«Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας τῆς Κερᾶς»

Α) Ιστορικό της Μονής

Ένα από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά μνημεία της Ανατολικής Κρήτης είναι η ιστορική Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή του Γενεσίου της Θεοτόκου, Παναγίας της Καρδιωτίσσης, της Κεράς. Έχει αναδειχθή δια μέσου των αιώνων ένας φάρος πολιτισμού, εκπάγλου φωτεινότητος και ωραιότητος.

Πότε ιδρύθηκε μας είναι άγνωστο. Μάλλον είναι κτίσμα της Β`Βυζαντινής περιόδου (961-1218), περίοδο στην οποία ανάγονται τα περισσότερα μονύδρια και καμαροσκεπή εκκλησάκια. Η ανακαίνιση της Μονής οφείλεται στην οικογένεια των Μαγγανάρηδων. Το 1443 έχουμε την πληροφορία από τον Baptista Zane, πληρεξούσιο του Λατίνου Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, ότι παρουσιάστηκε στον Δούκα της Κρήτης και κατήγγειλε τον παπα-Παύλο Μαγγανάρη, γιατί κρατούσε παράνομα τη Μονή της Κεράς. Τελικά ο παπα-Παύλος δικαιώθηκε και οι οικογένειες των Μαγγανάρηδων παραχώρησαν μεγάλη περιουσία στη Μονή λίγο πριν από την τουρκική κυριαρχία. Το 1780 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιερεμίας Γ`, κατέστησε το μοναστήρι Σταυροπηγιακό.

Β) Η θαυματουργική εικόνα.

Είναι η Παναγία η Καρδιώτισσα, η εικόνα της Βρεφοκρατούσης Παναγίας, η οποία βαστάζει το βρέφος του Ιησού στην αριστερή αγκαλιά της, πίσω από την καρδιά. Η εικόνα της Παναγίας είναι ζωγραφισμένη από τον Άγιο Λάζαρο, μοναχό, αγιογράφο και ομολογητή, που έζησε τον 9ο αιώνα, τον καιρό της Εικονομαχίας, στην βασιλεία του εικονοκλάστου αυτοκράτορα Θεοφίλου. Η εικόνα ήταν ονομαστή για τα θαύματά της στην Κρήτη. Πληροφορίες για την θαυματουργική αυτή εικόνα έχουμε από τον Φλωρεντινό μοναχό Christoforo Buondelmonti, που επισκέφθηκε την Κρήτη το 1415. «Βαδίζαμε ανάμεσα σε πυκνοδασωμένα πετρώδη βουνά μέχρι που φθάσαμε στην εκκλησία της Καρδιώτισσας, που πολλές φορές είχε φανερωθή στους πιστούς με θαύματα».

Ονομαστή, λοιπόν, για τα θαύματά της κλάπηκε το 1498 από έναν έμπορο κρασιού, που θέλησε να την πουλήση. Φθάνοντας ο έμπορος στη Ρώμη αρρώστησε. Λίγο πριν πεθάνη εξομολογήθηκε στο φίλο του πως είχε κλέψει την εικόνα και τον παρεκάλεσε αν πεθάνη να την πάη σε κάποια εκκλησία. Μετά από πολλά θαύματά της εκεί μεταφέρθηκε στο ναό του αγίου Ματθαίου στις 27 μαρτίου 1499. Στις 3 Ιουνίου του 1798 μεταφέρθηκε στη Μονή του αγίου Ευσεβίου. Τέλος το 1927 μεταφέρθηκε στον άγιο Αλφόνσο.

Η εικόνα με την ίδια προσωνυμία που βρίσκεται στο Τέμπλο του Καθολικού της Μονής είναι έργο του 1795 από άγνωστο ζωγράφο. Η Παναγία είναι η Κυρία η «Κερά» των Ορθοδόξων και στο όνομά της έχουν αφιερωθή πολλές εκκλησίες: Παναγία η Κερά στην Κριτσά, Παναγία η Κεραπολίτισσα στη Φουρνή, Παναγία η Κεραγωνιώτισσα στην Λατσίδα, Παναγία η Κεραλιμνιώτισσα στην Επισκοπή Πεδιάδος. Επίσης ο Γάλλος καθηγητής Vict. Roulin το 1843 βεβαιώνει ότι: «Στα Λασιθιώτικά βουνά λατρεύουν μία εικόνα, που πιστεύουν πως ήρθε από την Κωνσταντινούπολη. Αυτή, λοιπόν, την εικόνα οι Τούρκοι κατακτητές την μετέφεραν στην Κωνσταντινούπολη. Όμως η εικόνα ξαναγύρισε στη Μονή. Αυτό έγινε τρεις φορές. Τότε την έδεσαν σε μια κολόνα στην αυλή της Μονής, η οποία υπάρχει μέχρι σήμερα. Λέγεται ότι, όταν οι πιστοί παρακαλούν την Παναγία την Κερά, η εικόνα δακρύζει. Στο Λασίθι είναι γνωστή ως Παναγία η Κεραδιανή.

Γ) Οι τοιχογραφίες της Μονής.

Οι τοιχογραφίες διατηρούνται σε καλή κατάσταση και ανήκουν στο α`μισό του 14ου αιώνα. Η ωραία σχεδίαση των μορφών και η καλή πλαστικότητα των προσώπων που επιτυγχάνεται με ζωηρά συμπληρωματικά χρώματα, αποδεικνύουν ότι οι τοιχογραφίες ανάγονται στη ζωγραφική τέχνη της Παλαιολόγειας Αναγεννήσεως. Χαρακτηριστική είναι η ομοιότητα των συλλειτουργούντων της κόγχης προς τους αντιστοίχους Ιεράρχας του ναού της Παναγίας αγίου Νικολάου Μεραμπέλου.

Θα ήθελα να κλείσω αυτό το νοερό προσκύνημα που τελέσαμε στην Παναγία την «Κερά», την μάνα μας, με στίχους του Ν.Β.Τυπάλδου: «Σ’ αψηλό βουνό σε δροσερό φαράγγι Παναγία Πανάχραντη, Παναγιά Καρδιώτισσα, με γλυκοχαιρετάς. Θρασερά πλατάνια, σμύρνα, λυγαριές και το Δωδεκάορτο- θεία ιστορημένο- Στιχηρό Προσόμοιο Φίλαγνης ψυχής».

Ἀπολυτίκιον

Ήχος α` Της ερήμου πολίτης.

«Η εικών σου ελθούσα παραδόξως Πανάχραντε, ώσπερ ουρανόπεμπτον δώρον τη ση Μάνδρα πεφύλακται τιμώντες γαρ αυτήν πανευλαβώς, βοήθειαν εν πάσι διαρκή, εκλαμβάνομεν και πόθω από ψυχής, Κυρία, εκβοώμεν σοι δόξα σοι καρδιώτισσα Αγνή, δόξα τη ευσπλαγχνία σου, δόξα τη προς ημάς σου αντιλήψει πάντοτε».

  • Προβολές: 1590

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἱστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance