Συνοπτικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία τῆς Ναυπάκτου

Μητρόπολη Ναυπακτίας και Ευρυτανίας

του Αρχιμ. π. Ειρηναίου Κουτσογιάννη

Στα χρόνια της Παλιγγενεσίας η Μητρόπολη Ναυπάκτου και Άρτης διχοτομήθηκε, εφ’ όσον η Ναύπακτος και ολόκληρη η Αιτωλοακαρνανία συμπεριελήφθη στο ελεύθερο Ελληνικό Κράτος. Η Μητρόπολη Άρτης διετήρησε υπό την δικαιοδοσία της τα τμήματα που τελούσαν ακόμη υπό Τουρκικό ζυγό.

Μετά την ίδρυση του Νεοελληνικού Κράτους με Διάταγμα του 1833 η επαρχία Ναυπακτίας και οι επαρχίες Ακαρνανίας, Μεσολογγίου και Αγρινίου απετέλεσαν την “Επισκοπή Ακαρνανίας και Αιτωλίας” με έδρα το Μεσολόγγι. Την επισκοπή αυτή εποίμαναν “ο μέχρι τούδε Ναυπάκτου και Μεσολογγίου Σ. Μητροπολίτης” και πρώην Ναυπάκτου και Άρτης Πορφύριος (1833-1838) και ο Ιερόθεος (1841-1847), ενώ η διοίκηση της επισκοπής στο διάστημα 1847-1852 ανατέθηκε σε επισκοπική επιτροπή.

Το 1852 δια του Σ’ Νόμου η Ναυπακτία απεκόπη από την Επισκοπή Ακαρνανίας και Αιτωλίας και μαζί με την Ευρυτανία απετέλεσαν ξεχωριστή επισκοπή. Ο σχετικός νόμος όριζε ως έδρα της Επισκοπής το Καρπενήσι, η Ι. Σύνοδος όμως στις 12 Ιουλίου 1852 πρότεινε, “όπως έδρα της επισκοπής Ναυπακτίας και Ευρυτανίας είναι η Ναύπακτος” και λίγο αργότερα (30 Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους) υπέδειξε όπως η μεν Ναύπακτος είναι χειμερινή έδρα, το δε Καρπενήσι θερινή.

Με τον ΒΧΔ’ Νόμο του 1899 η Ναυπακτία προσαρτήθηκε πάλι στην Επισκοπή Ακαρνανίας, η δε Ευρυτανία απετέλεσε ξεχωριστή Επισκοπή με έδρα το Καρπενήσι και με Επίσκοπο τον Σεραφείμ Δομβοΐτη που εκλέχθηκε το 1901. Το 1909 όμως μετά από νέα διαίρεση του Ελληνικού Κράτους, τροποποιήθηκαν και τα όρια μερικών επισκοπών. Η Ι. Σύνοδος για ιστορικούς λόγους και για τον λόγο ότι η Επισκοπή Ακαρνανίας κατελάμβανε τεράστια έκταση και παρουσίαζε διοικητικά προβλήματα, απεφάνθη “...υπέρ της επανακτήσεως της Επισκοπής Ευρυτανίας τής, προ του 1899, δικαιοδοσίας αυτής επί της επαρχίας Ναυπακτίας μεθ’ ής ούτω συναπαρτισθήσεται η πάλαι Επισκοπή Ναυπακτίας και Ευρυτανίας”. Έτσι, από τις 26/5/1910 ο Σεραφείμ έγινε επίσκοπος Ναυπακτίας και Ευρυτανίας.

Το 1923 η Επισκοπή Ναυπακτίας και Ευρυτανίας ονομάστηκε δια Νόμου Μητρόπολη (όπως άλλωστε και όλες οι επισκοπές της Ελλάδος) ενώ με το Β.Δ. της 3ης Ιανουαρίου 1923 νόμιμη έδρα της Μητροπόλεως ορίσθηκε η Ναύπακτος.

Στην ΙΕ’ Συνεδρία της 21ης Οκτωβρίου 1931 της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος αποφασίστηκε η κατάργηση και η συγχώνευση της Μητροπόλεως Ναυπακτίας και Ευρυτανίας σε γειτονικές Μητροπόλεις. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, “Εις την Ι. Μητρόπολιν Αιτωλίας και Ακαρνανίας συγχωνεύονται οι τέως δήμοι Αρακυνθίων, Ευρυτανίας, Παρακαμπυλίων, Αγραίων, και Απεραντίνων. Εις την Ι. Μητρόπολιν Φωκίδος συγχωνεύεται η επαρχία Ναυπακτίας και εις την Ι. Μητρόπολιν Φθιώτιδος ο τέως δήμος Κτημεντίων”.

Η διαίρεσις όμως αυτή, η οποία στηρίχθηκε σε έκθεση Επιτροπής Αρχιερέων, δεν πραγματοποιήθηκε, διότι στην Συνεδρία της 10ης Σεπτεμβρίου 1932 της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, ο Μητροπολίτης Ναυπακτίας και Ευρυτανίας Αμβρόσιος (Νικολαΐδης) μετατιθέμενος στην μητρόπολη Φθιώτιδος, υπέδειξε νέα διαίρεση της υπό διάλυση Μητροπόλεως Ναυπακτίας και Ευρυτανίας, σύμφωνα με την οποία, “1. Η επαρχία Ναυπακτίας μετά των τέως δήμων Παρακαμπυλίων και Απεραντίων και των ενοριών Επισκοπής, Παλαιοχωρακίου, Τριποτάμου και της Ιεράς Μονής Τατάρνης του τέως δήμου Αγραίων της επαρχίας Ευρυτανίας υπάγονται εις την Ιεράν Μητρόπολιν Αιτωλίας και Ακαρνανίας. 2. Οι τέως δήμοι Καρπενησίου, Ευρυτάνων, Αρακυνθίων, Αγραίων (πλήν των ενοριών Επισκοπής, Παλαιοχωρακίου, και Τριποτάμου μετά της Ιεράς Μονής Τατάρνης, υπαγομένων εις την Ι. Μητρόπολιν Αιτωλίας και Ακαρνανίας) και ο δήμος Κτημεντίων, υπάγονται εις την Ιεράν Μητρόπολιν Φθιώτιδος, και 3. Οι τέως δήμοι Δολόπων, και Αγράφων υπάγονται εις την Ιεράν Μητρόπολιν Φαναρίου και Θεσσαλιώτιδος”.

Η κατάργηση της Μητροπόλεως Ναυπακτίας και Ευρυτανίας ήταν προσωρινή, αφού στην συνεδρία της Ι. Συνόδου της Ιεραρχίας στις 9 Οκτωβρίου 1933 ανασυστάθηκε με τον ίδιο τίτλο και με τα ίδια όρια που είχε, και η διοίκησή της ανατέθηκε σε τοποτηρητή μέχρι τον Μάρτιο του 1936, οπότε εξελέγη Μητροπολίτης ο Γερμανός Γκούμας. Η Μητρόπολη Ναυπακτίας και Ευρυτανίας διατηρήθηκε μέχρι το 1978, οπότε καταργήθηκε και πάλι. Η Ευρυτανία απετέλεσε την Μητρόπολη Καρπενησίου και η Ναυπακτία με τον τέως δήμο Παρακαμπυλίων της επαρχίας Τριχωνίδος την Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου.

  • Προβολές: 1298

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance