Σπύρου Σκαλτσά: Τα εκατόχρονα του ναού του Αγίου Νικολάου Τερψιθέας

 

13 08 14 Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τήν θεμελίωση τού ναού τού Αγίου Νικολάου, τό 1913. Η παλαιά εκκλησία είχε κτισθή ή αναδομηθή στήν θέση παλαιότερης, τό 1835, όμως παρουσίασε νωρίς προβλήματα (ίσως λόγω σεισμών). Οι χωριανοί μας στήν αρχή μάζευαν λεφτά γιά ανακαίνιση τού παλαιού κτιρίου, περνώντας όμως τά χρόνια αποφάσισαν νά μεταφέρουν τό Νεκροταφείο (τό 1890) γιά νά φτιάξουν στή θέση του μιά νέα εκκλησία μέ προδιαγραφές. Τό παλιό Νεκροταφείο ήταν μεταξύ τής παλαιάς εκκλησίας καί τών Σχολείων.

Ιερείς τότε στήν Βετολίστα ήταν ο Ανδρέας Παπαναγιώτου καί Κων/νος Χριστόπουλος.

Τήν ίδια εποχή προσπαθούσε η αντίζηλος Λομποτινά (όπως λέει ο Καρκαβίτσας), νά φτιάξη εκκλησία. Η Λομποτινά έφτιαξε Σύνδεσμο γιά τόν σκοπό αυτόν τό 1895 καί σχεδόν σέ δέκα χρόνια έφτιαξε, μέ τούς δικούς της μαστόρους, τήν σημερινή Αγία Παρασκευή, μιά πανέμορφη εκκλησία. Αυτό προσπαθούσε καί η Βετολίστα, αλλά μέ τόσο αργούς ρυθμούς, πού φάνταζε άπιαστο όνειρο τό χτίσιμο. Τά χρόνια περνούσαν καί δέν γινόταν τίποτα (μεσολάβησε ο πόλεμος τού 1897 καί η πτώχευση). ...

Οι μορφωμένοι τού χωριού άρχισαν νά δραστηριοποιούνται. Τόν Δεκέμβριο τού 1905 έφτιαξαν Σύνδεσμο (πού εγκρίθηκε τόν Ιανουάριο τού 1907), μέ αναφορά στό άρθρο 6 τήν «κατασκευήν ναού εν τώ Νεκροταφείω» (εννοείται στήν παλιά θέση τού Νεκροταφείου). Πρόεδρος ο γιατρός Ιω. Λαζαρόπουλος, Αντιπρόεδρος ο ελληνοδιδάσκαλος Κων. Λ. Κοζώνης, Γραμματέας ο έμπορος (πρώην γραμματιστής) Χρ. Κοντοκώστας καί Σύμβουλοι οι κτηματίες Ιω. Κράρας, Επαμεινώνδας Μακρής, Παν. Γκολιάς, Θεμ. Παπαδογιάννης καί ο Σταύρος Παπασταυρίδης (συνταξιούχος δάσκαλος). Από αυτούς οι Ιω. Λαζαρόπουλος, Κ. Ν. Κοζώνης, Χρ. Κοντοκώστας, Θεμ. Παπαδογιάννης αντικαθιστούν τόν Ιανουάριο τού 1908 τό απολυθέν Εκκλησιαστικό Συμβούλιο πού μηνύθηκε «επί καταχρήσει καί νοσφίσει» ( μή ξεχνάμε ότι είχαμε καί τό ανορθωτικό κίνημα πού οδήγησε στήν επανάσταση τού 1909). Τό 1909 απεβίωσε ο ιερέας Ανδρέας Παπαναγιώτου. Τόν Ιούνιο τού 1910 ο Ανδρέας Σκαλτσάς σέ ανταπόκρισή του από τήν Βετολίστα προτείνει νά αναλάβη ο γιατρός Ιω. Λαζαρόπουλος τό τιτάνιο αυτό έργο καί τόν Ιούλιο σέ άλλη ανταπόκριση μαθαίνουμε ότι παρήγγειλαν 30 χιλιάδες οκάδες ασβέστου. Στό ταμείο άρχισαν νά εισρέουν καί δωρεές ομογενών (π.χ. όπως η βαρύτιμος δωρεά τού Ν. Παπαλιβερίου καί η τοιαύτη τού Στ. Παπασταύρου).

Μέ τίς νίκες τού 1912, τόν επαναπατρισμό τών φαντάρων καί τήν κατάργηση τών αμαρτωλών Δήμων, η Βετολίστα ανασκουμπώνεται πάλι. Τό 1913 η επιτροπή έβγαλε τά σχέδια τού ναού σέ γνωστό μηχανικό (ακόμα δέν βρήκα τό όνομά του). Ίσως βοήθησε τό σόϊ τής Αλεξάνδρας Ζερβού, συζύγου τού Ιω. Λαζαροπούλου. Ο μηχανικός προϋπολόγισε τό έργο στό ποσόν τών 45.000 δραχμών.

Τόν Απρίλιο τού 1913 η Βετολίστα συγκέντρωσε μέσω δεκαμελούς πληρεξούσιας επιτροπής (ιερεύς Ιω. Γρούμπας, ιερεύς Κ. Χριστόπουλος, Ιω. Λαζαρόπουλος, Κ. Λ. Κοζώνης, Κ. Ν. Κοζώνης, Στ. Χ. Παπασταύρου, Κ. Κοντοκώστας, Γ. Σερέτης, Παν. Γκολιάς, Γ. Βασιλείου) τό ποσόν τών 11.000 δρχ. Ακολούθως έγινε, μάλλον τόν Αύγουστο, η θεμελίωση τού ναού υποθέτω από τόν Μητροπολίτη Ναυπακτίας καί Ευρυτανίας Σεραφείμ Δομβοΐτη. Κάτι άρχισε νά κινείται. Πάλι όμως λόγω καί τών πολέμων τό έργο καθυστερούσε. Τό 1918 ο ιερέας Κ. Χριστόπουλος μετατίθεται στήν Σκάλα καί έρχεται από τήν Ελατού (όπου ήταν παπάς καί δάσκαλος) εφημέριος ο Ιωάννης Γρούμπας. Όμως στίς 12 Απριλίου 1928, τό βράδυ τής Μεγάλης Πέμπτης, κάηκε η παλιά εκκλησία, οπότε η αποπεράτωση τού ναού έγινε επιτακτική ανάγκη. Αμέσως, τήν Κυριακή τού Πάσχα στίς 15 Απριλίου 1928, η επιτροπή (πρόεδρος Δ. Λαζαρόπουλος, ταμίας Δημ. Στ. Παπασταύρου, μέλη Παπαγιάννης Γρούμπας, Ιω. Λαζαρόπουλος, Χρ. Κράρας, Π. Σερέτης, Π. Ζαγορίσιος, Β. Σπηλιώτης, Ιω. Σπορίτης, Αθ. Γκολιάς) έκανε έρανο καί συγκέντρωσε 100.000 δρχ . Τό κόστος κατασκευής τής στέγης ανέλαβε από τότε η ομογενής Δέσποινα Κοντοκώστα. Τό ύψος τής εκκλησίας ήταν περίπου στό 1 μέτρο. Ο Παπαγιάννης ο Γρούμπας επιστράτευσε αμέσως τόν ανηψιό του Ιω. Φινινή (αριστούχο Πολιτικό Μηχανικό τού Ε.Μ.Π.). Ο Φινινής αντέγραψε τό σχέδιο μέ μιά μικρή τροποποίηση στούς θόλους τών καμπαναριών καί ρίχτηκε στήν δουλειά. Ανέλαβε τήν εκτέλεση καί επιστασία τού έργου. Στό χτίσιμο πρωτοστάτησαν Ανωχωρίτες μάστορες. Τό συνεργείο ήταν τού Κ. Παπαμιχαλόπουλου ή Καραβάνα καί συμμετείχαν ο Ιωάννης Νίκας ή Νικόπουλος, θείος τού Φινινή, ο Κώστας ο Λιακώνης μέ τό γιό του Βασίλη, κατοπινό Πρόεδρο Άνω Χώρας, ο Μήτρος ο Σαλούρος καί ο παππούς μου Βασίλης Πετσίνης, ως πελεκάνος. Από τήν Τερψιθέα δούλεψαν οι Χρ. Μούρτος, Γ. Αγγελόπουλος, Πάνος Σερέτης ξυλουργός, Νίκος Κοϊτσάνος ξυλουργός καί άλλοι. Ξυλεία έφεραν από τό δάσος Γαλανή καί πουριά από τά Μελανά Λιθάρια. Πολλή πέτρα βγάλανε από τό λατομείο στή θέση πού είναι τό παλαιό Ιατρείο καί τό μαγαζί τού Σωτηρόπουλου. Σέ όλες τίς βοηθητικές εργασίες δούλεψαν εθελοντικά πολλοί από τούς κατοίκους. Τό 1929 απεβίωσε ο βασικός πρωτεργάτης ιατρός Ιω. Λαζαρόπουλος, όμως πλέον τό έργο προχωρούσε μέ ταχείς ρυθμούς μέ εγγυητή τόν Ιω. Φινινή ο οποίος παρέμεινε ο Μηχανικός καί αμισθί σύμβουλος τής εκκλησίας μέχρι τό τέλος τού βίου του, τό 1987. Τό 1930 έρχεται εφημέριος στήν Τερψιθέα ο Ανωχωρίτης Δημήτριος Παπαγεωργίου ή Παπασόρλας. Ο Παπαγιάννης Γρούμπας αρρώστησε καί άφησε τήν τελευταία του πνοή τόν Ιούνιο τού 1932 μέ τό τελείωμα τής λιθοδομής τού ναού. Τόν Αύγουστο τού 1932 μαθαίνουμε από δημοσίευμα ότι δαπανήθηκαν πάνω από 600.000 δρχ (πληθωρισμένες δραχμές, διότι είχαμε παγκόσμια οικονομική κρίση τό 1929) καί γινόταν έκκληση γιά τό ποσόν τών 25.000 δρχ γιά νά τελειώση η στέγη (η αμερικάνικη βοήθεια πρέπει νά είχε πρόβλημα λόγω τής κρίσης). Εν τέλει τά Χριστούγεννα τού ίδιου χρόνου η Τερψιθιώτες εκκλησιάστηκαν γιά πρώτη φορά στόν μεγαλοπρεπή καί ταπεινό συγχρόνως ναό τού Αγίου Νικολάου. Τά εγκαίνια έγιναν τό καλοκαίρι τού 1933 από τόν Μητροπολίτη Αιτωλίας καί Ακαρνανίας (είχε καταργηθή γιά λίγο η Μητρόπολη Ναυπακτίας) Κωνσταντίνο Κωνσταντινίδη.

………

Σάν κατακλείδα, μέσα σέ εκατό χρόνια καταφέραμε καί φτιάξαμε έναν από τούς ωραιότερους ναούς τής περιοχής, αντάξιον τής δόξης τού Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού καί τού τιμωμένου πολιούχου μας Αγίου Νικολάου. Είθε νά πρεσβεύουν γιά τήν σωτηρία μας.

  • Προβολές: 2430

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance