Αρχιμ. π. Πολυκάρπου Παστρωμά: Ἡ Τοπικὴ Ἐκκλησία

του Αρχιμ. π. Πολυκάρπου Παστρωμά

Ηγουμένου Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Αμπελακιωτίσσης

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Οι Κληρικοί και οι σχέσεις τους με τον Επίσκοπο.

Αρχιμ. π. Πολυκάρπου Παστρωμά: Ἡ Τοπικὴ Ἐκκλησία Βασικό έργο επίσης του Επισκόπου είναι η εκλογή και η χειροτονία των κληρικών των άλλων βαθμών. Γράφει σχετικώς ο Καθηγούμενος της Ι. Μ. Γρηγορίου, Αρχιμ. Γεώργιος: «Η Εκκλησία απαιτεί από τους υποψηφίους κληρικούς καθαρότητα βίου, επιτρέπουσαν την Ιερουργίαν ενώπιον του καθαρωτάτου Κυρίου, ώστε τους εν τω Κλήρω καταλεγομένους και άλλοις τα θεία διαπορθμεύοντας καθαρούς αποφήναι και λειτουργούς αμώμους και της νοεράς του μεγάλου Θεού και θύματος και Αρχιερέως θυσίας αξίους». «Εντεύθεν και η υπο των χειροτονούντων ακριβής εξέτασις του βίου των χειροτονουμένων και των συνθηκών υφ’ ας εισέρχονται εις τον Κλήρον είναι απαραίτητος. Μόνον όταν ευρεθή αδιάβλητος ο υποψήφιος είναι δυνατόν να χειροτονείται...?ς κριτήριον δε δια την Ιερωσύνην δέον να λαμβάνεται υπ όψιν μόνον η προσωπική αξία και αρετή του χειροτονουμένου και όχι η από γένους ιερατικού καταγωγή του».

Και συνεχίζει ο σεβαστός Γέροντας: «Είναι αυτονόητον ότι το ιερατικόν ήθος ως απαιτούν και περιγράφουν αυτό οι Ιεροί Κανόνες δεν είναι εξωτερική συμμόρφωσις προς αντικειμενικόν τινά ηθικόν νόμον, αλλά το ήθος της ελευθέρας και εξ αγάπης υπακοής εις το θέλημα του Θεού». Διότι έτσι θα πραγματώνεται στην τοπική Εκκλησία αυτό που ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος τονίζει στους Εφεσίους: «Το γαρ αξιονόμαστον υμών πρεσβυτέριον, του Θεού άξιον, ούτω συνήρμοσται τω Επισκόπω ως χορδαί κιθάρα. Δια τούτο εν τη ομονοία υμών και συμφώνω αγάπη Ιησούς Χριστός άδεται».

Γίνεται φανερό, λοιπόν, από το παραπάνω χωρίο του αγίου Ιγνατίου ότι η ειρήνη στην τοπική Εκκλησία, όσον αφορά την συμπεριφορά ημών των Κληρικών και Μοναχών προς αλλήλους και προς πάντας προϋποθέτει: αγαστή συνεργασία με τον οικείο Επίσκοπο «ως χορδαί κιθάρα», καθώς επίσης και ομόνοια και αγάπη μεταξύ μας.

Βεβαίως κάποιες φορές πιθανώς να μην υπάρχη αυτή η συνεργασία τόσο με τον Επίσκοπο όσο και με τους συνιερείς, αλλά αυτά είναι νοσηρά φαινόμενα που χρήζουν αμέσου θεραπείας, αν δε θέλουμε να κακοφορμήση η πληγή.

Οι λαϊκοί.

Όμως «Η λειτουργικώς υπερέχουσα θέσις των ποιμένων», τονίζει ο π. Γεώργιος Καψάνης «δεν συνεπάγεται έκπτωσιν των λαϊκών εκ της χαρισματικής των θεώσεως εις την Εκκλησίαν. Λαϊκοί δεν είναι απλώς οι μη Κληρικοί, αλλ’ οι δια των αγίων Μυστηρίων και ιδία του Βαπτίσματος και του Χρίσματος, χαρισματούχοι Χριστιανοί οίτινες αποτελούν τα άγια και τετιμημένα μέλη του λαού του Θεού και του σώματος του Χριστού». Η μετοχή εξ’ άλλου των λαϊκών δια των αγίων Μυστηρίων στο τριπλό αξίωμα του Κυρίου δεν συνεπάγεται μεταβίβαση σ’ αυτούς της ποιμαντικής εξουσίας, η οποία θα τους καθιστούσε ποιμένες και διδασκάλους του λαού του Θεού. Οι λαϊκοί καθίστανται Ιερείς, υπό την έννοια ότι μπορούν να προσφέρουν τον εαυτό τους θυσία στο Θεό, Προφήτες με την έννοια ότι μπορούν να γνωρίσουν τα Μυστήρια του Θεού και Βασιλείς με την έννοια ότι μπορούν να βασιλεύσουν και να επιβληθούν στα πάθη τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι πουθενά οι Πατέρες δεν ερμηνεύουν διαφορετικά τη μετοχή των λαϊκών στο τριπλό αξίωμα του Κυρίου. Ποιμένες και ποιμαινόμενοι ει ναι μέλη του σώματος του Χριστού. Αλλά μόνον οι ποιμένες είναι εις τύπον και τόπον της Θείας Κεφαλής του σώματος.

Και συνεχίζει ο σεβαστός Γέροντας: «Εν τη Θεία λατρεία, Κλήρος και λαός προσφέρουν την δοξολογίαν και μάλιστα την αγίαν αναφοράν εις τον Τριαδικόν Θεόν εν ενότητι. Ο Επίσκοπος η ο Ιερεύς δεν προσφέρει την ευχαριστίαν μόνον δια τον λαόν και υπέρ του λαού, αλλά και μετά του λαού ως Κεφαλή του σώματος και Προϊστάμενος της συνάξεως. Είναι χαρακτηριστικόν ότι εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία η όλη λειτουργική κίνησις δεν περιορίζεται εις το Άγιον Βήμα, αλλ’ εκτυλίσσεται μεταξύ του Αγίου Βήματος και Κυρίως Ναού, ένθα ίσταται ο λαός, δια της συμμετοχής των ψαλτών, της παραμονής των διακόνων εν πολλοίς μεταξύ του λαού και της επανειλημμένης στροφής και του διαλόγου του λειτουργού προς τον λαόν και μετά του λαού».

Καλλιέργεια φιλακόλουθου πνεύματος στους λαϊκούς.

Πριν περάσουμε στην τελευταία ενότητα αυτής της εισηγήσεως σχετικά με τους τρόπους καλλιεργείας φιλακόλουθου πνεύματος στο λαϊκό στοιχείο της Εκκλησίας, ας μας επιτραπή η αναφορά σε έναν ορατό και πραγματικό κίνδυνο που απειλεί την Εκκλησία. Στον κίνδυνο της εκκοσμικεύσεως.

«Όταν μιλάμε για εκκοσμίκευση στην Εκκλησία», τονίζει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας «δεν εννοούμε ότι εκκοσμικεύεται και καταστρέφεται η Εκκλησία, ότι δηλαδή, χάνεται η πραγματική ζωή και ο αληθινός τρόπος θεραπείας του ανθρώπου, αλλά ότι τα μέλη της Εκκλησίας εκκοσμικεύονται κι έτσι έχουν άλλη γνώμη για την Εκκλησία..». «Η ύπαρξη της πραγματικής Εκκλησίας, φαίνεται από την επιτυχία της να θεραπεύη τον άνθρωπο. Γνωρίζουμε από την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων ότι η Εκκλησία είναι το πνευματικό Ιατρείο, το πνευματικό Νοσοκομείο, που θεραπεύει τον άνθρωπο. Όταν μιλούμε για ασθένεια και θεραπεία εννοούμε ότι ο νους ασθενεί και αυτός θεραπεύεται. Η θεραπεία του νοός δεν είναι ανεξάρτητη από την κάθαρση, τον φωτισμό και την θέωση. Ο σκοπός της Εκκλησίας είναι να θεραπεύη αυτό το γνωστκό κέντρο, ώστε ο άνθρωπος να αποκτήση την γνώση του Θεού, πράγμα το οποίο συνιστά την σωτηρία του. Έτσι η ύπαρξη της πραγματικής Εκκλησίας φαίνεται από τον βαθμό επιτυχίας, από τα θεραπευτικά αποτελέσματα. Αν θεραπεύη τον άνθρωπο, αν κάνη ορθή διάγνωση της ασθενείας και αν γνωρίζη τον τρόπο και την μέθοδο θεραπείας, τότε αυτό συνιστά ύπαρξη πραγματικής και όχι εκκοσμικευμένης Εκκλησίας».

Ο δε π. Δοσίθεος Κανέλλος συμφωνώντας τονίζει: «Η Εκκλησία ένα σκοπό έχει: Να ανυψώση τον πεσόντα άνθρωπο, να τον σώση. Είναι η φορά εκ των κάτω προς τα άνω. Ο «κόσμος» (με την έννοια των αμαρτωλών ροπών) προσπαθεί να κεταβάση ακόμη πιο χαμηλά τον άνθρωπο. Να τον τραβήξη από πάνω προς τα κάτω....από κόσμο-στολίδι να τον κάνη κόσμο-αμαρτία». Και συνεχίζει: «Νάτην, λοιπόν, η εκκοσμίκευσις. Να πάη η Εκκλησία προς τον κόσμο, όχι ο κόσμος προς την Εκκλησία. Να κατεβούμε όχι να ανεβούμε. Από κόσμος-στολίδι να γίνουμε υπόκοσμος-δυσωδία».

Όλα αυτά που αναφέραμε, αδελφοί και Πατέρες, δείχνουν αμυδρά ότι, δυστυχώς, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και όχι προ των πυλών, αλλά εντός των τειχών. Με μια ματιά στα όσα γίνονται σήμερα στις ενορίες και τα μοναστήρια θα μας πείση για του λόγου το αληθές:

α) Περικοπές ακολουθιών η και απάλειψή τους. «Κλαδεύονται» επιτρέψτε μου την φράση, ακολουθίες, όπως το Μεσονυκτικό και οι Ώρες, «κλαδεύονται» Καθίσματα του Ψαλτηρίου η Κανόνες του Όρθρου και γενικά μας κατατρέχει το σύνδρομο του ρολογιού και όχι του Ώρολογίου.

β) Αθέτηση η ελάχιστη χρήση του Τυπικού. Τελούμε διάφορες ακολουθίες ως επί το πλείστον κατά το δοκούν και όχι όπως ορίζονται στις τυπικές διατάξεις.

γ) Εισάγονται νέοι ύμνοι του τύπου «Αγνή Παρθένε» αντί του Κοινωνικού και λίγο λίγο απομακρυνόμαστε από την Παράδοση.

Τα μοναστήρια ειδικά, αν και θα έπρεπε να κρατούν άμυνα σε όλη αυτή την λαίλαπα της εκκοσμίκευσης, εν πολλοίς αλώνονται με την πρόφαση του «κοινωνικού μοναχισμού» και της έλξεως των νέων.

Έτσι βλέπουμε τα μοναστήρια να μεταβάλλονται σε καταστήματα πωλήσεως εργοχείρων, compact disks, μελιού, τσαγιού η οποιουδήποτε άλλου προϊόντος που θα σκεφθή το....επιχειρηματικό μας μυαλό. Και όλα αυτά για να μαζεύουμε κόσμο, γιατί έχουμε ανάγκες.....?πότε μεταβάλλουμε τα μοναστήρια σε ενορίες. Αντί να ωθούμε τους Χριστιανούς στη ζωντανή σχέση τους με την ενορία, τους Κληρικούς και τον Επίσκοπο, τους προτρέπουμε να έρχονται στα μοναστήρια μας, γιατί εκεί υπάρχει αγιότητα, υπάρχει κατάνυξη, υπάρχει μισοσκόταδο. Και σε τελική ανάλυση θέλουμε να περνούμε, καίτοι στη διδασκαλία της Εκκλησίας μας ο μοναχός είναι υποκάτω πάντων, σαν η αφρόκρεμα (η ελίτ) της τοπικής κοινωνίας.

Με όλα αυτά, λοιπόν, τα «καμώματα», αδελφοί και πατέρες είναι δυνατή η έμπνευση φιλακόλουθου πνεύματος στο λαϊκό στοιχείο της Εκκλησίας; Όταν εμάς ως Κληρικούς και μοναχούς μας κατατρέχη το σύνδρομο του ρολογιού και πασχίζουμε να τελειώσουμε την ακολουθία σε ελάχιστο χρόνο, με όσα αυτό συνεπάγεται: όταν αναγινώσκουμε τις ευχές της ακολουθίας τόσο γρήγορα, που και οι ταχυγράφοι της βυζαντινής εποχής δεν θα πρόφταιναν να τις καταγράψουν, με αποτέλεσμα κι εμείς οι ίδιοι να μην κατανοούμε τι ζητάμε από τον Θεό, πως θα βιώση ο λαός το μεγαλείο της ακολουθίας;

Λοιπόν, θα αναρωτηθή κανείς, δεν υπάρχει ελπίδα φωτός στον ορίζοντα; Φυσικά και υπάρχει. Χρειάζεται αλλαγή πορείας. Χρειάζεται να επανεύρουμε τον αρχικό μας σκοπό.

«Η Εκκλησία», γράφει ο Σεπτός Ποιμενάρχης μας κ. Ιερόθεος, «είναι ο κόσμος του κόσμου, η ελεημοσύνη της ανθρωπότητος. Όταν όμως αυτός ο κόσμος (στολίδι) του κόσμου διαπνέεται από το λεγόμενο «κοσμικό φρόνημα», όταν οι Χριστιανοί, τα μέλη της Εκκλησίας, αντί να ανήκουν σ’ αυτόν τον κόσμο και αντί να γίνουν φως του κόσμου, διαπνέονται από τον κόσμο με την έννοια των παθών και γίνονται κόσμος, τότε βιώνεται η εκκοσμίκευση. Και αυτή η εκκοσμίκευση δεν οδηγεί στην θέωση. Είναι μια ανθρωποκεντρική θεώρηση της ζωής μας. Η Εκκλησία πρέπει να εισέρχεται στον κόσμο, για να τον εκκλησιοποιή και όχι ο κόσμος να εισέρχεται μέσα στην Εκκλησία, για να την εκκοσμικεύη. Μια εκκοσμικευμένη Εκκλησία είναι εντελώς ανίσχυρη και αδύναμη να εκκλησιοποιήση τον κόσμο. Και οι εκκοσμικευμένοι Χριστιανοί είναι αποτυχημένοι σε όλα τα επίπεδα».

Και συμπληρώνει ο Σεβασμ. Μητροπολίτης Γουμενίσσης κ. Δημήτριος: «Χρειαζόμαστε, λοιπόν, σωστούς Κληρικούς για να εμπνεύσουμε, ώστε να γίνουν τα λίγα όντως εκκλησιαζόμενα πρόσωπα ζύμη της υπόλοιπης οικογενείας και οι εκκλησιαζόμενες οικογένειες ζύμη του υπόλοιπου αδιάφορου ενοριακού σώματος, ώστε να ελπίζουμε σε ζωντάνεμα των ενοριών ως ευχαριστιακών κοινοτήτων και κοινωνίες προσώπων και κατ’ επέκτασιν σε ουσιαστική εκκλησιοποίηση του κόσμου. Αλλά για να εμπνεύσουμε τοιούτον ήθος...πρωτίστως εμείς...οφείλουμε να επανεύρουμε προς τον όντως ζώντα Θεόν «Την αγάπην την πρώτην ην αφήκαμεν».

Ευχηθήτε, Σεβασμιώτατε Πάτερ και Δέσποτα, να το πετύχουμε, ώστε να αποτελέση η τοπική Εκκλησία της Ναυπάκτου, την οποίαν επί δεκαετίαν θεοφιλώς ποιμαίνετε, «κομμάτι της Βασιλείας του Θεού».–

  • Προβολές: 1586

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance