Γεγονός καὶ Σχόλιο: “Μπλαζέ” και “νεοφιλία”

Ο διάσημος ιδρυτής του κλάδου της συγκριτικής συμπεριφοράς Κόνραντ Λόρεντς, που πήρε το βραβείο Νόμπελ το 1973, θεωρεί ότι ένα από τα οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας συνδέεται με την λεγομένη “αισθητηριακή εντροπία”. Βέβαια, στο σημείωμα αυτό δεν έχω την πρόθεση να αναλύσω την θεωρία αυτή και πώς η λεγομένη “αισθητηριακή εντροπία” συνδέεται με ένα από τα θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας.

Εκείνο που θα ήθελα να σημειώσω είναι ότι ο Λόρεντς, μέσα στα πλαίσια της αναλύσεως του “αμαρτήματος” αυτού, κάνει λόγο για την “πολιτιστική” ασθένεια της εποχής μας, η οποία όμως διακρίνεται από δυο λέξεις - κλειδιά. Η μία είναι “μπλαζέ” και η άλλη “νεοφιλία”.

Με τον όρο “μπλαζέ” εννοείται ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος είναι “απαθής στην χαρά ή στον θυμό από κορεσμό”, δηλαδή ο κορεσμός κάνει τον άνθρωπο να παραμένη απαθής σε γεγονότα χαρούμενα και εντυπωσιακά. Θεολογικά θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε αυτήν την κατάσταση με τον όρο ακηδεία, αδιαφορία.

Επίσης, με τον όρο “νεοφιλία” εννοείται η νοοτροπία των ανθρώπων εκείνων που πραγματικά είναι κουρασμένοι, δεν αισθάνονται κανένα νόημα από τον τρόπο που ζούν, δεν χαίρονται την ζωή και την κοινωνία, και γι’ αυτόν τον λόγο συνεχώς προσφεύγουν σε κάτι καινοφανές, κάτι καινούριο, μήπως τυχόν και ικανοποιηθή αυτή η απάθεια και η αδιαφορία για την ζωή.

Πρόκειται για φαύλο κύκλο, αφού η αδιαφορία (μπλαζέ) δημιουργεί την ανάγκη της “νεοφιλίας”, και η “νεοφιλία” κάνει τον άνθρωπο ακόμη περισσότερο “μπλαζέ”. Εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτιστική ασθένεια της εποχής μας, αφού όλα τα πράγματα και τα πρόσωπα χάνουν την αξία τους μετά από λίγο καιρό και αναζητούνται σε αντικατάστασή τους άλλα αντικείμενα και πρόσωπα. Οι εναλλαγές συντρόφων, η απόρριψη των παλαιών, το πέταγμα και η αντικατάσταση των διαφόρων αντικειμένων εκφράζουν αυτήν την πνευματική και πολιτιστική ασθένεια. Αυτή η κατάσταση είναι μια “αποχαύνωση και θανάσιμη χαλάρωση των αισθημάτων”.

Δυστυχώς αυτήν την νοοτροπία, αυτήν την ασθένεια εκμεταλλεύονται οι μεγάλοι παραγωγοί των προϊόντων, γιατί μέσα από αυτήν την κατάσταση είναι σίγουροι ότι θα αυξήσουν την αγορά και θα πωλήσουν τα εμπορεύματά τους. Οι διαφημίσεις διαφόρων ταξιδιωτικών γραφείων είναι κλασσικές: “ελάτε να δημιουργήσετε καινούριους φίλους”.

Όλα αυτά δείχνουν το ανικανοποίητο του ανθρώπου, όταν η εσωτερική δομή της υπάρξεώς του δεν ικανοποιείται από το ποθούμενο, όταν ο άνθρωπος κινείται σε επίπεδο σχήμα ενώ είναι δημιουργημένος με υψηλές προδιαγραφές. Υπάρχει όμως τρόπος να ζη κανείς με έμπνευση στην ζωή του, να τον εμπνέη το κάθε τι και να εμπνέη τους γύρω του. Υπάρχει τρόπος ο άνθρωπος να αναβαπτίζεται συνεχώς, να κινείται διαρκώς στον εσωτερικό του χώρο και να ζη το παλαιό σαν καινούριο, χωρίς να χρειασθή να το ανταλλάξη. Τελικά, ο υψηλός πολιτιστικός τρόπος ζωής συνίσταται στο να αισθάνεται κανείς παραδείσια, έστω και αν ζη μέσα σε μια κόλαση. Και σε αυτόν τον πολιτισμό αποβλέπει η ορθόδοξη θεολογία. Αν μια “θεολογία” δεν ξέρει να δημιουργήση αυτήν την έμπνευση και έτσι αφήνει τον άνθρωπο στην κατάσταση του “μπλαζέ” και της “νεοφιλίας”, τότε είναι αποτυχημένη.

Ν.Ι.

Ετικέτες: ΓΕΓΟΝΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΟ

  • Προβολές: 1511

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance