Λόγιοι Μητροπολῖτες Ναυπάκτου: Θεοδόσιος (Θεόφιλος) Κορυδαλλεύς (1640 - 1641)

του Αρχιμ. π. Ειρηναίου Κουτσογιάννη

Ο Θεοδόσιος Κορυδαλλεύς, γνωστότερος με το κοσμικό του όνομα Θεόφιλος, υπήρξε σπουδαίος Αριστοτελικός φιλόσοφος, διδάσκαλος και συγγραφεύς. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1563, όπου και διδάχθηκε τα πρώτα γράμματα. Αργότερα φοίτησε στο Ελληνικό Γυμνάσιο του Αγίου Αθανασίου στη Ρώμη και στη συνέχεια σπούδασε φιλοσοφία και ιατρική στο Πανεπιστήμιο Παδούης. Στο διάστημα 1609 - 1614 διετέλεσε καθηγητής της Σχολής της Ελληνικής Κοινότητος Βενετίας. Το 1615 επέστρεψε στην Αθήνα και δίδαξε φιλοσοφία και αστρονομία, ενώ το 1620 εγκαταστάθηκε στη Ζάκυνθο μετά από πρόσκληση του Μητροπολίτου Ζακύνθου και Κεφαλληνίας Νικοδήμου Μεταξά, όπου εξάσκησε το επάγγελμα του ιατρού και δίδαξε φιλοσοφία.

Περί το 1625 ο Πατριάρχης Κύριλλος Α’ Λούκαρις εγκατέστησε το Κορυδαλλέα, Σχολάρχη της Πατριαρχικής Ακαδημίας στην Κων/πολη. Εν τω μεταξύ εκάρη Μοναχός με το όνομα Θεοδόσιος αντί του Θεόφιλος. Αργότερα όμως απέβαλε το Μοναχικό Σχήμα και με το κοσμικό του όνομα, επανήλθε στην Βενετία. Λίγο πριν την εκλογή του Πατριάρχου Παρθενίου του Γέροντος, επέστρεψε στην Πόλη, και έγινε και πάλι δεκτός, λόγω των πολλών του γνώσεων. Στην πανηγυρική ομιλία όμως που εκφώνησε από τον άμβωνα, με την ευκαιρία της ενθρονίσεως του νέου Πατριάρχου Παρθενίου, υποστήριξε Λουθηρο-Καλβινιστικές αιρετικές θεωρίες και διεκήρυξε “ότι τα επ’ ονόματι του Ψευδοκυρίλλου φερόμενα καλβινικά κεφάλαια, ήσαν η ειλικρινής της Ανατολικής εκκλησίας ομολογία”. Ο κλήρος και ο λαός αντέδρασαν και κινήθηκαν εναντίον του, αλλά αυτός διέφυγε και βρήκε καταφύγιο στην οικία του άρχοντα Δημητρίου Ιουλιανού. Στη συνέχεια έγινε και πάλι δεκτός στην Εκκλησία, αφού πρώτα ομολόγησε μετάνοια.

Στις 14 Νοεμβρίου 1640 χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Άρτης, “αλλά μετ’ ου πολύ εγένετο έκπτωτος υπό της μεγάλης εκκλησίας της αρχιερωσύνης, διότι απεδείχθη επαμφοτερίζων τοις δόγμασιν”. Επέστρεψε έτσι στην Αθήνα, όπου και απέθανε το 1645.

Πάντως ο Θεόφιλος Κορυδαλλεύς υπήρξε ο πρώτος ο οποίος εισήγαγε στην Ελλάδα την συστηματική διδασκαλία της φιλοσοφίας και πλησίον του μαθήτευσαν επιφανείς Μητροπολίτες και διδάσκαλοι, όπως ο Διονύσιος Μητροπολίτης Ναυπλίου, ο Μελέτιος Συρίγος, ο Νεκτάριος Πατριάρχης Ιεροσολύμων, ο Ιωάννης Καρυοφύλλης, ο Γερμανός ο Λοκρός, ο Θεοφάνης Ξενάκιος Μητροπολίτης Φιλαδελφίας και άλλοι.

Έγραψε πολλά συγγράμματα από τα οποία εξεδόθηκαν τα εξής:

  1. Περί επιστολικών τύπων (Λονδίνο 1624, Μοσχόπολις 1743, Βενετία 1786).
  2. Εις άπασαν την Λογικήν του Αριστοτέλους υπομνήματα και ζητήματα (Βενετία 1729).
  3. Είσοδος φυσικής ακροάσεως κατ’ Αριστοτέλη (Βενετία 1779).
  4. Περί γενέσεως και φθοράς κατ’ Αριστοτέλη (Βενετία 1780).
  5. Διαίρεσις της ποιητικής και τα είδη αυτής (Βενετία 1781 και 1795).
  6. Επιστολή δογματική προς Σωφρόνιον Ποκζάσκην, πρώην της εν Κιαιβίω σχολής, τόδε δε εν Γιασίω της Μολδαβίας ηγουμενεύοντα (Πετρούπολις 1797).
  7. Περί του τινι τρόπω κέχρηται ο Αριστοτέλης εν τη περί ψυχής αυτού πραγματεία.

Ανέκδοτα, τέλος, παραμένουν τα εξής έργα του:

  1. Υπομνήματα και ζητήματα εις την περί του ουρανού πραγματείαν.
  2. Υπομνήματα εις το περί Ψυχής.
  3. Υπομήματα εις τα μετά τα φυσικά.
  4. Γεωγραφικά, ή περί Κόσμου και των μερών αυτού.
  5. Έκθεσις Ρητορικής.
  6. Λόγοι επικήδειοι.
  7. Επιστολαί προς διαφόρους.
  • Προβολές: 1593

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance