Γιάννη Γ. Γαϊτάνη: Οδοιπορικό στην Αμπελακιώτισσα

Είναι βέβαια λίγο δύσκολο να ταξιδέψη κανείς στην ορεινή Ναυπακτία μέσα στην καρδιά του χειμώνα. Γι’ αυτό και η παρουσίαση αυτού του οδοιπορικού ίσως να ξενίζη, πλην όμως η Ι. Μονή της Αμπελακιώτισσας - Αγίου Πολυκάρπου έχει και την χειμερινή της πανήγυρη, την ημέρα του αγίου Πολυκάρπου στις 23 Φεβρουαρίου. Και όσο και αν το απαγορεύει πολλές φορές ο χιονιάς, πολλοί προσκυνητές παίρνουν την τολμηρή απόφαση και ανηφορίζουν την ημέρα εκείνη στην ορεινή, για να προσκυνήσουν την Παναγία και τον άγιο Πολύκαρπο.

*  *  *

Γιάννη Γ. Γαϊτάνη: Οδοιπορικό στην ΑμπελακιώτισσαΤο οδοιπορικό και την ιστορία ενός τόπου ανακοινούμε. Την εικόνα του αποδίδομε. Ροβολάμε για τα ψηλά. Ένα ταξίδι στην ορεινή Ναυπακτία τα παληά χρόνια ήταν μια ευχάριστη μα κουραστική περιπέτεια. Κατόρθωμα να λαγοπατήση κανείς τούτα τα λεβέντικα μέρη με την άγρια κι’ αρρενωπή ομορφιά. Οι καιροί όμως αλλάζουν Σήμερα αποτελεί μια αισθητική διαδρομή γεμάτη ενδιαφέρον, αναδρομή και ειδυλλιακό ορίζοντα. Η όμορφη καστροπολιτεία, ο Έπαχτος, μας κατευοδώνει στο σύντομο ταξίδι. Ροβολάμε ανάμεσα στα απότομα βουνά της Ναυπακτίας, για να φθάσωμε στην Ιθάκη της ευλαβείας και του προορισμού μας, στην Αμπελακιώτισσα και στην Μονή της. Για να πατήσης τούτα τα Ρουμελιώτικα μέρη χρειάζεται προγραμματισμός, χάλκινο τσαρούχι και καρδιά. Πρόγραμμα για να φθάσης. Φόβος υπάρχει να λοξοδρομήσης, μαγεμένος στρατοκόπος ευλαβικός, απ’ την ομορφιά του τοπίου.

Τσαρούχι για να ροβολάς τις ράχες με πάτημα ελαφίνας και καρδιά γερή, ρωμέικη για να νοιώσης εσώψυχα την οσοτική χαρά, το χνώτο του γνησίου Ελληνικού βουνού. Διασχίζομε με τετράτροχο ή και με δίποδο ένα γέρικο και στερεό κομμάτι της Ρούμελης. Άγρια κι αρρενωπή η ομορφιά της Ναυπακτίας. Βουνά και πάλι βουνά. Ελάτια, οξυές, καστανιές, φτέρες, βελανιδιές, γαλήνη μοναστηριακή και κατσάβραχα στο διάβα μας, στην όμορφη Ναυπακτιακή πορεία μας. Σύντομη η επίσκεψή μας.

Ένα πολύχρωμο και πολυσέλιδο πεντάμορφο άλμπουμ. Ο Πλάτανος, η Καστανιά, η Τερψιθέα, η Ελατού, τα Κρυονέρια, Λιμνίστα, η Στράνωμα, το Καταφύγιον, η Άνω Χώρα, η Περδικόβρυση, η Κοζίτσα, η Κλεπά, η Περίστα, κ.ά. Τα χωριά, αυτές οι σειρήνες της ξηράς, μας παρασύρουν ν’ αλλάξωμε πορεία. Ο προγραμματισμός μόνον μας αποτρέπει. Έτσι ας προχωρήσουμε απ’ την Λιμνίστα προς την γραφική Τερψιθέα, με τους φιλόξενους κατοίκους της και την σύγχρονη τουριστική πρόοδο.

Πιό, κεί ο δρόμος διακλαδίζεται. Δεξιά προς την Τερψιθέα και αριστερά για την Άνω Χώρα. Δώδεκα χιλιόμετρα δρόμο βορειότερα η Αμπελακιώτισσα. Η μονή Αμπελακιωτίσσης είναι κοντά στο χωριό. Λέγεται και Μονή Κοζίτσης.

Ήδη φέρει τον τίτλο “Ιερά Μονή Αμπελακιωτίσσης Παναγίας - ο Άγιος Πολύκαρπος”. Το χωριό ανήκει στην επαρχία Ναυπακτίας και ήταν έδρα της ομωνύμου Κοινότητος, ενώ τώρα ανήκει στον Δήμο Αποδοτίας. Πρώτα βρισκόταν στη θέση “Παλιοχώρι”. Αργότερα, μετά την ανεύρεση της εικόνας της Θεοτόκου το έτος 1455, μεταφέρθηκε στη σημερινή του θέση.

Με το τοπικό λεωφορείο της Ναυπάκτου μπορούμε να πάμε σαν σύγχρονοι στρατοκόποι και σαν ταπεινοί προσκηνυτές. Το περιβάλλον έλκει και τα πάντα σε υποδέχονται με καλωσύνη. Αόρατη θρησκευτική ευλάβεια γύρω. Μια αισθητική πληρότητα ματιών, καρδιάς και ψυχής. Τούτα τα μέρη της Δυτικής Ρούμελης, είναι γεμάτα απλότητα και ξέχωρο ενδιαφέρον.

Έχουν το δικό τους χρώμα, την δική τους ψυχή. Πορσφέρουν πολύ χαρά και μεγάλη ιστορική αναδρομή.

“Τα ελάτια το τραγούδαγαν, αθάνατη ιστορία, εδώ γεννιέται η λεβεντιά και ζεί το Εικοσιένα”.

Η ιστορία αναφέρει ότι οι πρώτοι κάτοικοί του ήσαν από την Ήπειρο και την Πελοπόννησο, μάλλον εκ Κονίτσης Ηπείρου, απ’ όπου πήρε και το όνομα Κοζίτσα.

Αφίνομε την αισθητική αίγλη, την αναδρομή και πλησιάζομε το Μοναστήρι. Χτισμένο επάνω σ’ ένα μαγευτικό λόφο ύψους 850 μ. στις υπώρειες του βουνού Αρδίνη (1718 μ.), είναι ακριβώς απέναντι του ερυθρόχρωμου κωνοειδούς βουνού Τσεκούρι (1734 μ.). Έντονο τριγύρω απλώνεται το θρησκευτικό αίσθημα. Μπλέκονται τα γήινα με τα φαύλα και αναπάντητα ερωτηματικά της δημιουργίας. Εδώ δεν προφθάνεις να ρωτήσης. Μόνο απάντηση βρίσκεις ενσαρκωμένη στα γύρω με την πανσοφία του Πλάστη.

Η ιστορία μόνο διαβάζεται φυλλομετρώντας την μνήμη. Το έτος 1455, όταν βρέθηκε η θαυματουργός εικόνα της Θεοτόκου, χτίστηκε και η Μονή.

Η εκκλησία είναι αφιερωμένη στη χάρη της και γιορτάζει στις 23 Φεβρουαρίου και στις 15 Αυγούστου.

Τότε γίνονται και λαμπρά πανηγύρια με όλο το ελληνικό και θρησκευτικό χρώμα. Η παράδοσις μας πληροφορεί για την ανεύρεση της εικόνας...

Στο Μοναστήρι φυλάσσονται σήμερα, το θαυματουργό δεξιό χέρι, από τον αγκώνα και κάτω, του Αγίου Πολυκάρπου, Επισκόπου Σμύρνης, καθώς και πολλά άλλα κειμήλια Αγίων από το έτος 1749.

(Για την εύρεση του λειψάνου του αγίου, μας πληροφορεί επίσης η παράδοση: Δύο μοναχοί της Ι. Μονής, στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν την άλωση της Πόλης, ξεκίνησαν περιοδεία για ανεύρεση πόρων για το Μοναστήρι (γύρω στα 1474). Φθάσανε μέχρι την Σμύρνη, στην είσοδο της οποίας συνάντησαν μια γυναίκα χήρα η οποία προσπαθούσε να φυγαδεύση το τίμιο λείψανο της δεξιάς χειρός του Αγίου Πολυκάρπου, το οποίο ζητούσαν οι Τούρκοι στρατιώτες να το κατασχέσουν. Η γυναίκα εμπιστεύθηκε το τίμιο λείψανο στους δύο μοναχούς, λόγω και του σχήματός τους, και αυτοί δίδοντάς της το μικροποσό των εκατό γροσίων και την συμβουλή να μη μαρτυρήση που το έδωσε πριν περάσουν τρεις μέρες, αναχώρησαν για την Μονή της Κοζίτσας. Αργότερα, αν και μαθεύτηκε το γεγονός, οι μοναχοί της Ι. Μονής κατόρθωσαν να κρατήσουν, μετά και από παρέμβαση του Πατριάρχη, το πολύτιμο λείψανο, παρά τις απαιτήσεις των Σμυρναίων (βλ. Κώστα Παπαδημητρίου: “Το μοναστήρι “Παναγία η Αμπελακιώτισσα - Άγιος Πολύκαρπος””).

Το έτος 1847 ανακαινίσθηκε ο Ναός, ο οποίος περιβάλλεται με συγκρότημα 22 κελλιών. Η Μονή στην περίοδο της Τουρκοκρατίας καθώς και στην Επανάσταση του 1821, έπαιξε σημαίνοντα ρόλο και προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στον αγώνα, ως μυστικό ορμητήριο και χώρος σοβαρών αποφάσεων για την ελευθερία της Πατρίδος.

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου, το Μοναστήρι δέχθηκε τα λείψανα της ηρωϊκής φρουράς, που πήγαιναν για τα Σάλωνα και προσέφερε περιποίηση στους τραυματίες και ασθενείς.

Στον Ναό του Αγίου Νικολάου της ίδιας κοινότητος υπάρχει τέμπλο σπανίας τέχνης και λεπτότητος που κατασκευάσθηκε γύρω στα 1748 και επιχρυσώθηκε το 1901. Το πεντάμορφο χωριό στέκει αιώνιος ευλαβικός προσκυνητής στην χάρη της Παναγίας. Με τις ευλογίες της συνεχίζει την ανοδική του πορεία και τα παιδιά του προκόβουν στην ξενητειά. Στην Αθήνα υπάρχει ο Σύλλογος Αμπελακιωτίσσης Ναυπακτίας, ένας θερμός και δραστήριος συμπαραστάτης, στην πρόοδο του χωριού.

Σαν φθάνει ο κουρασμένος στρατοκόπος εκεί στο γαλήνιο και ιερό χώρο της Μονής Αμπελακιωτίσσης τα μάτια χορταίνουν την απλότητα της ομορφιάς και η ανθρώπινη ύπαρξη εκμηδενίζεται. Τα γόνατα λυγίζουν. Τα χείλη ψιθυρίζουν αυτοσχέδια προσευχή, ενώ λίγα βήματα μας φέρνουν κοντά στα παληά εικονοστάσια, στην θαυματουργό εικόνα και στο μεσαιωνικό θρησκευτικό περιβάλλον, ενός άλλου ζωντανού Μυστρά, για το άναμμα ενός ταπεινού κεριού. Τα καντήλια θ’ αρχίσουν να σιγοσβήνουν τσιτσιρίζοντας μ’ αναλαμπές. Οι εικόνες ύστερα θα χάνονται στο μισοσκόταδο και στο λιβάνι. Προειδοποίηση επιστροφής. Καιρός να ροβολάμε για τον κάμπο, για τον Έπαχτο. Είναι η σκληρή ώρα του γυρισμού, η ώρα του δικού μας εσπερινού!...

  • Προβολές: 1280

Χρησιμοποιοῦμε cookies γιὰ νὰ βελτιώσουμε τὴν ἐμπειρία σας στὸν ἰστότοπο μας.  Διαβάστε Περισσότερα - Ἀποδοχή.

We use cookies to improve your site experience. Read More - Acceptance