Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου: Σύγχρονοι «Φεουδάρχες» καὶ «Βασάλοι»

Δημοσιεύθηκε στην Ελευθεροτυπία, 20-2-02, και στο Εμπρός, 22-2-02

Μένουμε κατάπληκτοι με όσα παρακολουθούμε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης σχετικά με τον λεγόμενο «τζόγο» και τα πολλά και ποικίλα διαπλεκόμενα συμφέροντα που συνδέονται με αυτόν. Όπως αποκαλύπτεται καθημερινώς, διαλύονται οικογένειες, εξανεμίζονται χρηματικά ποσά και περιουσίες, εκμηδενίζεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Πρόκειται για ένα φοβερό γεγονός για το οποίο ευθύνονται και εκείνοι που διακατέχονται από τα πάθη του εύκολου πλουτισμού, της κοινωνικής αναγνώρισης, και την αλαζονεία της κοινωνικής ή πολιτικής εξουσίας.

Όμως το πρόβλημα αυτό που ανέκυψε πρόσφατα, το είδα και από μια άλλη οπτική γωνία, δηλαδή από την προοπτική των σχέσεων προσωπικής εξάρτησης, και την επικράτηση ενός άτυπου «βασαλικού θεσμού» που ασφαλώς συνδέεται με την επικράτηση κοινωνικών και πολιτικών εκβιασμών.

Έχουν γίνει αξιόλογες έρευνες γύρω από την φεουδαλιστική κοινωνία που επικρατούσε κατά το παρελθόν στην Δύση, καθώς επίσης και για την διαμόρφωση των σχέσεων εξάρτησης, όπως και για τις τάξεις και την διακυβέρνηση των ανθρώπων. Η βασική φράση του φεουδαλιστικού λεξιλογίου ήταν: «ο άνθρωπος ενός άλλου ανθρώπου». Ο Marc Bloch αναλύει λεπτομερώς, ύστερα από πολυχρόνια έρευνα, την σχέση αυτής της εξάρτησης. «Ιδού δύο άνθρωποι, πρόσωπο με πρόσωπο: ένας που θέλει να υπηρετήσει και ο άλλος που δέχεται ή επιθυμεί να είναι αρχηγός». Ο θεσμός αυτός της εξάρτησης συνδεόταν με μια τελετή στην οποία συμμετείχαν τα χέρια, αφού ο ένας τοποθετούσε τα χέρια του στα χέρια του άλλου, το στόμα, αφ’ ενός μεν με τα λόγια της υποταγής που εξέφερε ο υποτελής, αφ’ ετέρου δε με το φίλημα που ακολουθούσε, καθώς επίσης και το πόδι με την γονυκλισία την οποία έκανε ο βασάλος στον φεουδάρχη του. Έτσι ο βασάλος (ο υποτελής) λεγόταν «ο άνθρωπος με το στόμα και τα χέρια».

Αυτή η τελετουργία που ήταν η βασική έκφραση της εξάρτησης μεταξύ φεουδαρχών και βασάλων, η οποία κυριαρχούσε κατά τον Μεσαίωνα στην φεουδαλιστική κοινωνία της Δύσεως, δυστυχώς παρατηρείται, με μια άτυπη μορφή, και στην εποχή μας. Υπάρχει γονυκλισία του συγχρόνου υποτελούς στον κοινωνικό παράγοντα, διατυπώνονται υποσχέσεις υποταγής, σφραγίζεται αυτή η σχέση με υποσχέσεις και ασπασμό και, βέβαια, έτσι γίνεται «ο άνθρωπος του άλλου ανθρώπου». Μέσα από αυτήν την νοοτροπία της φεουδαλιστικής κοινωνίας βλέπω τα θέματα που σχετίζονται με τούς σύγχρονες φεουδάρχες-νονούς του τζόγου, οι οποίοι είναι εκφραστές διαπλεκομένων συμφερόντων που συνδέονται και με την ίδια την πολιτική.

Όμως δεν είναι μόνον οι έμποροι με τα «φρουτάκια» που ανήκουν στην κατηγορία αυτή. Και αυτό λέγεται γιατί σε κάθε κοινωνία υπάρχουν μερικοί τύποι, οι οποίοι θέλουν να παίζουν τον ρόλο του παράγοντα-φεουδάρχη, ώστε να κατευθύνουν όλα τα πράγματα στην κοινωνία, να ελέγχουν τα πάντα και στην πραγματικότητα να υπονομεύουν τούς πολιτικούς, κοινωνικούς και εκκλησιαστικούς θεσμούς. Οι «βαρώνοι του τζόγου» είναι ποικίλης μορφής και παντός είδους. Μπορεί να μη χρησιμοποιούν «φρουτάκια» και διάφορα ηλεκτρονικά παιχνίδια, αλλά έχουν άλλους τρόπους για να εξασκούν εκβιασμούς –πολιτικούς και κοινωνικούς– και να κατευθύνουν τα πράγματα της κοινωνίας. Αυτό το επιχειρούν με υποσχέσεις παροχής ψήφων-ανθρώπων, με κατανάλωση διαφόρων εμπορευμάτων, με διορισμό προσώπων σε δημόσιες θέσεις, με κοινωνική προβολή και τον παραγοντισμό, με αύξηση της πελατείας κλπ. Είναι σίγουρο ότι σε όλες αυτές τις περιπτώσεις λειτουργεί ο νόμος της φεουδαλιστικής κοινωνίας, ο αδιάρρηκτος σύνδεσμος μεταξύ φεουδάρχη και βασάλου, και, βέβαια, ο άνθρωπος μετατρέπεται σε ψήφο, καταναλωτή, εμπόρευμα που μετακινείται κατά τις επιθυμίες του ιδιότυπου φεουδάρχη, δηλαδή ο άνθρωπος γίνεται εξάρτημα-δούλος.

Δεν με ενοχλεί μόνο η νοοτροπία και η επιθυμία του σύγχρονου φεουδάρχη, αλλά και η νοοτροπία των συγχρόνων βασάλων-υποτελών, οι οποίοι αυτοβούλως γίνονται υπόδουλοι σε τέτοιες νοοτροπίες και επομένως αφ’ ενός μεν ενθαρρύνουν τούς κάθε είδους εκβιαστές της ελευθερίας τους, ώστε να συνεχίζουν το καταστροφικό έργο τους, αφ’ ετέρου δε υπονομεύουν την ίδια την Δημοκρατία, καθώς επίσης και τούς θεσμούς, πολιτικούς, κοινωνικούς και εκκλησιαστικούς.

Τελικά πρέπει όλοι να ενεργοποιηθούμε και να μην επιτρέψουμε σε μερικούς «εξυπνάκηδες» να καταδυναστεύουν την ελευθερία μας, προκειμένου να το «παίζουν» αυτοί ως προστάτες της κοινωνίας, και να παρουσιάζονται ως κινούντες τα νήματα των εξελίξεων. Είναι ανάγκη να εντοπισθούν όλοι οι «εκβιαστές» του λαού και των προσωπικών ελευθεριών του. Το οφείλουμε αυτό στην ίδια την Δημοκρατία και τούς θεσμούς της. Το οφείλουμε στον ίδιο τον εαυτό μας και την ελευθερία μας.

Και αυτό λέγεται, γιατί σε κάθε τοπική κοινωνία, όπως και στην πόλη που ζούμε, παρατηρούνται γεγονότα (εννοώ κυρίως το εκκλησιαστικό πρόβλημα) με όλα τα στοιχεία που αναφέραμε προηγουμένως σχετικά με την εξάρτηση μεταξύ συγχρόνων «φεουδαρχών» και «βασάλων», χρησιμοποιώντας το σφίξιμο του χεριού, τις ποικίλες υποσχέσεις και την ταπεινή γονυκλισία, με τελικό αποτέλεσμα την υπονόμευση των θεσμών. Το φοβερό όμως είναι ότι διάφοροι πολιτικοί και κοινωνικοί παράγοντες σιωπούν και αδιαφορούν γι’ αυτό το μεγάλο πρόβλημα ή εκμεταλλεύονται αυτήν την νοοτροπία και μάλιστα χάριν ψηφοθηρίας. Αλλά μια τέτοια νοοτροπία είναι προσβολή για την ίδια την Δημοκρατία μας, αλλά και την προσωπική αξιοπρέπεια και ελευθερία μας.

 

  • Προβολές: 1194

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance