Στυλιανού Γερασίμου: Λειτουργική-Δογματική ερμηνεία, Ήχος Δ' (1)

Ἀναβαθμοί:

του Στυλιανού Γερασίμου, δρ. Θεολογίας-Μουσικού

Συνεχίζοντας την ερμηνεία των Αναβαθμών μας, διακρίνουμε ότι ο αναβαθμός “Εκ νεότητός μου πολλά πολεμεί με πάθη. Αλλ’ αυτός αντιλαβού και σώσον, Σωτήρ μου” βασίστηκε στον 128ο Ψαλμό, που λέγεται το εξής : “Πολλάκις επολέμησάν με εκ νεότητός μου, ειπάτω δή Ισραήλ”. Έτσι ερμηνεύοντας αυτά τα λόγια ο μελωδός λέει : Από την νεότητά μου με πολεμούν και με ταλαιπωρούν πολλά πάθη, αλλά Εσύ Χριστέ μου δός μου χέρι βοηθείας και δυνάμωσέ με, ώστε να καταπολεμώ τα πάθη μου.

Σύμφωνα με τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο τα πάθη, οι κακές συνήθειες, αντιμετωπίζονται με την καλλιέργεια των αρετών. Γιά τον πεπτωκότα άνθρωπο δεν υπάρχει καλύτερο πράγμα από το να είναι μετανοημένος όχι να μετανοήση απλώς, αλλά να είναι συνεχώς μετανοημένος. Γιατί μόνο η μετάνοια καθαρίζει τον άνθρωπο από την αμαρτία και λύνει την ψυχή από τα δεσμά των παθών

Ο δεύτερος αναβαθμός “Οι μισούντες Σιών αισχύνθητε από του Κυρίου’ ως χόρτος γάρ πυρί έσεσθε απεξηραμένοι”, ερμηνεύεται για εκείνους που μισούν την νοητή Σιών, δηλαδή την Εκκλησία του Χριστού, τούς παροτρύνει να ντραπούν και να επιστρέψουν στον Κύριο, γιατί όπως το ξερό χορτάρι δεν μπορεί να συνυπάρξη με την φωτιά, έτσι κι εκείνοι που μάχονται εναντίον της Εκκλησίας θα καταξηρανθούν με το να μήν έχουν καμιά πνευματική υγρασία. Όλοι όσοι μίσησαν και καταπολέμησαν την Εκκλησία του Χριστού, έχουν καταξηρανθή. Η Εκκλησία πάντοτε ανθεί, αφού σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, : “Τούτο γέγονε και επί της Εκκλησίας’ αρχομένης γάρ αυτής φύεσθαι συνεχώς επετίθεντο πάντες παρά μέν την αρχήν βασιλείς και δήμοι και τύραννοι’ μετά δέ ταύτα των αιρέσεων αι επιβουλαί, και πολύς πανταχόθεν ο πόλεμος και ποικίλος ανερριπίζετο. Αλλ’ όμως ουδέν ίσχυσεν’ αλλά τα μέν των πολεμίων ελύθη, τα δέ της Εκκλησίας ανθεί”.

Στόν τριαδικό αναβαθμό “Αγίω Πνεύματι, πάσα ψυχή ζωούται και καθάρσει υψούται, λαμπρύνεται τή Τριαδική Μονάδι ιεροκρυφίως” ο υμνωδός τονίζει ότι κάθε λογική ψυχή μέσα και από την δύναμη του Αγίου Πνεύματος όχι μόνο το “ζήν” αλλά και το “εύ ζήν” κι αν χάση, τή ζωή της χάριτος, λόγω της αμαρτίας, πάλι αυτή ζωοποιείται από το Άγιο Πνεύμα, εάν υπάρξη μετάνοια. Άλλωστε η κλήση μας είναι να αγιαστούμε ολοκληρωτικά και στην ψυχή και στο σώμα, γεγονός που αποτελεί κανόνα της πίστεως. Όταν η ψυχή καθαριστή από τα πάθη, υψώνεται και ανεβαίνει στην προπτωτική κατάσταση κι αφού παρασταθή ενώπιον του Θεού, λαμπρύνεται από Αυτόν με μυστική και ιερή έλλαμψη, ώστε να γίνη “φωτοειδής και θεοειδής” από την Τριαδική Μονάδα. Ο υμνωδός λέει “ιεροκρυφίως”, επειδή οι ενέργειες του Αγίου Πνεύματος δεν είναι αισθητές, αλλά είναι ιερές και κρυφές. Ιερές ως θείες και κρυφές, γιατί είναι ενεργούμενες από την χάρη με μυστικό τρόπο στην καρδιά των “κεκαθαρμένων”.

Ο πρώτος αναβαθμός του Β` αντιφώνου “Εκέκραξά Σοι Κύριε, θερμώς εκ βάθους ψυχής μου, καμοί γενέσθαι προς υπακοήν τα θεία Σου ώτα”. Ο υμνωδός αναφέρει: “θερμώς εκέκραξα”. Από τα βάθη της ψυχής μου Κύριε φώναξα με πολλή θερμότητα προς Σέ, επειδή, Κύριε και Θεέ μου, ακούεις εκείνους που σε παρακαλούν με αυτόν τον τρόπο. Γι’ αυτό τα “θεία Σου ώτα” άς γίνουν ευήκοα στην θερμή μου παράκληση. Ο Άγιος Ιωάννης της Κρονστάνδης λέει ότι η προσευχή μας πρέπει να είναι αυθόρμητη και θερμή πηγάζοντας από την καρδιά, γιατί “ιλαρόν δότην αγαπά ο Θεός” (Β` Κορ,θ` 7).

Ο επόμενος αναβαθμός “Επί τον Κύριον ελπίδα πάς τις κεκτημένος, υψηλότερός εστι, πάντων των λυπούντων”, στον οποίο ο μελωδός υποστηρίζει ότι έχει ελπίδα στον Κύριο, τον φύσει όντα φιλάνθρωπο, τον έτοιμο σε συμπάθεια, κι όποιος εναποθέτει την ελπίδα του ολοκληρωτικά στο Θεό αυτός είναι ανώτερος από όλους. Κατά τον Άγιο Ιωάννη της Κρονστάνδης, χριστιανική ελπίδα σημαίνει ελπίδα στον Ιησού και στα αγαθά που ο Ιησούς μάς υποσχέθηκε. Ό,τι πολυτιμότερο ποθούμε, Αυτός μάς το δίνει: “Αυτός γάρ σώσει τον λαόν αυτού από των αμαρτιών αυτών” (Ματθ.α` 21)

  • Προβολές: 1332

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance