Θωμά Παναγιωτόπουλου: Ἑορτασμὸς Ἁπελευθέρωσης Ναυπάκτου

Εορτάσθηκε φέτος η 175η επέτειος της απελευθερώσεως της Ναυπάκου από τον τουρκικό ζυγό, την 18η Απριλίου 1829. Αποδόθηκε η οφειλομένη ενθύμιση, τιμή και ευγνωμοσύνη προς τα πρόσωπα εκείνα που συνετέλεσαν στην απελευθέρωση, η επέτειος της απελευθέρωσης πιθανόν είχε συγχωνευθή, κατά κάποιον τρόπο, από την 25η Μαρτίου. Ωστόσο, χρειάσθηκαν ιδιαίτερες προσπάθειες για να προσαρτηθή στο νέο Ελληνικό Κράτος και η Ναύπακτος μαζί με μεγάλο τμήμα της Στερεάς Ελλάδος.

Θωμά Παναγιωτόπουλου: Ἑορτασμὸς Ἁπελευθέρωσης ΝαυπάκτουΤο πρόγραμμα των εκδηλώσεων που διοργάνωσε ο Δήμος Ναυπάκτου περιελάμβανε δοξολογία στον Ι. Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου, χαιρετισμό του Σεβ. Μητροπολίτου και του Δημάρχου Ναυπάκτου, εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας, συναυλία παραδοσιακής μουσικής με την Χορωδία του Δημ. Ωδείου Πρεβέζης και δημοτικούς χορούς με το χορευτικό συγκρότημα του Συλλόγου Ηπειρωτών Ναυπακτίας και Δωρίδας. Οι εκδηλώσεις φιλοξενήθηκαν στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως.

Στον επετειακό λόγο του ο Δημ. Σύμβουλος και Διευθυντής του 2ου Δημ. Σχολείου κ. Θωμάς Παναγιωτόπουλος περιέγραψε τα ιστορικά γεγονότα, όπου ξεχωρίζουν οι συντονισμένες προσπάθειες, σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, του Κυβερνήτη Καποδίστρια να συμπεριλάβη όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα του υποδουλωμένου Ελληνισμού στο νέο κράτος.

18 Απριλίου 1829

του Θωμά Παναγιωτόπουλου

Πριν 175 χρόνια, το πρωϊνό της 18ης Απριλίου, ο συνταγματάρχης Πιέρη, επικεφαλής ανδρών του ελληνικού στρατού ύψωνε την γαλανόλευκη ψηλά στην ακρόπολη του Κάστρου μας…

Με τον ερχομό του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια στην πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους, στις 6 Ιανουαρίου 1828, οι Προστάτιδες Δυνάμεις είχαν προαποφασίσει ως έκτασή του την Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες, με το Πρωτόκολλο της 16ης Νοεμβρίου 1828. Ήταν μια λύση που συμβίβαζε τα αντιτιθέμενα συμφέροντα, ιδιαίτερα της Γαλλίας και της Αγγλίας, στο χώρο της Μεσογείου. Εις μάτην ο Κυβερνήτης, πριν φθάση στην Ελλάδα, αξίωνε με το υπόμνημά του, της 3ης Οκτωβρίου 1827, τα ιστορικά δίκαια των Ελλήνων γράφοντας:

“Τα όρια της Ελλάδος από τεσσάρων μεν αιώνων διεγράφησαν υπό δικαιωμάτων, τα οποία ούτε χρόνος, ούτε αι πολύμορφοι συμφοραί, ούτε η δορυκτησία ουδέποτε ίσχυσαν να παραγράψωσιν, διεγράφησαν δε από του 1821 δια του αίματος του χυθέντος εις τας σφαγάς των Κυδωνίων, της Κύπρου, της Χίου, της Κρήτης, των Ψαρών, του Μεσολογγίου και τας πολυαρίθμους ναυμαχίας τε και πεζομαχίας, εν αίς εδοξάσθη το γενναίον τούτο Έθνος....”. Νωρίτερα, 31 Αυγούστου 1827, είχε υποβάλει λαμπρό υπόμνημα “πρός τα Ανακτοβούλια Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας”, εκθέτοντας τη δεινή θέση των Ελλήνων, διατυπώνοντας επιγραμματικά την κατάσταση της ερειπωμένης χώρας, αλλά και το φρόνημα των Ελλήνων επαναστατών.

Προσωπικότητα διαμορφωμένη με την αρχαία ελληνική γραμματεία, με διεθνές κύρος και εξαιρετικές ικανότητες στο διπλωματικό πεδίο. Ως αρχή στις ενέργειές του είχε το “διά βαθμόν προχωρείν”, αποφεύγοντας να παρουσιάζη από την αρχή πλήρως τις απόψεις του εμφανίζοντας μέρος μόνον από τις ελληνικές διεκδικήσεις, όσο έκρινε ότι επέτρεπαν οι γενικές συνθήκες και προχωρούσε τολμηρότερα, εφόσον η θέση της χώρας και οι γενικές συνθήκες παρουσιάζονταν βελτιωμένες.

Στα πλαίσια αυτά, από την αρχή, απέβλεπε στην ανακατάληψη της Στερεάς Ελλάδας και κατ επέκταση της Ναυπάκτου, γιατί γνώριζε ότι κατά τη διευθέτησή του ελληνικού ζητήματος η Πελοπόννησος ήταν εξασφαλισμένη, ενώ υπήρχε ενδεχόμενο αντίδρασης για την Στερεά Ελλάδα. Έπρεπε, λοιπόν, να καταρριφθή το ταχύτερο το απόρθητο φρούριο, μοναδικό στην Ευρώπη με πέντε διαζώματα, για να υπάρξη τετελεσμένο γεγονός στρατιωτικής κατοχής κατά το χρόνο των διπλωματικών συζητήσεων. Συνάμα δε να προφυλαχθούν, και στα πλαίσια πάντα της πολεμικής του πολιτικής, οι καλές σχέσεις με τις τρεις δυνάμεις, που θα έκριναν την τύχη του Έθνους μας. Η Ναύπακτος με την οχύρωσή της αποτελούσε στρατηγικό κόμβο μεγάλης σημασίας, λόγος για τον οποίο η κατοχή της ενίσχυε, και από την άποψη αυτή, τα επιχειρήματα για την διερεύνηση των ορίων του νέου κράτους.

Γνωρίζοντας ο Κυβερνήτης και τη διάσταση των απόψεων μεταξύ των Αγγλων και των Γάλλων αποφάσισε την γρήγορη εξέλιξη των γεγονότων. Μάλιστα στα πλαίσια των πολιτικών διεργασιών στις 23 Ιανουαρίου 1829, διορίζει “Πληρεξούσιο Τοποτηρητή” στη Στερεά Ελλάδα με το υπ αριθμόν 8905 διάταγμα τον αδερφό του Αυγουστίνο Καποδίστρια. Πράξη καθαρά πολιτική, δεδομένης της άγνοιας του Αυγουστίνου περί τα στρατιωτικά. Ενώ ταυτόχρονα στο διπλωματικό πεδίο συνεχίζονται οι ενέργειές του για την εξουδετέρωση των δυσμενών σημείων του Πρωτοκόλλου του Νοεμβρίου 1828.

Στο πεδίο των μαχών εκστρατευτικό σώμα υπό τον Κίτσο Τζαβέλλα ανέλαβε πολεμικές επιχειρήσεις κάτω από σκληρότατες συνθήκες το χειμώνα του 1828-1829, αποτελούμενο από τις χιλιαρχίες του Κίτσου Τζαβέλλα και του Ι. Στράτου και μια πεντακοσαρχία υπό τον Νικολό Τζαβέλλα, αφού απελευθέρωσαν, συνεπικουρούμενες από τους νταϊφάδες των ρουμελιωτών οπλαρχηγών, την ορεινή Ρούμελη, απέκλεισαν το Κάστρο της Ναυπάκτου υπό τον Κιόρ Ιμπραήμ Πασά και άρχισε ο αγώνας για την εκπόρθησή του…

Τόση σημασία απέδωσε ο Κυβερνήτης Καποδίστριας στην απελευθέρωση της Ναυπάκτου, ώστε στις 8 Απριλίου 1829, κατέφθασε προ αυτής, όπου την επομένη άρχισαν οι διαπραγματεύσεις με τον απεσταλμένο του Φρουράρχου Κιόρ Ιμπραήμ Πασά Αχμέτμπεη και με τη μεσολάβηση του διερμηνέα του Ρωσικού Προξενείου της Πάτρας Παπαρηγόπουλου, ο οποίος ήταν φλογερός και έμπιστος Φιλικός, για την παράδοση του Φρουρίου και την αποχώρηση των Οθωμανών, αφού πλέον είχε γίνει συνείδησή τους ότι ο αγώνας είναι μάταιος. Σύμφωνα με τους όρους η εκκένωση του Κάστρου θα γινόταν από 21 έως 25 Απριλίου, όμως υπό την πίεση του Καποδίστρια άρχισε στις 18 Απριλίου, ημέρα νίκης και λευτεριάς.

Η απελευθέρωση της Ναυπάκτου από τον Οθωμανικό ζυγό υπήρξε ιστορικό γεγονός για την εξέλιξη του απελευθερωτικού αγώνα 1828-1829, όχι μόνο για την στρατηγική της θέση στη Ρούμελη, αλλά και γιατί προπαρασκεύασε την παράδοση των φρουρών του Μεσολογγίου και του Αιτωλικού, την απελευθέρωση της Στερεάς Ελλάδας. Στη σημασία του γεγονότος αυτού αναφερόμενος ο πολύς Σπυρίδων Τρικούπης έγραψε:

“Η άλωσις της Ναυπάκτου στερέωσε τον αγώνα κατά την Στερεάν Ελλάδα και απήλπισεν όλους στην δυτικήν Ελλάδα Τούρκους, οίτινες εγκαταλιπόντες όσας κατείχον εν αυτή θέσεις, εκτός των εν Μεσολογγίω και Αιτωλικώ, ανεχώρησαν εις Πρέβεζαν”, ενώ, “η ελευθέρωσις της Ναυπάκτου προετοίμασεν την του Μεσολογγίου”…

Το νέο ελληνικό κράτος δεν γεννήθηκε ως δωρεά των Μεγάλων Δυνάμεων. Προηγήθηκε μακροχρόνιος αγώνας ως το 1832, που γίνεται κράτος με σαφή όρια, σχετικά επαρκή χώρο και στοιχειώδη ασφάλεια. Μόνιμη επιδίωξη του Κυβερνήτη Καποδίστρια, που η δολοφονία του το προηγούμενο έτος δεν του επέτρεψε να γευθή τους καρπούς των διπλωματικών του αγώνων…

Αυτή την ημέρα οι Ναυπάκτιοι εορτάζουμε, πρέπει να εορτάζουμε την ελευθερία της πόλης μας, ελευθερία που αποτέλεσε τη βασική αιτία να θεμελιωθούν και διευρυνθούν τα όρια του νεότερου ελληνικού κράτους. Αυτή δε την ιστορία και τη συμβολή της έχουμε χρέος να διαφυλάξουμε και να μεταλαμπαδεύσουμε στις νέες γενιές, ιδιαίτερα στους μαθητές των σχολείων μας μέσα από τη διδασκαλία του μαθήματος της Τοπικής Ιστορίας, δημιουργώντας τους ιστορική συνείδηση…

  • Προβολές: 1586

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance