως ἐπαινοῦν καί μακαρίζουν αὐτούς πού χαίρονται, πού ἔχουν ἄφθονα ὑλικά ἀγαθά καί ἀπολαμβάνουν τήν τιμή καί τήν ὑπόληψη τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Χριστός, ὅμως, ἐπαινεῖ τούς πενθοῦντες. Αὐτό πράγματι ἠχεῖ παράδοξα στά αὐτιά τῶν συγχρόνων ἀνθρώπων.

Γνωρίζουμε ὅτι πένθος εἶναι ἡ μεγάλη ψυχική ὀδύνη ἀπό τόν θάνατο ἑνός ἀγαπητοῦ μας ἀνθρώπου. Μάλιστα, τό πένθος κρατᾶ ἕνα χρονικό διάστημα, ἀνάλογα μέ τήν ψυχική καί πνευματική κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου καί ἐκφράζεται μέ διάφορους τρόπους. Συνήθως, αὐτός πού πενθεῖ ἐκφράζει μερικές ἀντικοινωνικές συμπεριφορές, δηλαδή ἀπομακρύνεται ἀπό τούς συνανθρώπους του, κλείνεται στόν ἑαυτό του, σκέπτεται συνεχῶς τό ἀγαπητό του πρόσωπο, κλαίει γοερά καί πολλά ἄλλα.

Ὅμως, ὁ Χριστός δέν ἐπαινεῖ αὐτό τό κοσμικό πένθος, ἀλλά ἕνα ἄλλο πένθος πού ἔχει ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα καί ἔχει διαφορετικά ἀποτελέσματα. Ὁ Χριστός δέν ἐπαινεῖ ἁπλῶς τούς πενθοῦντες, ἀλλά τούς πενθοῦντες γιά τά ἁμαρτήματά τους, κυρίως ἐπειδή κατάλαβαν ὅτι ἔχουν στερηθῆ τόν Θεό καί τήν ζωή Του, ἔχουν χάσει τόν Παράδεισο. Ἐπίσης, ἐδῶ δέν μακαρίζονται οἱ λυπούμενοι, ἀλλά οἱ πενθοῦντες. Ἡ λύπη εἶναι μιά ψυχολογική κατάσταση. Ἐνῶ τό πένθος ἐκφράζεται μέ ὅλον τόν ὀργανισμό τοῦ ἀνθρώπου, δέν εἶναι μιά συναισθηματική κατάσταση, ἀλλά μιά πνευματική κατάσταση στήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου πού καταλαβαίνει ὅτι βρίσκεται μακριά ἀπό τόν Θεό.

 

Oἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, πού πενθοῦν γιά τίς ἁμαρτίες τους, ἐλευθερώνονται ἀπό ὅλες τίς ἐξαρτήσεις τους, κινοῦνται πρός τόν Θεό καί γι’ αὐτό παρηγοροῦνται ἀπό τόν Θεό.

 

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος κάνει λόγο γιά τήν κατά κόσμο λύπη καί τήν κατά Θεό λύπη. Γράφει: «ἡ γάρ κατά Θεόν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται· ἡ δέ τοῦ κόσμου λύπη, θάνατον κατεργάζεται» (Β΄ Κορ. ζ΄, 10). Ἡ κοσμική λύπη εἶναι ψυχολογικῆς καταστάσεως, προέρχεται ἀπό τήν ἀπώλεια τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, ἀπό τήν διάλυση τῶν σχέσεων μέ κάποιον ἄνθρωπο, ἀπό τήν ἀποτυχία σέ διαφόρους τομεῖς τῆς ζωῆς. Ὅμως, ἡ κατά Θεό λύπη προέρχεται ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἀφοῦ, ὅταν αὐτή φωτίζη τόν ἄνθρωπο, τότε καταλαβαίνει τήν κατάστασή του καί ἀμέσως ζητᾶ ἀπό τόν Θεό τήν βοήθειά Του γιά νά ἐπανέλθη στήν ἀρχική του κατάσταση.

Τό κατά Θεόν πένθος εἶναι ἰσχυρότερο ἀπό τήν λύπη καί προέρχεται ἀπό τήν αἴσθηση τῆς τριπλῆς πτωχείας, κατά τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ. Ὅταν ὁ ἅγιος κάνη λόγο γιά τριπλῆ πτωχεία τοῦ πνεύματος, ἐννοεῖ τήν ταπείνωση στό πνεῦμα, τήν κακοπάθεια στό σῶμα καί τήν ἀκτημοσύνη στόν βίο. Τό πνευματικό πένθος ἔρχεται ἀπό αὐτήν τήν πτωχεία, γεννᾶ δάκρυα καί θεραπεύει τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί κατ’ ἐπέκταση θεραπεύει τόν ὅλον ἄνθρωπο. Ἔτσι, τό πνευματικό πένθος δέν δημιουργεῖ θλίψη, ἄγχος, ἀπόγνωση, ἀπελπισία, γιατί γίνεται μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, καί αὐτό συνιστᾶ πνευματική ὑγεία, θεραπεύει τόν ἄνθρωπο.

Αὐτό φαίνεται ἀπό τήν παράκληση πού προέρχεται ἀπό τό πνευματικό πένθος. Ὁ Χριστός εἶπε: «Μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοί παρακληθήσονται». Ὅταν κανείς πενθῆ γιά κάποια ἀπώλεια ἀνθρώπων, ὑλικῶν ἀγαθῶν, κοινωνικῶν θέσεων, εἶναι δύσκολο νά παρηγορηθῆ. Ὅταν, ὅμως, πενθῆ γιά τήν πνευματική του κατάσταση καί ἀναζητᾶ βοήθεια ἀπό τόν Θεό, τότε ἀναλαμβάνει ὁ Θεός νά τόν παρηγορήση. Κατά ἕναν εὐλογημένο τρόπο ὅποιος πενθεῖ γιά τίς ἁμαρτίες του, ὅποιος συναισθάνεται τήν πνευματική του κατάσταση καί μετανοεῖ καί ἐξομολογεῖται, αὐτός χαίρεται πνευματικά. Αὐτή ἡ παράκληση, πού γίνεται ἀπό τόν Θεό, εὐφραίνει τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί στήν ζωή αὐτή, πολύ δέ περισσότερο στήν ἄλλη ζωή.

Εἶναι εὐνόητο ὅτι τό πένθος εἶναι πνευματικό, ἡ χαρά πνευματική καί ὁ κόσμος ἀγνοεῖ καί τά δύο.

Ὁ ἄνθρωπος συνδέει τήν εὐτυχία, τήν εὐδαιμονία μέ τήν ἐξωτερική ἐπίπλαστη χαρά, τήν χαρά πού προέρχεται ἀπό τίς αἰσθήσεις καί τήν κοσμική ζωή. Ὅμως, μιά τέτοια χαρά εἶναι προσωρινή, εἶναι σάν νά παίρνη ἕνας καρκινοπαθής μιά ἀσπιρίνη ἤ ἕνα ἀναλγητικό φάρμακο. Ὅμως, οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ, πού πενθοῦν γιά τίς ἁμαρτίες τους, ἐλευθερώνονται ἀπό ὅλες τίς ἐξαρτήσεις τους, κινοῦνται πρός τόν Θεό καί γι’ αὐτό παρηγοροῦνται ἀπό τόν Θεό. Στήν περίπτωση αὐτή Παρακλήτωρ εἶναι ὁ Θεός, ὁ Ὁποῖος ἑνοποιεῖ τήν διασπασμένη ὕπαρξή τους, ἁπλοποιεῖ ὅλη τήν ζωή τους καί γίνονται ἀληθινοί ἄνθρωποι, ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ.

Ὁ Μητροπολίτης
+ Ὁ Ναυπάκτου καἰ Ἁγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Εωθινό Θ´ Ιωάν. κ´ 19-31

Γραπτὰ Κυρήγματα: Κυριακὴ 17 Αυγούστου, Εωθινό Θ´ Ιωάν. κ´ 19-31Το Εωθινό που διαβάστηκε σήμερα είναι πολύ γνωστό γιατί το πρώτο τμήμα του το διαβάζουμε στην Εκκλησία κατά τον εσπερινό της Αγάπης, την πρώτη ημέρα της Αναστάσεως του Χριστού και μάλιστα όπου υπάρχει η δυνατότητα διαβάζεται και σε πολλές γλώσσες, καθώς επίσης διαβάζεται ολόκληρο το κείμενο την Κυριακή του Θωμά, επειδή αναφέρεται σε εκείνον.

Στο Ευαγγελικό αυτό ανάγνωσμα περιγράφονται δύο εμφανίσεις του Χριστού στους μαθητάς Του. Η πρώτη εμφάνιση έγινε το απόγευμα της πρώτης ημέρας της Αναστάσεως, ενώ απουσίαζε ο Θωμάς και η δεύτερη εμφάνιση έγινε την επομένη Κυριακή, μετά από οκτώ ημέρες, με την παρουσία του Θωμά.

Στην πρώτη εμφάνισή Του ο Χριστός στους μαθητάς Του εδωσε τρία μεγάλα δώρα. Το πρώτο είναι η ειρήνη. Τους είπε «ειρήνη υμίν» . Είναι μία ειρήνη εσωτερική, που με την Χάρη του Θεού ελευθερώνει τον άνθρωπο από τις εσωτερικές αμφιβολίες, την ταραχή, τον φόβο, την ανασφάλεια. Είναι η ειρήνη της Αναστάσεως και τέτοια ειρήνη δημιουργεί στην ψυχή χαρά, γι’ αυτό λέγεται «εχάρησαν οι μαθηταί ιδόντες τον Κύριον» . Το δεύτερο δώρο είναι η αποστολή στον κόσμο. Τους έδωσε την δύναμη να αποσταλούν σε όλο τον κόσμο. Τους είπε: “Καθώς εμένα απέστειλε ο πατέρας μου, έτσι και εγώ αποστέλλω εσάς στον κόσμο”. Απόστολος ο Χριστός, Απόστολοι οι μαθητές του Χριστού. Αλλά η αποστολή αυτή των μαθητών στον κόσμο δεν ήταν να κάνουν ό,τι κάνουν οι άλλοι άνθρωποι, αλλά να κάνουν αυτό που δεν μπορούν οι άλλοι να κάνουν, ήτοι να συγχωρήσουν τις αμαρτίες τους. Και αυτό είναι το τρίτο δώρο που τους έδωσε. Έτσι, τους έδωσε το άγιον Πνεύμα να συγχωρούν αμαρτίες. Οπότε, όποιοι δέχονται αυτήν την αποστολή τους θα αποκτούν την εμπειρία της συγχωρήσεως των αμαρτιών τους, ενώ όσοι δεν θα τους δέχονται δεν θα συγχωρούνται οι αμαρτίες τους.

Όποιος βλέπει τον Αναστάντα Χριστό λαμβάνει αυτά τα τρία δώρα, ήτοι ειρηνεύει ο ίδιος, υπερβαίνει τον θάνατο, οπότε γίνεται ευεργετικός άνθρωπος στην κοινωνία και σε ολόκληρο τον κόσμο. Όταν μάλιστα λαμβάνη και το αποστολικό αξίωμα, δηλαδή την ιερωσύνη του Χριστού, δια της Εκκλησίας, τότε ευεργετεί τους ανθρώπους ποικιλοτρόπως με την συγχώρηση των αμαρτιών τους.

Στην δεύτερη εμφάνισή Του μετά από οκτώ ημέρες, παρόντος του Αποστόλου Θωμά, ο Χριστός έδειξε την φιλανθρωπία Του και την αγάπη Του, αφού δέχθηκε να ψηλαφηθή από τον Θωμά, και βέβαια έδωσε στην συνέχεια την μεγάλη πίστη που είναι καρπός της εμπειρίας της Αναστάσεως. Κατά την διδασκαλία των Πατέρων μας ο Θωμάς δεν ήταν άπιστος Απόστολος, όπως εμείς νομίζουμε και εννοούμε την απιστία, αλλά ήθελε να προχωρήση από την πίστη εξ ακοής στην πίστη εκ θεωρίας. Η πίστη εξ ακοής είναι η πίστη που συνδέεται με τις πληροφορίες που μας δίνουν οι άλλοι. Οι Μαθητές διαβεβαίωναν τον Απόστολο Θωμά ότι είδαν τον Χριστό, όμως εκείνος δεν αρκέστηκε στην πίστη αυτή αλλά ήθελε να προχωρήση στην πίστη εκ θεωρίας, ήθελε να δη προσωπικά τον Χριστό. Οπότε ο Χριστός τον άφησε μια ολόκληρη εβδομάδα να είναι κατηχούμενος και στην συνέχεια εμφανίσθηκε για να του δώση την πίστη εκ θεωρίας. Τότε ο Θωμάς είπε: «ο Κύριός μου και ο Θεός μου» .

Η Ανάσταση του Χριστού, αγαπητοί μου αδελφοί, που πανηγυρίζουμε κάθε Κυριακή, είναι η πληρότητα της ζωής, είναι το μεγαλύτερο δώρο που μπορεί να αποκτήση ο άνθρωπος στην ζωή του. Είναι μύηση σε ένα μυστήριο, που είναι ταυτόχρονα μυστήριο αναγεννήσεως της υπάρξεώς μας. Μια τέτοια αλλοίωση δημιουργεί ειρήνη, πίστη, χαρά μέσα σε όλη μας την ύπαρξη. Η οικονομία και η αγάπη του Θεού, όμως, μας κάνει ώστε να μυούμαστε σταδιακά μέσα σε αυτό το γεγονός ίσως γιατί δεν θα μπορούσαμε διαφορετικά να το αντέξουμε. Δεχόμαστε τον λόγο των αυτοπτών μαρτύρων της Αναστάσεως του Χριστού, παραμένουμε σε αυτό και ύστερα μπορούμε να αποκτήσουμε και προσωπική εμπειρία της Αναστάσεως. Ο εκκλησιασμός μας κάθε Κυριακή και η ακρόαση των λόγων των συγχρόνων αποστόλων θα μας δώσουν την βεβαιότητα της υπάρξεως του αναστημένου Χριστού.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Μετά την ευχή της αναφοράς, αγαπητοί μου αδελφοί, που είναι το κεντρικότερο τμήμα της θείας Λειτουργίας και κατ’ αυτήν μεταβάλλεται, με το Άγιο Πνεύμα, ο άρτος και ο οίνος σε Σώμα και Αίμα του Χριστού, και τις δεήσεις μας, που απευθύνουμε στον Χριστό, για το εκκλησιαστικό μας πολίτευμα, η Εκκλησία μας μας προετοιμάζει για να κοινωνήσουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού.

Η θεία Λειτουργία δεν γίνεται απλώς για να προσευχηθούμε, γιατί αν είχε αυτόν τον σκοπό, τότε θα μπορούσαμε να την αντικαταστήσουμε με άλλες ακολουθίες, ήτοι τον Εσπερινό, τον Όρθρο, την Παράκληση κ.λ.π. Αλλά η θεία Λειτουργία γίνεται για να κοινωνήσουμε, δηλαδή να λάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού και να αποκτήσουμε κοινωνία με τον Χριστό. Δεν νοείται να λειτουργούν οι Κληρικοί μέσα στο άγιον Βήμα και να μη κοινωνούν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Και στην παλαιότερη εποχή όλοι οι Χριστιανοί κοινωνούσαν, εννοείται, βέβαια, εάν δεν είχαν κάποιο εμπόδιο για την θεία Κοινωνία.

Ερμηνεύοντας κάπως περισσότερο αυτό το γεγονός θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι, όπως φαίνεται στις επιστολές των αγίων Αποστόλων, οι Χριστιανοί στην αρχαία εποχή είχαν μέσα στην καρδιά τους ενεργούσαν την Χάρη του Θεού. Και αυτή η παρουσία του Αγίου Πνεύματος γινόταν φανερή από τους ψαλμούς και τους ύμνους που άδονταν μέσα στην καρδιά, από την καρδιακή νοερά προσευχή, οπότε έχοντας αυτήν την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, και όντας πραγματικά μέλη του Σώματος του Χριστού προχωρούσαν για να λάβουν τον Χριστό και να αποκτήσουν κοινωνία μαζί Του. Όταν όμως αμάρταναν και έπαυε να ενεργή η Χάρη του Αγίου Πνεύματος έπρεπε να μετανοήσουν και να εξομολογηθούν και τότε ο πνευματικός τους προετοίμαζε κατάλληλα για να μπορέσουν να αντέξουν αυτήν την μεγάλη δωρεά. Για παράδειγμα: αν ο άνθρωπος δεν έχει καλό στομάχι δεν θα μπορέση να φάγη ισχυρές τροφές, γιατί θα ζημιωθή ακόμη περισσότερο. Αυτήν την έννοια έχει ο λόγος του Αποστόλου Παύλου “δοκιμαζέτω δε άνθρωπος εαυτόν και ούτως εκ του άρτου εσθιέτω και εκ του ποτηρίου πινέτω”. Και συνεχίζει ότι εκείνος που τρώγει και πίνει αναξίως ,“κρίμα εαυτώ εσθίει και πίνει, μη διακρίνων το σώμα του Κυρίου” (Α' Κορ. ια', 28-30).

Μετά την μεταβολή του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού ο λειτουργός μας προετοιμάζει για να κοινωνήσουμε του Σώματος και του Αίματος του Χριστού με καθαρή συνείδηση, ώστε η κοινωνία να συντελέση στην άφεση των αμαρτιών, την συγχώρηση των πλημμελημάτων, την κοινωνία του Αγίου Πνεύματος, την κληρονομία της Βασιλείας των Ουρανών, την παρρησία με τον Θεό και όχι σε κρίμα και καταδίκη. Γιατί η μεταβολή των Τιμίων Δώρων μπορεί να είναι ευλογία, μπορεί όμως να είναι και καταδίκη, όπως γίνεται και με το φάρμακο, που σε έναν προξενεί υγεία και σε άλλον δημιουργεί άλλες αντιδράσεις που προξενούν κακό. Δεν φταίει το Σώμα του Χριστού, αλλά η δική μας πνευματική κατάσταση.

Μέσα στο στάδιο αυτό της προετοιμασίας ο λειτουργός προσφέρει μερικά αιτήματα στον Θεό, απαγγέλλουμε την Κυριακή Προσευχή “Πάτερ ημών”, κυρίως γιατί έχει το αίτημα “τόν άρτον ημών τον επιούσιον δός ημίν σήμερον”, αλλά και διότι έχει την αίτηση “άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών” και βεβαίως γιατί μετά την θεία Κοινωνία αισθανόμαστε τον Θεό Πατέρα μας και ιδίως οι άγιοι βιώνουν την Βασιλεία του Θεού, αφού μπορούν να δούν το Φώς του Θεού. Γι’ αυτό μετά από κάθε θεία Λειτουργία ψάλλουμε: “είδομεν το φως το αληθινόν ελάβομεν πνεύμα επουράνιον”.

Μέσα στο άγιο Ποτήριο είναι τα Άγια, δηλαδή το άγιο Σώμα και Αίμα του Χριστού. Γι’ αυτό ο ιερεύς λέγει: “πρόσχωμεν. Τα άγια τοις αγίοις”. Μόνον όσοι αγωνίζονται ποικιλοτρόπως, στον αγώνα για την μεταμόρφωση των παθών, μπορούν να κοινωνήσουν του Σώματος και του Αίματος του Χριστού. Και αυτοί που αγωνίζονται χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες, κατά την προτροπή του διακόνου ή του ιερέως, “μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης προσέλθετε”. Δηλαδή προσέρχονται να κοινωνήσουν όσοι έχουν φόβο Θεού, όσοι δηλαδή αγωνίζονται από φόβο να μη καταδικασθούν στην Κόλαση και συμπεριφέρονται ως δούλοι, όσοι έχουν πίστη, αγωνίζονται δηλαδή και ελπίζουν να εισέλθουν στον Παράδεισο και συμπεριφέρονται ως μισθωτοί, και όσοι έχουν τελεία αγάπη και αισθάνονται ως υιοί του Θεού.

Η θεία Λειτουργία λέγεται θεία Ευχαριστία, γιατί ευχαριστούμε τον Θεό, και θεία Κοινωνία γιατί κοινωνούμε του Χριστού. Μακάρι να μας αξιώση ο Θεός να τελειώσουμε την ζωή μας, μετά από μια αξία, κατά το δυνατόν, θεία Κοινωνία, ώστε να είναι εφόδιο ζωής αιωνίου.

† Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου ΙΕΡΟΘΕΟΣ

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἱστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance