Ναυπάκτου κ. Ἱεροθέου: Ο κώδικας και ο δείπνος επικοινωνίας

Σεβ. Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου

(δημοσιεύθηκε στην Ελευθεροτυπία, 22-5-2006)

Αυτές τις ημέρες έγινε πολύς λόγος για τον Κώδικα Ντα Βίντσι που αναφέρεται στην ερμηνεία του γνωστού πίνακα του Μυστικού Δείπνου που ζωγράφησε ο πολυτάλαντος ζωγράφος της Αναγέννησης Λεονάρδο Ντα Βίντσι. Και η αφορμή δόθηκε τόσο από το μυθιστόρημα του Μπράουν, όσο και από την ομώνυμη κινηματογραφική ταινία που προβλήθηκε τελευταία και προκάλεσε ποικιλοτρόπως το κοινό.

Με την αφορμή αυτή κληθήκαμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αν θα πρέπη ο Χριστιανός να δη την ταινία η να διαβάση το σχετικό βιβλίο η όχι. Θεωρώ ότι αυτό στην πραγματικότητα είναι ψευτοπρόβλημα και ψευτοδίλημμα, γιατί ούτε η πίστη αυξάνεται η μειώνεται από τέτοια κείμενα και έργα, ούτε και εμείς οι Κληρικοί έχουμε πρωταρχικό ρόλο να υποδεικνύουμε στους ανθρώπους πως θα πρέπη να ενεργούν σε κάθε περίσταση στην ζωή τους, και με αυτόν τον τρόπο να τους θεωρούμε ότι βρίσκονται σε μια πνευματική και ψυχολογική ανωριμότητα. Το έργο των Κληρικών και γενικότερα της Εκκλησίας είναι να θεραπεύουν την νοσούσα προσωπικότητα των ανθρώπων, να τους ελευθερώνουν από κάθε είδους εξαρτήσεις, ώστε αυτοί στην συνέχεια να ενεργούν ελεύθερα. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ενισχύουμε το πνευματικό ανοσολογικό σύστημα του οργανισμού τους, ώστε να αντιδρά σε κάθε πειρασμική κατάσταση. Άλλωστε παρουσιάσθηκαν πολλοί τέτοιοι πειρασμοί μέσα στην διαδρομή του χρόνου, χωρίς να βλαβή η Εκκλησία. Βεβαίως η Ιερά Σύνοδος πρέπει να ενημερώνη τους Χριστιανούς, όπως το έκανε, με υπευθυνότητα και σοβαρότητα στο θέμα που ανέκυψε.

Σχετικά με τον «Μυστικό Δείπνο» (πίνακα) του Ντα Βίντσι, έχουν γραφή πολλές αναλύσεις –ο Φρόϋντ έδωσε την δική του ψυχαναλυτική ερμηνεία για τα έργα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι– αλλά το βασικό συμπέρασμα των περισσοτέρων κριτών είναι ότι ο συγκεκριμένος πίνακας δεν είναι ούτε πρέπει να εκληφθή ως χριστιανικό έργο, πολύ περισσότερο ορθόδοξο. Πρόκειται για έναν πίνακα, όπως και τα άλλα έργα του, μέσα από τον οποίο φαίνονται οι πεποιθήσεις και η προσωπικότητα του δημιουργού του, που ήταν συνάρτηση των προσωπικών, κοινωνικών και θρησκευτικών γεγονότων της εποχής εκείνης, που συνδέονται με σταυροφορίες, ιερά εξέταση, αστυνόμευση της πίστης, μαγείες, σατανισμούς και ποικίλους κατατρεγμούς. Έπειτα, σχετικά με το βιβλίο «Κώδικας Ντα Βίντσι» όλοι όσοι ασχολήθηκαν με αυτό λένε ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα, που χρησιμοποιεί μερικά ιστορικά στοιχεία και τα πλέκει με προσωπικούς στοχασμούς. Και βεβαίως είναι αφελές να πιστεύη κανένας ότι ένα μυθιστόρημα, που χρησιμοποιεί μερικά ιστορικά γεγονότα, τα οποία ο συγγραφεύς φορτίζει με τον δικό του φανταστικό τρόπο, μπορεί να κλονίση την ιστορία είκοσι αιώνων χριστιανικής ζωής. Ίσως κλονίζει το ψεύτικο, το οποίο ούτως η άλλως είναι από μόνο του προβληματικό.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ούτε ο πίνακας –Μυστικός Δείπνος του Ντα Βίντσι– ούτε ο «Κώδικας Ντα Βίντσι», αλλά η πραγματική σχέση των Χριστιανών με τον Μυστικό Δείπνο, που είναι η θεία Ευχαριστία και ο κώδικας επικοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό. Όσοι έχουν πραγματική σχέση με τον Μυστικό Δείπνο, την θεία Ευχαριστία, και κοινωνούν το Σώμα και το Αίμα του Χριστού αισθάνονται τις πνευματικές αλλοιώσεις που προξενεί ο Χριστός. Συναντούν τον Χριστό, αποκτούν νόημα ζωής, υπερβαίνουν τον θάνατο. Βεβαιώνονται ότι ο Χριστός είναι Θεάνθρωπος και διαλαλούν: «είδομεν το φως το αληθινόν» και ομολογούν: «γεύσασθε και ίδετε ότι χρηστός ο Κύριος».

Όλα αυτά δεν είναι απλές συναισθηματικές φορτίσεις και ηθικολογικές επιδερμικές αλλαγές, άλλα υπαρξιακές μεταμορφώσεις. Από αυτήν την μυστηριακή σχέση με τον Θεάνθρωπο Χριστό «μέθυσαν» οι άγιοι Απόστολοι, οι άγιοι Μάρτυρες, οι άγιοι Πατέρες, οι όσιοι ασκητές και εκατομμύρια Χριστιανοί που έδωσαν ομολογία ότι Αυτός είναι ο αληθινός Θεός, δέχθηκαν το μαρτύριο για την δόξα Του, υπερέβησαν τον θάνατο και αντιμετώπισαν όλα τα δύσκολα προβλήματα της ζωής τους.

Κατά την πατερική παράδοση άθεος δεν λέγεται απλώς εκείνος που πολεμά τον Θεό, άλλα και εκείνος που δεν έχει προσωπική γνώση του Θεού. Οπότε για την Εκκλησία δεν είναι πρόβλημα οι δεδηλωμένοι «εχθροί» της, που πολλές φορές λαμβάνουν αφορμή από ιστορικά λάθη των εκπροσώπων της, αλλά και τα μέλη της που δεν γνωρίζουν τον Θεό υπαρξιακά και μάλιστα εκείνοι που εν ονόματι αυτού του Θεού τον οποίον πρεσβεύουν κάνουν σταυροφορίες, πολέμους, αδικίες, αλλά και εκείνοι, που πιστεύουν στον Θεό η και κλονίζονται στην πίστη, ανάλογα με το τι λένε οι άλλοι γι’ Αυτόν. Για την Εκκλησία πρόβλημα είναι εκείνοι που δεν μετέχουν πραγματικά και ουσιαστικά στον Μυστικό Δείπνο, και μάλιστα εκείνοι που μετατρέπουν αυτό το γεγονός απλώς σε έναν πίνακα για να στολίσουν τα σαλόνια τους, καθώς επίσης και εκείνοι που δεν γνωρίζουν τον πραγματικό και ορθόδοξο κώδικα επικοινωνίας με τον Θεό και τους ανθρώπους.

Μας χρειάζεται, λοιπόν, μια ζωντανή σχέση με τον Μυστικό Δείπνο και ένας ουσιαστικός κώδικας επικοινωνίας και κοινωνίας με τον Θεό και τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος βασανίζεται και υποφέρει ποικιλοτρόπως και παντοιοτρόπως.

 

  • Προβολές: 1220

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance