Διαγωνισμός Eurovision στην Ελλάδα - Το φινλανδικό συγκρότημα

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

Ο διαγωνισμός της Eurovision που έγινε στην Ελλάδα και η «πρωτιά» του φινλανδικού συγκροτήματος, με τα «τέρατα», έδωσε την ευκαιρία να γίνουν πολλές συζητήσεις, αρνητικές και θετικές.

Ακούγοντας τα σχετικά σχόλια στα ΜΜΕ κατέληξα σε μερικές απόψεις τις οποίες θα ήθελα να δημοσιοποιήσω.

1. Δεν έχω ειδίκευση στην σύγχρονη μουσική της νεολαίας, διότι γνωρίζω μόνον την βυζαντινή μουσική. Ερώτησα όμως έναν ειδικό και μου εξήγησε ότι στην Αμερική από τις αρχές του 20ου αιώνος μέχρι το μέσον (1950), η μουσική των μαύρων είχε δύο εκφράσεις της, ήτοι την blues που είχε στίχους για την καταπίεση, τον πόνο και τα προβλήματα των μαύρων της εποχής, και την gospel που ήταν εκκλησιαστική χαρούμενη μουσική με στίχους για τον Θεό. Αντίθετα, οι λευκοί χρησιμοποιούσαν την μουσική country με ελαφρούς στίχους για τα λιβάδια, τα ζώα κλπ. Εξέλιξη των δύο αυτών παραδόσεων είναι η jazz, την οποία έπαιζαν μαύροι και λευκοί.

Την δεκαετία του '50 εμφανίζεται η μουσική rock and roll που είναι η μουσική των μαύρων, η οποία τραγουδιέται και από τους λευκούς, καθώς επίσης η μουσική pop και rockabilly. Στην συνέχεια εμφανίσθηκαν πολλές μουσικές παραλλαγές και την δεκαετία του '70 που κυριαρχεί μέχρι σήμερα, εμφανίζονται οι μουσικές progressive rock, hard rock, heavy metal, reggae, punk rock, με διάφορα είδη και παραλλαγές.

Το φινλανδικό συγκρότημα, όπως έχει επισημανθή, εξέφραζε κυρίως την μουσική heavy metal, την οποία ακούν συνήθως οι έφηβοι, η οποία μουσική, από απόψεως στιχουργικής, κινείται συνήθως σε ακραία θέματα, όπως ιππότες και δράκους, αποκρυφισμό, χρησιμοποιείται δε σε ταινίες τρόμου κλπ.

2. Η στιχουργία και η εξωτερική εμφάνιση των μελών του συγκροτήματος της heavy metal, όπως την είδαμε στο φινλανδικό συγκρότημα, κάνουν λόγο για σατανά, κόλαση, καθώς επίσης συνδέεται και με ταινίες τρόμου κλπ.

Πολλοί σύγχρονοι Πατέρες της Εκκλησίας, όπως οι αείμνηστοι π. Πορφύριος, π. Σωφρόνιος κ.α., μου έλεγαν επανειλημμένως ότι, καθοδηγώντας τους νέους, δεν πρέπει να τους μιλάμε για τον διάβολο και την κόλαση –τα οποία βεβαίως υπάρχουν– αλλά για τον Χριστό και την αγάπη Του. Διότι, η παιδική και εφηβική ηλικία είναι μια ταραχώδης ηλικία και γι' αυτό δεν πρέπει να την φορτίζουμε με αρνητικές έννοιες. Αυτό κάνουμε παιδαγωγώντας τους νέους.

Όμως παρατηρούμε ότι πολλές εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών, καθώς και τηλεοπτικές παραγωγές (Άρχοντας των Δακτυλιδιών - Χάρυ Πότερ), που ασχολούνται με την παιδική και εφηβική ηλικία, αναφέρονται σε μάγους, σε κόλαση, σε τέρατα, σε διαβόλους, σε υπερφυσικά όντα, τα οποία, ούτως η άλλως, δημιουργούν ψυχολογικά τραύματα στα νέα παιδιά, τα γεμίζουν με φόβους και ανασφάλειες. Οι έντονες φοβίες και τα ψυχολογικά προβλήματα που τελευταία εμφανίζονται μεταξύ των νέων δεν είναι άσχετα από αυτήν την νοοτροπία.

3. Πολλές φορές τα ΜΜΕ αντιδρώντας σε μερικές ενέργειες διαφόρων Χριστιανών, που μιλούν για την κόλαση και την τιμωρία του Θεού –αν και ο Θεός είναι αγάπη και δεν τιμωρεί, αλλά ο άνθρωπος αυτοτιμωρείται, απομακρυνόμενος από Αυτόν– κάνουν λόγο για επιστροφή του Μεσαίωνα στην Εκκλησία. Οι ίδιοι όμως κύκλοι, όταν βλέπουν αυτές τις ακραίες εκφράσεις της heavy metal που επαναφέρουν στο προσκήνιο τους δράκους, τα παραμύθια, τις μαγείες, τις κολάσεις κλπ. που επικρατούσαν κατά την διάρκεια του Μεσαίωνος, συνήθως τα αποδέχονται η δεν τους δίνουν σημασία η ακόμη τα επικροτούν με την δικαιολογία ότι δείχνουν την νοοτροπία των σημερινών νέων που διψούν για δύναμη και κυριαρχία.

Όμως, δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται δυό μέτρα και δυό σταθμά, δηλαδή όταν μερικά μέλη της Εκκλησίας μιλούν για κόλαση και σατανά να κατηγορούνται ότι μας επαναφέρουν στον Μεσαίωνα, ενώ όταν σύγχρονοι νέοι, άσχετοι με την Εκκλησία, υπενθυμίζουν καταστάσεις του Μεσαίωνος, να γίνωνται αποδεκτοί, χωρίς προβληματισμό. Πρόκειται για μια αντιφατικότητα.

4. Από πληροφορίες που έρχονται από τα ΜΜΕ φαίνεται ότι οι «Lordi» δεν φόρεσαν τις μάσκες για να εμφανισθούν κατά την διάρκεια της διοργάνωσης, αλλά με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζονται πάντοτε και ελάχιστοι είδαν το πρόσωπό τους. Αυτό σημαίνει ότι δεν εμφανίζονται με τα πραγματικά τους πρόσωπα, αλλά πάντοτε με τις ιδιαίτερες αυτές μάσκες, και, όπως άκουσα, ισχυρίσθηκαν ότι έχουν ταυτισθή με αυτό που εκφράζουν οι μάσκες.

Αυτό είναι πάρα πολύ ανησυχητικό, όταν δηλαδή ο άνθρωπος παύη να είναι πρόσωπο και ταυτίζεται με τα προσωπεία και μάλιστα όταν τα προσωπεία αυτά εκφράζουν εξωγήϊνες η δαιμονικές καταστάσεις. Από όλη αυτήν την παρουσίαση του φινλανδικού συγκροτήματος αυτό είναι που περισσότερο με προβλημάτισε και έθλιψε, αφού ο άνθρωπος, το ωραιότερο δημιούργημα του Θεού και ο βασιλεύς της κτίσεως, αποβάλλει το πρόσωπό του και προσλαμβάνει προσωπεία, ήτοι, ταυτίζεται η συμφιλιώνεται με όντα ακαθόριστα η δαιμονικά.

Ακόμη, με προβλημάτισε έντονα όχι μόνον ο τρόπος παρουσίασης του φινλανδικού συγκροτήματος, αλλά και η αποδοχή του από τα νέα παιδιά, που το ψήφισαν, ενώ θα έπρεπε να γνωρίζουν τα πλούσια επιτεύγματα της ελληνικής διαχρονικής μουσικής και του καταπληκτικού έντεχνου τραγουδιού, που καλλιέργησαν μεγάλοι καλλιτέχνες διεθνούς ακτινοβολίας. Και οπωσδήποτε πέρα από κάθε ψυχολογική και κοινωνιολογική ερμηνεία, αντιμετωπίζω το θέμα αυτό θεολογικά και ποιμαντικά. Ιδίως σε εμάς του Κληρικούς πρέπει να μας απασχολή έντονα αυτό το γεγονός και να δούμε πως μπορούμε να βοηθήσουμε τους νέους προσφέροντάς τους νόημα ζωής και ύπαρξης και να τους εμπνεύσουμε να μη ξεφεύγουν από το αθρώπινο και το γήϊνο, αλλά να αγωνίζωνται μέσα στην κοινωνία για να μετατρέπωνται οι ίδιοι από άτομα (νούμερα) σε πρόσωπα και να βελτιώνουν το κοινωνικό και ιστορικό γίγνεσθαι.

Τελειώνοντας είμαι υποχρεωμένος να σημειώσω ότι αυτό το θέαμα που είδαμε δεν εκφράζει πλήρως την Φινλανδία, που είναι μια χώρα με πολιτιστική παράδοση. Θα πρέπη να υπενθυμίσω ότι η Φινλανδία με την ανάληψη της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2006, θα παρουσιάση στο Ελσίνκι ως κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός μια έκθεση των θησαυρών του Αγίου Όρους, στην οποία αγιογραφούνται τα πρόσωπα των αγίων που ενίκησαν κάθε προσωπείο, ξέφυγαν από την κυριαρχία του Σατανά και βίωσαν τον Παράδεισο, και με την οποία θα προβάλουν την ζωή του Αγίου Όρους, όπως και το Άγιον Όρος ως «μια από τις παλαιότερες δημοκρατίες στον κόσμο».–